Hệ thống điện APEC 2027: không chỉ là chuyện “đủ điện”
Hệ thống điện APEC 2027 là tổng thể các dự án nâng cấp lưới truyền tải, trạm biến áp 220 kV, phương án vận hành và kịch bản ứng phó sự cố được Việt Nam chuẩn bị sớm nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định và tin cậy cho các hoạt động của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương, đồng thời hỗ trợ tăng trưởng kinh tế – xã hội tại các địa phương liên quan.
Điểm đáng chú ý là câu chuyện điện cho APEC đang được tiếp cận như một phép thử năng lực của toàn bộ cơ sở hạ tầng điện Việt Nam, chứ không chỉ là vài tổ máy dự phòng. Trong hai ngày 17–18/8, đoàn công tác do Phó tổng giám đốc EVN Nguyễn Tài Anh dẫn đầu đã kiểm tra đồng loạt các trạm biến áp 220 kV trên địa bàn An Giang nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, tin cậy phục vụ APEC 2027. Việc rà soát ở cấp truyền tải cho thấy mục tiêu là giảm tối đa rủi ro mất điện ngay từ “xương sống” của lưới điện, thay vì chờ khắc phục ở khâu cuối.
An Giang: 4 trạm biến áp 220 kV trở thành “vùng đệm” chiến lược
An Giang đang nổi lên như một “vùng đệm” quan trọng cho hệ thống điện APEC 2027, với 4 trạm biến áp 220 kV Rạch Giá, Kiên Bình, Châu Đốc và Long Xuyên, tổng công suất đặt 2.000 MVA. Đây không chỉ là năng lực cấp điện cho địa phương, mà còn là nền tảng bảo đảm ổn định cho cả khu vực Tây Nam Bộ trong giai đoạn cao điểm hội nghị. Việc EVN chọn kiểm tra toàn diện cụm trạm này từ rất sớm cho thấy mức độ rủi ro không thể xem nhẹ nếu để bất kỳ mắt xích nào gặp sự cố.
Các con số vận hành hiện tại tương đối khả quan: trong 7 tháng đầu năm 2026, mức mang tải cao nhất của các máy biến áp AT1, AT2 tại trạm Châu Đốc chỉ ở mức 78,1% định mức, giúp hệ thống có dư địa để đáp ứng nhu cầu tăng thêm. Quan trọng hơn, hệ thống truyền tải trên địa bàn được ghi nhận vận hành an toàn, đáp ứng nhu cầu điện phục vụ phát triển kinh tế – xã hội của An Giang. Nếu giữ được kỷ luật vận hành như hiện nay đến kỳ APEC, khu vực này hoàn toàn có thể gánh được phần “sóng đột biến” từ nhu cầu điện du lịch, dịch vụ và hạ tầng hậu cần.
Kiên Bình, Rạch Giá và Châu Đốc: nâng cấp để chịu tải APEC
Trung tâm của quá trình hiện đại hóa là các trạm biến áp 220 kV Kiên Bình, Rạch Giá và Châu Đốc, đang được nâng cấp theo hướng ít “hào nhoáng” nhưng tác động rất lớn. Tại trạm 220 kV Kiên Bình, công suất 2x250 MVA, đơn vị quản lý đã triển khai nâng cấp hệ thống điều khiển, bảo vệ; thay thế, bảo dưỡng các thiết bị nhất thứ nhằm nâng cao độ an toàn và tin cậy trong vận hành. Đây là mắt xích quan trọng trong truyền tải, góp phần đảm bảo cung cấp điện cho đặc khu Phú Quốc. Nói cách khác, bất kỳ trục trặc nào ở đây đều có thể làm lung lay hình ảnh một trung tâm du lịch, nghỉ dưỡng và hội nghị quốc tế.
Tại trạm 220 kV Rạch Giá, lực lượng vận hành đang được yêu cầu tăng cường kỷ luật, kiểm tra thường xuyên và phát hiện sớm các nguy cơ bất thường. Đây là cách tiếp cận đúng: điện APEC không thể trông chờ vào “đèn đỏ mới phanh”, mà phải dựa trên giám sát chủ động. Một phát biểu đáng chú ý là khi kiểm tra trạm Rạch Giá ngày 18/8, lãnh đạo EVN nhấn mạnh bảo đảm điện phục vụ APEC 2027 là “nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng”. Khi mục tiêu được nâng lên tầm nhiệm vụ chính trị, các tiêu chuẩn kỹ thuật và kỷ luật vận hành buộc phải tiến gần mức “không sai sót”.
Phú Quốc năng lượng: từ điểm nóng du lịch tới điểm tựa hạ tầng
Nếu APEC là sân khấu quốc tế thì Phú Quốc là một trong những “phông nền” quan trọng nhất. Phú Quốc năng lượng không chỉ là việc cấp đủ điện cho các khu nghỉ dưỡng 5 sao mà còn là bảo đảm ổn định cho hạ tầng hội nghị, an ninh, thông tin và dịch vụ. Trong bức tranh đó, trạm biến áp 220 kV Kiên Bình, với công suất 2x250 MVA, được coi là mắt xích trọng yếu trong hệ thống truyền tải, góp phần bảo đảm cung cấp điện cho đặc khu Phú Quốc.
Điện ổn định cho Phú Quốc trong thời gian diễn ra APEC sẽ là lời khẳng định trực tiếp về năng lực cơ sở hạ tầng điện Việt Nam. Song song với việc củng cố hạ tầng điện tại Phú Quốc, EVN đang rà soát tình trạng vận hành của hệ thống truyền tải trên địa bàn An Giang để bảo đảm hệ thống vận hành an toàn, ổn định và sẵn sàng đáp ứng yêu cầu cấp điện phục vụ APEC 2027. Cách tổ chức này cho thấy ngành điện không xem Phú Quốc là “ốc đảo” mà là một phần của mạng lưới khu vực được tính toán tổng thể, giảm nguy cơ quá tải cục bộ khi nhu cầu tăng vọt.
APEC như “bài kiểm tra cuối kỳ” của cơ sở hạ tầng điện Việt Nam
Điểm tích cực nhất từ các động thái gần đây là EVN không chờ đến sát ngày diễn ra sự kiện mới chạy nước rút. Tập đoàn đã có những chỉ đạo cụ thể với các đơn vị truyền tải và phân phối, yêu cầu xây dựng phương án bảo đảm điện từ sớm, từ xa; tăng cường kiểm tra, quản lý vận hành và chuẩn bị các kịch bản sẵn sàng xử lý tình huống phát sinh. Đó là cách tiếp cận đúng cho một hệ thống điện APEC 2027 với yêu cầu gần như không được phép mất điện.
Về bản chất, APEC đang trở thành “bài kiểm tra cuối kỳ” cho toàn bộ cơ sở hạ tầng điện Việt Nam. Nếu hệ thống điện vận hành an toàn, ổn định, đáp ứng yêu cầu cung cấp điện phục vụ APEC 2027, thì niềm tin của nhà đầu tư, du khách và các tổ chức quốc tế với Việt Nam sẽ tăng lên đáng kể. Ngược lại, chỉ một sự cố lớn cũng đủ làm lu mờ nhiều nỗ lực quảng bá. Vì vậy, điều ngành điện cần lúc này không chỉ là thêm đường dây, thêm trạm biến áp 220 kV, mà là duy trì kỷ luật vận hành, minh bạch thông tin và tiếp tục đầu tư dài hạn để những gì làm cho APEC hôm nay trở thành chuẩn mực thường ngày trong tương lai.
