CAEXPO – hội chợ Trung Quốc ASEAN đang trở thành trục kết nối công nghệ
Hội chợ Trung Quốc – ASEAN (CAEXPO) là sự kiện thương mại – công nghệ thường niên tại Nam Ninh, nơi hàng nghìn doanh nghiệp, quan chức và khách tham quan từ Trung Quốc, Đông Nam Á và nhiều quốc gia khác gặp gỡ để giới thiệu sản phẩm, trình diễn công nghệ mới, kết nối kinh tế khu vực và bàn cách hợp tác trong kỷ nguyên số, từ hạ tầng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo đến các giải pháp logistics và đô thị thông minh. Điểm đáng nói của CAEXPO không còn ở những gian hàng hàng hóa truyền thống, mà ở cách hội chợ biến công nghệ thành ngôn ngữ chung giữa các nền kinh tế. Năm nay, CAEXPO lần thứ 23 khai mạc ngày 17/9 tại Nam Ninh, Quảng Tây, với chủ đề “Chia sẻ cơ hội 3.0, tạo dựng cuộc sống tốt đẹp”, trên diện tích trưng bày khoảng 170.000 m², thu hút hơn 3.400 doanh nghiệp từ hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ, tăng 5,3% so với kỳ trước. Theo đánh giá của phía Việt Nam, CAEXPO tiếp tục là dịp để doanh nghiệp trong nước mở rộng tiếp xúc với thị trường Trung Quốc và các nước ASEAN, tăng cường kết nối thương mại, đầu tư và hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Vấn đề không phải là có tham gia hay không, mà là doanh nghiệp Việt Nam sẽ bước vào “cuộc chơi công nghệ” này với tâm thế quan sát hay chủ động kiến tạo.
Robot phục vụ: từ trò giải trí đến biểu tượng của dịch chuyển công nghệ
Khu vực gây tò mò nhất tại hội chợ Trung Quốc ASEAN năm nay là không gian robot phục vụ – nơi công nghệ được thể hiện một cách sống động, dễ hiểu với mọi đối tượng. Đám đông vây quanh những cánh tay máy làm pizza, robot phục vụ pha trà, múc kem, biểu diễn điệu nhảy và tương tác trực tiếp với khách tham quan. Khi một robot thực hiện thủ thuật trị liệu cho khách, người xem hiểu rằng tự động hóa không còn là câu chuyện nhà máy, mà chạm vào dịch vụ, y tế, du lịch. Nhiều người coi đây là màn “diễn” công nghệ. Nhưng đằng sau các robot phục vụ là thông điệp rõ ràng: Trung Quốc và ASEAN đang đặt cược tương lai tăng trưởng vào tự động hóa và trí tuệ nhân tạo. Khi khách du lịch ASEAN uống tách trà do robot pha, họ không chỉ trải nghiệm sự tiện lợi, mà còn chứng kiến năng lực công nghệ đang định nghĩa lại dịch vụ trong khu vực. Nếu doanh nghiệp ASEAN chỉ nhìn những robot này như món đồ giải trí, họ sẽ bỏ lỡ cơ hội học hỏi mô hình kinh doanh dịch vụ dựa trên tự động hóa.
AI, hạ tầng số và câu chuyện kết nối kinh tế khu vực 3.0
Đằng sau những robot làm pizza và phục vụ trà là cả hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo được trưng bày có chủ đích. Tại CAEXPO, một khu vực riêng dành cho AI giới thiệu hơn 500 sản phẩm, cùng các ứng dụng trong giao thông, logistics thông minh, quản lý đô thị và phát triển công nghiệp. Điều này phản ánh sự dịch chuyển hợp tác Trung Quốc – ASEAN: từ giao lưu hàng hóa sang kết nối năng lực phát triển, dữ liệu, hạ tầng số, AI và năng lực tính toán. Một ví dụ rõ nét là Media Soft – doanh nghiệp Việt Nam lần đầu tham gia CAEXPO với vai trò nhà trưng bày, mang tới giải pháp AI Agents và mô hình Doanh nghiệp 01 người (OPC) nhằm tự động hóa hoạt động kinh doanh. Trong khuôn khổ hội chợ, Media Soft ký Biên bản ghi nhớ hợp tác với Wuxiang Cloud Valley (Trung Quốc) để cùng phát triển hạ tầng tính toán, trung tâm dữ liệu và cơ chế token hóa sức mạnh tính toán phục vụ huấn luyện, vận hành mô hình AI phức tạp. Hợp tác kiểu mới này cho thấy "CAEXPO đang trở thành nền tảng kết nối hạ tầng và giải pháp AI xuyên biên giới, thay vì chỉ là nơi giao dịch hàng hóa". Khi sức mạnh tính toán được phân bổ linh hoạt qua mô hình token, cơ hội tiếp cận AI chất lượng cao của doanh nghiệp nhỏ trong khu vực cũng tăng lên.
