Cầu giao thông Việt Nam: từ công trình kỹ thuật thành đòn bẩy kinh tế
Cầu giao thông Việt Nam là hệ thống công trình bắc qua sông, kênh, rạch và vùng trũng, được xây dựng bằng kết cấu kiên cố nhằm bảo đảm lưu thông an toàn cho người và hàng hóa, kết nối các khu vực đô thị, ven biển và vùng sâu, đồng thời đóng vai trò như hạ tầng kết nối kinh tế chủ chốt, tạo động lực cho công nghiệp, dịch vụ, nông nghiệp và giao thương liên vùng phát triển mạnh hơn. Trong bối cảnh đó, loạt dự án cầu mới đang cho thấy một lựa chọn chính sách rõ ràng: Việt Nam quyết định đẩy mạnh đầu tư hạ tầng kết nối kinh tế thay vì chấp nhận sự chia cắt địa lý như một “định mệnh” phát triển. Ba Lai 8 ở Vĩnh Long, cụm dự án cầu Đà Nẵng qua sông Trường Giang và 8 cầu nông thôn ở Bạc Liêu – Cà Mau không chỉ là những công trình riêng lẻ, mà là mảnh ghép của một chiến lược dài hạn về kết nối vùng động lực và phát triển vùng sâu.
Ba Lai 8: trục kết nối mới cho kinh tế biển phía Đông Vĩnh Long
Việc hợp long nhịp chính cầu Ba Lai 8 sau 22 tháng thi công là dấu hiệu cho thấy các địa phương bắt đầu coi hạ tầng kết nối kinh tế ven biển là ưu tiên chiến lược chứ không phải hạng mục phụ. Dự án có tổng mức đầu tư 2.255 tỉ đồng, với 1.499,8 tỉ từ ngân sách Trung ương và 755,2 tỉ từ địa phương, trên tổng chiều dài tuyến 3.365,32m gồm cầu và đường dẫn hai đầu. Đây không chỉ là cây cầu vượt sông Ba Lai, mà là đoạn ghép quan trọng trên tuyến đường bộ ven biển, tạo điều kiện khai thác tốt hơn lợi thế kinh tế biển và thu hút đầu tư mới. Khi hoàn thiện mặt cầu, khe co giãn, lan can và đường dẫn, Ba Lai 8 sẽ biến khu vực phía Đông Vĩnh Long từ “vùng biên” giao thông thành cửa ngõ công nghiệp, logistics, thương mại và dịch vụ gắn với hành lang ven biển.
Dự án cầu Đà Nẵng trên sông Trường Giang: mở rộng không gian phát triển phía Nam
Khởi công 6 cây cầu mới và một cầu dân sinh qua sông Trường Giang là bước đi cho thấy Đà Nẵng không chấp nhận "nút thắt" sông ngòi như giới hạn phát triển không gian đô thị. Hạng mục này nằm trong Dự án Phát triển tích hợp thích ứng với tổng mức đầu tư hơn 2.720 tỉ đồng, sử dụng nguồn vốn ODA chiếm 67,53% cùng vốn đối ứng ngân sách, triển khai đến năm 2031. Các cầu Bình Dương, Hưng Mỹ, Bình Nam, Tỉnh Thủy, Tam Thanh, Tam Tiến đều được thiết kế rộng 30m, cao 6m, kết nối nhiều xã, phường từ Duy Nghĩa đến Tam Hải. Song song với cầu, việc nạo vét 60km luồng sông Trường Giang cho tàu 100 tấn lưu thông và xây dựng tổ hợp thoát lũ, kênh tiêu A3, hệ thống cống và âu thuyền cho thấy tư duy hạ tầng mới: cầu giao thông không chỉ để đi lại mà còn bảo đảm phát triển bền vững và an toàn cho người dân.
8 cầu nông thôn: kết nối vùng sâu bằng nguồn lực cộng đồng
Trong khi các đô thị đầu tư dự án cầu hàng nghìn tỉ đồng, vùng sâu vẫn cần những cây cầu vài chục mét để thay đổi đời sống. 8 công trình cầu giao thông nông thôn với tổng kinh phí 1,66 tỉ đồng tại Bạc Liêu – Cà Mau thể hiện một cách tiếp cận khác: phát triển vùng sâu bằng nguồn lực xã hội hóa, từ kiều bào, doanh nghiệp đến các nhà hảo tâm. Các cầu bê tông cốt thép rộng từ 2,5m, dài 24–36m và tải trọng 2,5 tấn không phải công trình lớn, nhưng lại là "mạch máu" cho học sinh đến trường an toàn, cho nông sản, thủy sản vào tận khu dân cư. Việc thay thế cầu tạm, xuống cấp bằng cầu kiên cố trực tiếp thúc đẩy giao thương và phát triển kinh tế địa phương, đồng thời giúp các xã tiến gần hơn các tiêu chí nông thôn mới. Ở đây, mỗi cây cầu nông thôn là minh chứng rằng phát triển vùng sâu không đợi ngân sách lớn mà cần sự kết nối trách nhiệm cộng đồng.
Chiến lược kết nối vùng động lực và vùng sâu: không thể chỉ dừng ở xây cầu
Điểm chung của Ba Lai 8, dự án cầu Đà Nẵng và các cầu nông thôn là chúng được thiết kế như hạ tầng kết nối kinh tế, chứ không đơn thuần là đáp ứng nhu cầu đi lại. Lãnh đạo Vĩnh Long khẳng định quyết tâm đẩy nhanh đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông chiến lược cho khu vực phía Đông, còn lãnh đạo Đà Nẵng đặt ba mục tiêu: kết nối để mở rộng không gian phát triển, thích ứng cho phát triển bền vững và an toàn để bảo vệ cuộc sống người dân. Ban liên lạc đồng hương Bạc Liêu – Cà Mau thì hướng về quê hương, chung tay hoàn thiện hạ tầng giao thông nông thôn và tiêu chí nông thôn mới. Nếu các địa phương tiếp tục coi cầu giao thông Việt Nam là xương sống của hạ tầng kết nối kinh tế, kết hợp quy hoạch không gian sản xuất, dịch vụ và logistics hai đầu cầu, những công trình này có thể mở ra bản đồ kết nối mới, nơi vùng động lực không bỏ quên vùng sâu, và vùng sâu không còn đứng ngoài dòng chảy phát triển.
