Từ Hanoi Jazztival đến tham vọng xây dựng “thủ đô Jazz” của khu vực
Hanoi Jazztival là một lễ hội âm nhạc Hà Nội chuyên về Jazz, quy tụ nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế trong chuỗi chương trình biểu diễn, giao lưu, tọa đàm, triển lãm và workshop, nhằm tạo ra không gian Jazz Hà Nội quốc tế gắn với nhịp sống đô thị và tầm nhìn phát triển công nghiệp văn hóa. Sau ba ngày diễn ra tại nhiều không gian ở trung tâm, Liên hoan nhạc Jazz quốc tế Hà Nội đã khép lại tối 19/9 với hơn 12.000 lượt khán giả tham dự trực tiếp. Con số này cho thấy Jazz không còn là “thị hiếu niche” mà đã chạm đến công chúng rộng hơn, đặc biệt khi được đặt giữa quảng trường, bảo tàng, không gian di sản văn hóa Việt Nam và đường phố. Theo lãnh đạo ngành văn hóa thành phố, sự kiện này chính là minh chứng cho định hướng chuyển từ tư duy chỉ bảo tồn sang bảo tồn gắn với phát triển, tạo sản phẩm văn hóa mới dựa trên giá trị sẵn có.
Không gian mở và mô hình nhiều ngày: khung bền cho đối thoại âm nhạc quốc tế
Điểm đáng bàn nhất ở Hanoi Jazztival không phải là một vài đêm diễn hoành tráng, mà là cấu trúc nhiều ngày, nhiều điểm, nhiều hình thức. Lễ hội diễn ra từ ngày 17–19/9 với 11 chương trình, hoạt động trên 9 không gian, quy tụ 14 ban nhạc, nghệ sĩ và nhóm nghệ sĩ, trong đó có 7 ban nhạc quốc tế đến từ Pháp, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc… bên cạnh các tên tuổi Jazz Việt như Quyền Văn Minh, Trần Mạnh Tuấn, Nguyễn Bảo Long, Quyền Thiện Đắc. Jazz được đưa ra khỏi sân khấu chuyên nghiệp, len vào bảo tàng, không gian di sản, câu lạc bộ và đường phố, đi kèm triển lãm, tọa đàm, workshop, jam session. Mô hình này tạo nền cho giao lưu âm nhạc quốc tế diễn ra không chỉ trong vài giờ biểu diễn, mà kéo dài thành một tiến trình đối thoại, thử nghiệm và cùng nhau ngẫu hứng, nơi nghệ sĩ và khán giả liên tục tương tác, trao đổi và học hỏi.
Nhà Bát Giác: khi Jazz hòa vào nhịp sống Hà Nội
Đêm bế mạc tại Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ là khoảnh khắc cho thấy Jazz có thể trở thành một phần trong đời sống thường ngày của thành phố, chứ không phải “đặc sản phòng kín”. Tại đây, khán giả tiếp cận trực tiếp các phần trình diễn của Yellow Star BigBand, Trần Mạnh Tuấn & TMT Fusion Band và San Trịnh & Sautéed Grabba Band. Theo một nhận định tại lễ bế mạc, “trong không gian mở giữa lòng Hà Nội, khoảng cách giữa sân khấu và khán giả được thu hẹp để người dân và du khách tiếp cận Jazz trong một không gian vốn gắn với nhịp sống đô thị”. Đây là lựa chọn mang tính chiến lược: nếu muốn trở thành trung tâm Jazz của khu vực, Hà Nội không thể giữ Jazz trong vài câu lạc bộ kín, mà phải thả nó vào quảng trường, khu di sản, nơi dòng chảy đời sống và du lịch diễn ra liên tục.
Khi Jazz đối thoại với di sản văn hóa Việt Nam và khán giả trẻ
Hà Nội sẽ khó trở thành điểm hẹn Jazz khu vực nếu chỉ nhập khẩu những bản hòa âm phương Tây. Cách mà Hanoi Jazztival thử nghiệm đối thoại giữa Jazz và di sản văn hóa Việt Nam cho thấy hướng đi khác: kết hợp Jazz với ca trù, chèo, đưa Jazz vào bảo tàng và không gian di sản, để hai ngôn ngữ âm nhạc cùng trò chuyện. Những hoạt động này khơi gợi tò mò ở khán giả trẻ; một sinh viên chia sẻ rằng chính từ phim ảnh và các kết hợp mới mẻ này, cô bắt đầu chủ động tìm nghe Jazz. Khi Jazz không chỉ là bản cover quen thuộc, mà là chất liệu để soi chiếu, làm mới di sản, Hà Nội có cơ hội tạo nên phong cách Jazz riêng, thay vì trở thành “bản sao” của các đô thị âm nhạc quốc tế khác. Đó là nền tảng để hình thành bản sắc Jazz Hà Nội quốc tế vừa hiện đại vừa gắn với cội nguồn.
Chiến lược công nghiệp văn hóa và tầm nhìn trung tâm Jazz khu vực
Hanoi Jazztival không phải một lễ hội âm nhạc Hà Nội đơn lẻ, mà nằm trong chiến lược lớn hơn: phát triển công nghiệp văn hóa, hiện thực hóa định hướng thành phố sáng tạo trong mạng lưới của UNESCO và cụ thể hóa Nghị quyết về phát triển văn hóa bằng Kế hoạch 128/KH-UBND. Việc truyền thông của Liên hoan tiếp cận hơn 2 triệu người trên Facebook, hơn 200.000 lượt xem trên TikTok, hơn 100.000 lượt xem trailer trên YouTube, cùng hơn 7.000 lượt tìm kiếm Google cho thấy lễ hội đã tạo được nhận diện số đáng kể. Theo định hướng thành phố, Hanoi Jazztival được kỳ vọng trở thành sự kiện văn hóa nghệ thuật quốc tế thường niên, tiếp tục hoàn thiện mô hình, xây dựng bản sắc và mở rộng quy mô. Nếu Hà Nội kiên trì với khung chương trình nhiều ngày, không gian mở, đối thoại quốc tế và gắn kết di sản, việc vươn lên thành trung tâm giao lưu âm nhạc quốc tế về Jazz trong khu vực không còn là tham vọng xa vời, mà là lộ trình có cơ sở rõ ràng.