Vai trò và cơ hội của doanh nghiệp Việt Nam trong cuộc chơi công nghệ
Sự hiện diện của hơn 120 doanh nghiệp Việt Nam trên diện tích gần 4.000 m² tại CAEXPO cho thấy Việt Nam không đứng ngoài cuộc. Từ nông sản, thực phẩm chế biến, giày dép, hàng tiêu dùng đến đồ gỗ, thủ công mỹ nghệ và giải pháp công nghệ, khu gian hàng Việt Nam vẫn mang đậm thế mạnh truyền thống nhưng đã bắt đầu thêm “lớp” công nghệ mới. Theo chia sẻ từ đại diện Media Soft, cơ hội giữa doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc không nhất thiết nằm ở cạnh tranh, mà ở việc kết hợp thế mạnh: hạ tầng và hệ sinh thái công nghệ từ phía Trung Quốc cùng năng lực phát triển giải pháp, hiểu thị trường của doanh nghiệp Việt Nam, rồi mang sản phẩm ra thị trường ASEAN. Đây là cách tiếp cận thực tế hơn so với tham vọng “tự làm mọi thứ”. Tuy nhiên, để tận dụng hội chợ Trung Quốc ASEAN như một bàn đạp, doanh nghiệp Việt Nam cần chuyển mình từ tư duy suất đơn hàng ngắn hạn sang xây dựng quan hệ đối tác công nghệ dài hạn. Các chương trình kết nối sâu hơn giữa doanh nghiệp – viện nghiên cứu – trường đại học – quỹ đầu tư mà Media Soft kỳ vọng chỉ phát huy tác dụng khi có doanh nghiệp đủ dám thử nghiệm, ứng dụng AI vào vận hành thật.
Kết luận: từ robot phục vụ đến kiến trúc hợp tác số Trung Quốc – ASEAN
Nhìn lại CAEXPO, robot phục vụ chỉ là “bề nổi” thu hút công chúng, nhưng chính chúng lại giúp định hình cảm nhận của xã hội về tương lai dịch vụ. Khi hàng chục nghìn khách tham dự chứng kiến robot pha trà, làm pizza, phục vụ kem ngay tại hội chợ, họ dễ dàng hình dung hơn một ASEAN nơi tự động hóa đi vào đời sống thường ngày. Quan trọng hơn, hội chợ Trung Quốc ASEAN đang tự chuyển mình thành nền tảng kết nối kinh tế khu vực trên trục công nghệ. Từ hạ tầng dữ liệu chung, điện toán đám mây, AI đến mô hình token hóa sức mạnh tính toán, CAEXPO cho thấy hợp tác Trung Quốc – ASEAN bước vào “phiên bản 3.0” gắn với chuyển đổi số sâu rộng. Đối với Việt Nam, câu hỏi không phải là có tiếp tục tham gia CAEXPO hay không, mà là sẽ đóng vai trò nào trong kiến trúc hợp tác số mới: nhà gia công, người bán hàng, hay đối tác công nghệ cùng thiết kế sản phẩm và hạ tầng cho toàn khu vực. Robot phục vụ ở Nam Ninh có thể là lời nhắc rằng nếu chúng ta không chủ động nắm lấy công nghệ, tương lai dịch vụ và sản xuất sẽ được lập trình bởi người khác.
