Khoản vay 27 triệu USD: câu chuyện không chỉ là thêm một đường dây 220 kV
Khoản vay dự án đầu tiên giữa VPBank và Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JBIC), cùng hai bên đồng cho vay là Sumitomo Mitsui Banking Corporation và Joyo Bank, hướng tới tài trợ đường dây truyền tải điện 220 kV của Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia, là một bước chuyển từ hợp tác tín dụng xanh trên giấy tờ sang triển khai cụ thể trên hạ tầng, tạo cầu nối giữa nguồn lực tài chính quốc tế và nhu cầu giải tỏa công suất năng lượng tái tạo tại Việt Nam. Thay vì nhìn đây như một giao dịch vay vốn thông thường, cần coi nó là phép thử cho cách Việt Nam tiếp cận cơ chế tài trợ quốc tế phục vụ chuyển dịch năng lượng. Việc ký kết đánh dấu bước triển khai từ khuôn khổ hợp tác tài chính xanh quy mô 150 triệu USD sang cấp vốn cho một dự án cụ thể, thể hiện vai trò cầu nối của VPBank giữa các định chế tài chính quốc tế và nhu cầu đầu tư hạ tầng trong nước. Điều này cho thấy chiến lược VPBank vay quốc tế không chỉ để tăng quy mô bảng cân đối, mà để gắn trực tiếp với nâng cấp lưới điện quốc gia phục vụ tăng trưởng xanh.
Cơ chế tài trợ quốc tế: từ hoạt động GREEN đến chuyển dịch năng lượng thực chất
Điều đáng chú ý là khoản tài trợ này được triển khai trong khuôn khổ các hoạt động GREEN của JBIC và song hành cùng Sáng kiến POWERR Asia của Chính phủ Nhật Bản, nhằm tăng cường hợp tác với các quốc gia châu Á để nâng cao sức chống chịu cho chuỗi cung ứng năng lượng và tài nguyên. Nói cách khác, Việt Nam đang bước vào mạng lưới tài chính xanh khu vực, nơi vốn quốc tế đi kèm kỳ vọng rõ ràng về giảm phát thải và hạ tầng năng lượng bền vững. Thông qua hợp tác với JBIC, SMBC và Joyo Bank, VPBank tiếp tục mở rộng khả năng huy động nguồn lực cho những công trình phục vụ chuyển dịch năng lượng trọng điểm tại Việt Nam. "Việc chính thức ký kết khoản vay dự án đầu tiên với JBIC trong khuôn khổ hợp tác đã thiết lập giữa hai bên thể hiện cam kết lâu dài của VPBank trong việc đồng hành cùng các dự án hạ tầng thiết yếu phục vụ tăng trưởng xanh và chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam", ông Kamijo Hiroki, Phó Tổng Giám đốc VPBank, nhấn mạnh. Đây là phát biểu cho thấy ngân hàng không muốn đứng ngoài cuộc chơi chuyển dịch năng lượng, mà chủ động định vị mình như một định chế tài chính bền vững.
Đường dây truyền tải điện 220 kV: mắt xích yếu đang được gia cố
Nguồn vốn từ khoản vay sẽ được VPBank cấp cho EVNNPT để đầu tư phát triển đường dây truyền tải điện 220 kV, nhằm nâng cao năng lực tiếp nhận và giải tỏa công suất từ các dự án năng lượng tái tạo tại khu vực phía Nam, hỗ trợ đưa nguồn điện sạch vào hệ thống điện quốc gia. Trong câu chuyện chuyển dịch năng lượng, lưới truyền tải điện quốc gia nhiều năm qua là mắt xích yếu: nguồn năng lượng tái tạo tăng nhanh, nhưng hạ tầng truyền tải không kịp mở rộng, dẫn đến tình trạng "tắc lưới" và điện sạch không đến được người dùng. Khoản tài trợ được thiết kế phù hợp với Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, giúp tăng khả năng tích hợp năng lượng tái tạo. Đây không phải là khoản vốn đủ để giải quyết mọi nút thắt truyền tải, nhưng nó thử nghiệm mô hình: vốn xanh quốc tế chảy trực tiếp vào hạ tầng truyền tải điện 220 kV – đúng nơi đang nghẽn. Nếu mô hình này chứng minh được hiệu quả giải tỏa công suất, nó sẽ là tiền lệ hữu ích để mở rộng cho các dự án đường dây 500 kV và các hạ tầng lưới khác.
Vai trò VPBank trong tài chính xanh: từ dư nợ tín dụng đến định hình chiến lược lưới điện
VPBank không bước vào sân chơi tài chính xanh một cách tình cờ. Tính đến hết 6 tháng đầu năm 2026, dư nợ tín dụng xanh tại ngân hàng này đạt 59.000 tỷ đồng, tăng trên 50% so với cuối năm 2025. Song song, tổng tài sản hợp nhất vượt mốc 1,5 triệu tỷ đồng với tăng trưởng 19,2% và lợi nhuận trước thuế nửa đầu năm gần 18.900 tỷ đồng, tăng 68% so với cùng kỳ. Những con số này cho phép VPBank chấp nhận chiến lược dài hạn: đa dạng hóa nguồn vốn trung và dài hạn từ định chế tài chính quốc tế để tài trợ các dự án xanh và hạ tầng thiết yếu, thay vì chỉ chạy theo tín dụng ngắn hạn. Là một trong những ngân hàng tiên phong về tài chính bền vững, VPBank mở rộng hợp tác với các định chế tài chính phát triển quốc tế để hỗ trợ sáng kiến chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp. Điều đáng bàn là ngân hàng đã chọn lưới truyền tải điện quốc gia làm một trong những lĩnh vực ưu tiên, thay vì đi theo xu hướng dễ thấy hơn như tài trợ các dự án phát điện riêng lẻ. Cách lựa chọn này đặt VPBank vào vị trí có thể tác động đến cấu trúc hạ tầng năng lượng, không chỉ đến danh mục cho vay xanh của riêng ngân hàng.
Ý nghĩa dài hạn: một khoản vay nhỏ cho bài toán lớn của chuyển dịch năng lượng
Nhìn ở tầm vĩ mô, hợp tác JBIC tài trợ Việt Nam thông qua VPBank cho dự án truyền tải điện 220 kV là bước tiến từ cam kết đến hành động trong chuyển dịch năng lượng. Hợp tác này góp phần hỗ trợ Việt Nam phát triển hạ tầng năng lượng bền vững và thực hiện mục tiêu giảm phát thải. Khi nguồn lực quốc tế gắn trực tiếp với nâng cấp lưới điện quốc gia, bài toán chính không còn là "thiếu tiền", mà là khả năng thiết kế dự án đáp ứng chuẩn xanh và tiến độ thực hiện. Khoản vay 27 triệu USD có thể nhỏ so với tổng vốn cần cho lưới truyền tải, nhưng nó gửi đi tín hiệu: các định chế tài chính quốc tế sẵn sàng đồng hành với Việt Nam trong những dự án hạ tầng cụ thể, nếu có ngân hàng trong nước đóng vai trò cầu nối và chia sẻ rủi ro. Trong bối cảnh VPBank vay quốc tế ngày càng nhiều để đa dạng hóa nguồn vốn, việc gắn các khoản vay này với chuyển dịch năng lượng là lựa chọn đúng hướng. Vấn đề còn lại là khả năng nhân rộng mô hình: từ một đường dây 220 kV ở phía Nam, đến mạng lưới truyền tải hiện đại, linh hoạt, đủ sức tiếp nhận mọi nguồn điện sạch trong tương lai.
