Hệ thống giao thông tích hợp: chìa khóa bứt phá cho vùng cực Nam
Hệ thống giao thông tích hợp tại Cà Mau là tổ hợp các dự án chiến lược gồm sân bay Cà Mau nâng cấp, cao tốc Cà Mau Đất Mũi, cầu vượt biển Hòn Khoai và các trục kết nối ven biển, cùng nhau hình thành mạng lưới đường không, đường bộ và hàng hải liên hoàn, giúp tỉnh cực Nam không còn là điểm cuối mà trở thành cửa ngõ mới của kinh tế biển và logistics quốc gia.Ở Cà Mau, câu chuyện hạ tầng giao thông đã chuyển từ nỗi lo bị cô lập sang tham vọng trở thành trục động lực hướng biển. Sân bay, cao tốc và cầu vượt biển không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý; chúng tái định nghĩa vị thế vùng đất cuối cùng trên bản đồ Việt Nam như một điểm nối chiến lược giữa nội địa và tuyến hàng hải quốc tế. Quyết tâm thi công “3 ca, 4 kíp” tại sân bay và huy động 1.000 người trên công trường cầu Hòn Khoai cho thấy Cà Mau đang đặt cược tương lai lên hạ tầng.
Sân bay Cà Mau: kết nối bầu trời để kéo vốn và du khách về cực Nam
Nâng cấp sân bay Cà Mau không chỉ là chuyện kỹ thuật hàng không; đó là quyết định chính trị – kinh tế nhằm kéo vùng cực Nam ra khỏi tình trạng phải dựa hoàn toàn vào đường bộ. Dự án nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không Cà Mau có tổng vốn khoảng 2.400 tỉ đồng, do ACV làm chủ đầu tư, khởi công ngày 19.8.2025. Hiện khối lượng thi công đã đạt hơn 60%, với khoảng 500 kỹ sư, công nhân và gần 200 đầu máy, xe cơ giới hoạt động theo phương châm “3 ca, 4 kíp”, thi công xuyên đêm để kịp tiến độ. Một câu nói đáng chú ý là: “Mục tiêu hoàn thiện toàn bộ dự án vào cuối tháng 10, đưa Cảng hàng không Cà Mau hoạt động trở lại từ ngày 1.11.2026”. Khi sân bay đạt chuẩn 4C, khai thác được các dòng A320, A321 với công suất 1 triệu hành khách/năm và tầm nhìn nâng lên 3 triệu hành khách/năm, Cà Mau sẽ có khả năng thu hút nhà đầu tư, khách du lịch và chuyên gia mà trước đây hiếm khi đặt chân đến.
Cao tốc Cà Mau Đất Mũi: từ tuyến đường đến hành lang công nghiệp – logistics – kinh tế biển
Nếu sân bay là cửa ngõ trên không, thì cao tốc Cà Mau Đất Mũi là xương sống trên mặt đất của chiến lược kinh tế biển Cà Mau. Tuyến cao tốc này dài khoảng 80–90km, quy mô 4 làn xe, tổng mức đầu tư gần 59.000 tỉ đồng, dự kiến hoàn thành cuối năm 2028. Sau một năm thi công trên nền đất yếu, các nhà thầu vẫn phải tăng tốc giữa thời tiết bất lợi và nguồn vật liệu khan hiếm. Điều đáng nói là tuyến Cần Thơ – Cà Mau – Đất Mũi, kết nối trực tiếp với cụm cảng Hòn Khoai, đã được xác định là “trục động lực phát triển”, không chỉ là đường giao thông mà là hành lang kinh tế tập trung sản xuất, logistics, đô thị và dịch vụ. Hai bên cao tốc, Cà Mau chủ động quy hoạch khu logistics, cảng cạn, kho lạnh, khu công nghiệp sạch, đô thị sinh thái, đô thị vệ tinh. Chính việc coi cao tốc như một trục công nghiệp – logistics đã biến kinh tế biển Cà Mau từ tiềm năng thành kế hoạch cụ thể, có đất, có hạ tầng và có lối ra thị trường.
Cầu vượt biển Hòn Khoai: biểu tượng mới của kinh tế biển Cà Mau
Cầu vượt biển Hòn Khoai là dự án cho thấy Cà Mau không còn chấp nhận vai trò “vùng xa xôi”. Khởi công ngày 19.8.2025, tuyến đường giao thông ra đảo Hòn Khoai dài hơn 18km, thiết kế chuẩn cầu vượt biển, 4 làn xe, tốc độ 80km/h, với tổng vốn đầu tư trên 25.700 tỉ đồng. Điểm đầu nối cao tốc Cà Mau Đất Mũi và đường Hồ Chí Minh tại xã Đất Mũi, điểm cuối ở bờ phía Đông đảo Hòn Khoai. Sau khi hoàn thành vào cuối năm 2028, đây sẽ là cầu vượt biển dài nhất Việt Nam và dài thứ ba Đông Nam Á. Hiện Binh đoàn 12 đã huy động hơn 1.000 cán bộ, chiến sĩ, công nhân và 220 xe máy, thiết bị, thi công hàng trăm cọc khoan nhồi trên cạn và trên biển dù đối mặt thời tiết thất thường và khan hiếm vật liệu. Khi cầu Hòn Khoai kết nối với cao tốc và sân bay, kinh tế biển Cà Mau có cơ hội trực tiếp gắn với tuyến hàng hải quốc tế qua Vịnh Thái Lan – Biển Đông, thay vì chỉ trông chờ vào tàu nhỏ và luồng lạch ven bờ.
Mạng giao thông mới và bài toán biến tiềm năng kinh tế biển thành lợi ích cho người dân
Điểm nhấn lớn nhất của cao tốc Cà Mau Đất Mũi nằm ở cuối trục hướng biển, nơi Cà Mau dự kiến làm kè, lấn biển kiểm soát khoảng 35km bờ, tạo thêm 800–1.000ha đất mới cho kinh tế biển. Khoảng 215ha dành cho dịch vụ hậu cần cảng, 240ha cho logistics vệ tinh, 100ha cho công nghiệp lấn biển sửa chữa, đóng tàu, cơ khí hàng hải, 195ha cho đô thị du lịch sinh thái; phần còn lại cho khu dân cư, tái định cư và nhà ở công nhân. Chuỗi quỹ đất này được định vị là hậu cứ trực tiếp tiếp nhận luồng hàng hóa từ nội địa, kết nối với tuyến hàng hải quốc tế. Tuy nhiên, để mạng giao thông mới thực sự giảm khoảng cách và mang lại lợi ích cho người dân, Cà Mau phải tránh nguy cơ hạ tầng chỉ phục vụ dự án lớn. Cần chính sách đất đai minh bạch, đào tạo lao động địa phương, bảo vệ hệ sinh thái ven biển và đảm bảo ngư dân, hộ nuôi trồng thủy sản được tham gia vào chuỗi giá trị mới. Nếu không, kinh tế biển Cà Mau sẽ phát triển trên giấy, còn người dân cực Nam vẫn đứng ngoài cuộc.
