Thái Lan nhìn về Việt Nam: tinh gọn bộ máy như một lựa chọn chiến lược
Việc Thái Lan mong muốn tham khảo kinh nghiệm tinh gọn bộ máy của Việt Nam là quá trình hai nước dùng cải cách hành chính như một công cụ chiến lược để nâng cao hiệu quả quản trị nhà nước, tăng sức cạnh tranh kinh tế và củng cố quan hệ ngoại giao khu vực trong bối cảnh vừa kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, vừa đẩy mạnh đối tác chiến lược toàn diện. Chiều 6/8, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng hội kiến Chủ tịch Quốc hội Thái Lan Sophon Zaram, nhân chuyến thăm chính thức của đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Thái Lan, diễn ra đúng dịp chuẩn bị kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước.
Điểm đáng chú ý không chỉ là nghi thức ngoại giao mà là thông điệp chính trị: Bangkok công khai coi Hà Nội là một chuẩn tham chiếu khi muốn tinh gọn bộ máy chính phủ. Chủ tịch Quốc hội Thái Lan Sophon Zaram đánh giá cao những thành tựu phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam cũng như quá trình tinh gọn bộ máy thời gian qua, đồng thời khẳng định Thái Lan “quan tâm và mong muốn tham khảo kinh nghiệm của Việt Nam”. Điều này cho thấy cải cách hành chính Việt Nam không còn là câu chuyện nội bộ, mà đã trở thành một “sản phẩm chính sách” có sức hấp dẫn với các nước láng giềng.
Cải cách hành chính Việt Nam dưới góc nhìn Thái Lan: vì sao lại đáng học?
Khi lãnh đạo Quốc hội Thái Lan công khai đề nghị học hỏi kinh nghiệm tinh gọn bộ máy của Việt Nam, đó là lời thừa nhận rằng cách Việt Nam tổ chức lại bộ máy hành chính đang tạo ra kết quả nhìn thấy được. Thái Lan không tìm đến các mô hình xa xôi, mà chọn một nước ASEAN có điều kiện tương đồng, cùng chia sẻ nhiều giá trị và lợi ích chiến lược với mình. Đây là một quyết định mang tính thực dụng: học cái gần mình, dễ so sánh, dễ áp dụng.
Từ góc độ quan hệ đối ngoại, việc một nước trong khu vực chủ động tìm hiểu kinh nghiệm tinh gọn bộ máy chính phủ của Việt Nam cũng là tín hiệu rằng cải cách hành chính Việt Nam đang được nhìn nhận như một phần sức mạnh mềm mới. Khi Thái Lan đánh giá cao thành tựu kinh tế – xã hội đi kèm quá trình tinh gọn bộ máy, họ đang mặc nhiên gắn hiệu quả quản trị với tăng trưởng và ổn định. Điều này đặt ra áp lực tích cực cho Việt Nam: nếu mô hình được “xuất khẩu”, thì cải cách trong nước càng phải nhất quán, tránh hình thức, bởi mọi bước đi đều có người quan sát và muốn áp dụng.
Cuộc hội kiến Lê Minh Hưng – Sophon Zaram: nền tảng cho một trục hợp tác hành chính mới
Cuộc hội kiến giữa Thủ tướng Lê Minh Hưng và Chủ tịch Quốc hội Thái Lan Sophon Zaram không chỉ là một hoạt động trong lịch trình kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao, mà là điểm nối cho một trục hợp tác hoàn toàn mới: chia sẻ kinh nghiệm cải cách bộ máy nhà nước. Thủ tướng Việt Nam nhấn mạnh Thái Lan là nước láng giềng gần gũi, đối tác quan trọng và là người bạn đồng hành, cùng phối hợp phát huy vai trò trung tâm của ASEAN, thúc đẩy hợp tác tiểu vùng Mekong và đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển khu vực.
