Quy mô đáng kể, nhưng giá trị nằm ở khả năng kiểm chứng
Truy xuất nguồn gốc điện tử là cách ghi nhận và công khai dữ liệu về sản phẩm, giúp người mua tra cứu hành trình sản xuất, kinh doanh thay vì chỉ dựa vào lời giới thiệu trên bao bì. Đến tháng 10/2026, Lào Cai có 325 tổ chức, cá nhân tham gia trên hai hệ thống, với 612 dòng sản phẩm nông, lâm, thủy sản được minh bạch thông tin và truy xuất điện tử. Đây là quy mô đủ lớn để tạo dấu ấn cho chương trình, nhưng con số chỉ có ý nghĩa khi dữ liệu được cập nhật đều đặn, chính xác và có thể xác minh. Vì vậy, bước đi đáng chú ý không chỉ là đưa sản phẩm lên mạng, mà còn là xây dựng một căn cứ thông tin để người mua đánh giá hàng hóa và cơ sở sản xuất chứng minh quy trình của mình.
Hai hệ thống, hai vai trò bổ trợ
Trong hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa của tỉnh có 83 doanh nghiệp, hợp tác xã và 138 hộ sản xuất, kinh doanh tham gia, với 291 dòng sản phẩm. Hệ thống đã kết nối Cổng truy xuất nguồn gốc quốc gia, tạo thuận lợi cho việc tra cứu và xác minh thông tin. Một hệ thống khác hỗ trợ xúc tiến thương mại, ghi nhận 280 tổ chức, cá nhân cùng 575 dòng sản phẩm được cập nhật thông tin chào bán. Hai hệ thống có chức năng khác nhau: một bên đặt trọng tâm vào dữ liệu truy xuất, bên kia hỗ trợ quảng bá và kết nối tiêu thụ. Cần phân biệt các số liệu này với tổng số 612 dòng sản phẩm tham gia truy xuất trên hai hệ thống; đây không phải phép cộng đơn giản các dòng sản phẩm riêng của từng nền tảng.
Người mua được thêm căn cứ, nhà sản xuất có thêm trách nhiệm
Với người mua, mã QR và dữ liệu truy xuất có thể giúp kiểm tra thông tin sản phẩm trước khi lựa chọn, thay vì phải chấp nhận những lời quảng bá khó kiểm chứng. Dữ liệu rõ ràng cũng giúp phân biệt sản phẩm có thông tin nguồn gốc với sản phẩm chỉ gắn nhãn chung chung. Với cơ sở sản xuất, việc tham gia hệ thống đòi hỏi ghi chép nhật ký, cập nhật thông tin và duy trì dữ liệu nhất quán; đó là công việc phát sinh, nhưng cũng là cơ hội chứng minh quy trình, tạo dựng niềm tin và mở rộng đầu ra. Truy xuất nông sản vì thế không nên chỉ được xem là thủ tục số hóa. Khi thông tin đủ đáng tin cậy, nó trở thành lợi thế cạnh tranh cho nông sản Lào Cai và giúp minh bạch sản phẩm có giá trị thực tế với cả người bán lẫn người mua.
Bước tiếp theo là giữ dữ liệu sống và đồng bộ
Trong tháng 10/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục rà soát, cập nhật dữ liệu cơ sở và sản phẩm, đồng thời hoàn thiện hồ sơ đề nghị kết nối hệ thống của tỉnh với hệ thống truy xuất nông sản của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Thời gian tới, ngành sẽ hướng dẫn cơ sở ghi nhật ký, cập nhật thông tin, gắn mã QR và ưu tiên sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP; song song là tăng cường kiểm tra chất lượng và đồng bộ dữ liệu với các hệ thống quốc gia. Tỉnh hiện có 37 mã số vùng trồng với diện tích trên 1.130 ha và 6 mã số cơ sở đóng gói, những nền tảng quản lý cần được kết nối tốt hơn với dữ liệu sản phẩm. Kết luận then chốt: mở rộng số lượng là bước đầu; độ tin cậy của dữ liệu và việc kiểm tra thường xuyên mới quyết định hệ thống có giúp nâng giá trị nông, lâm, thủy sản hay không.