Về phía mình, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá cao vai trò của Quốc hội Thái Lan trong việc thúc đẩy quan hệ song phương, đồng thời bày tỏ tin tưởng chuyến thăm sẽ mở ra những động lực mới cho hợp tác giữa cơ quan lập pháp hai nước và triển khai hiệu quả các thỏa thuận cấp cao. Nếu trước đây hợp tác Thái Lan Việt Nam thường được nhắc đến với thương mại, đầu tư hay quốc phòng, thì nay một “trụ cột” mềm hơn – cải cách hành chính, tinh gọn bộ máy – đang được đẩy lên mặt bàn. Điều này giúp hai bên không chỉ cùng bàn chuyện kinh tế hay an ninh, mà còn cùng bàn cách quản trị nhà nước, từ lập pháp đến hành pháp.
Từ cải cách hành chính đến đối tác chiến lược đa tầng
Sự quan tâm của Thái Lan với kinh nghiệm tinh gọn bộ máy của Việt Nam xuất hiện trong bối cảnh hai nước đang mở rộng hợp tác chiến lược trên nhiều lĩnh vực. Hai bên bày tỏ hài lòng trước những bước phát triển tích cực của quan hệ, khi quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện được triển khai mạnh mẽ, tin cậy chính trị được củng cố qua các chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao và các cơ chế hợp tác song phương. Hợp tác quốc phòng – an ninh vẫn là trụ cột quan trọng, trong khi hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ, văn hóa, giáo dục, du lịch và giao lưu nhân dân không ngừng được mở rộng, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai nước.
Hai nhà lãnh đạo nhất trí triển khai hiệu quả Chương trình hành động quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giai đoạn 2026–2031, hướng tới các kết quả cụ thể trong quốc phòng, an ninh, kinh tế, khoa học, công nghệ, văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân. Song song đó, chiến lược “Ba kết nối” được thúc đẩy để tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, doanh nghiệp, địa phương, khai thác Hành lang kinh tế Đông – Tây và Hành lang kinh tế phía Nam, mở rộng kết nối đường bộ, hàng không, đường biển, khuyến khích doanh nghiệp hai nước mở rộng đầu tư. Khi kinh tế, an ninh và cải cách hành chính cùng được đặt trên một bàn cờ, hợp tác Thái Lan Việt Nam bước sang giai đoạn đa tầng, nơi chính sách đối nội (như tinh gọn bộ máy) gắn chặt với lợi ích đối ngoại của cả hai bên.
Ý nghĩa khu vực: từ quan hệ song phương đến kiến trúc ASEAN mới
Việc Thái Lan chủ động học hỏi kinh nghiệm tinh gọn bộ máy chính phủ của Việt Nam không chỉ là câu chuyện giữa hai nước, mà còn gửi một thông điệp về quan hệ ngoại giao khu vực. Hai bên khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn đa phương và các cơ chế hợp tác tiểu vùng Mekong, củng cố đoàn kết nội khối, duy trì vai trò trung tâm của ASEAN, đồng thời thúc đẩy lập trường chung về Biển Đông nhằm bảo đảm hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không trên cơ sở luật pháp quốc tế và UNCLOS 1982.
Trong bối cảnh đó, cải cách hành chính Việt Nam – với trọng tâm là tinh gọn bộ máy và tăng hiệu quả quản trị – đang được “xuất khẩu” như một kinh nghiệm tham khảo cho láng giềng. Nếu được chuyển hóa thành những chương trình hợp tác cụ thể giữa các cơ quan lập pháp, hành pháp hai nước, kinh nghiệm này có thể trở thành một phần của “bộ tiêu chuẩn ASEAN” về quản trị nhà nước hiện đại. Hai nhà lãnh đạo tin tưởng với quyết tâm chính trị cao và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam – Thái Lan sẽ tiếp tục phát triển ngày càng thực chất, hiệu quả, đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển trong khu vực. Và trong bức tranh đó, sự lựa chọn học hỏi lẫn nhau về cải cách bộ máy nhà nước là một tín hiệu cho thấy ASEAN đang tìm cách mạnh lên từ bên trong, chứ không chỉ dựa vào những khẩu hiệu đoàn kết bên ngoài.
