APEC biến đảo nghỉ dưỡng thành trung tâm MICE khu vực
Phú Quốc APEC 2027 là bước ngoặt khiến đảo Ngọc chuyển dịch khỏi hình ảnh một điểm đến nghỉ biển truyền thống, để trở thành trung tâm MICE khu vực với hạ tầng hội nghị, triển lãm, lưu trú và giao thông được đầu tư đồng bộ, hướng tới thu hút dòng khách công vụ chất lượng cao, kết nối kinh tế – chính trị trong và ngoài khu vực, đồng thời mở ra chu kỳ phát triển du lịch Phú Quốc theo hướng sự kiện quốc tế bốn mùa. Điều quan trọng cần nói thẳng: nếu không có APEC, đặc khu kinh tế Phú Quốc khó có lý do và nguồn lực để “lột xác” nhanh đến vậy. Sau hai lần Việt Nam tổ chức thành công APEC tại Hà Nội và Đà Nẵng, việc phần lớn hoạt động trọng điểm của kỳ họp tới được giao cho Phú Quốc, tỉnh An Giang, là sự tin tưởng nhưng cũng là áp lực buộc đảo Ngọc phải vươn tầm. APEC 2027 đã trở thành động lực “thần tốc” đẩy mạnh quá trình đầu tư, nâng cấp hạ tầng Phú Quốc, biến nơi đây từ một điểm đến nghỉ dưỡng biển đảo thành trung tâm MICE quốc tế.
Những đại dự án hạ tầng đang chạy nước rút
Việc Thủ tướng ký Quyết định 948 giao An Giang chủ trì chuẩn bị hạ tầng cho Phú Quốc APEC 2027 đã khởi động một “đại công trường không ngủ” với 21 dự án trọng điểm, tổng mức đầu tư dự toán 137.138 tỷ đồng, trong đó khoảng 116.972 tỷ đồng theo hình thức PPP và ngân sách nhà nước khoảng 20.000 tỷ đồng. Đây không chỉ là nâng cấp kỹ thuật đơn thuần, mà là quyết định chính trị: hoặc Phú Quốc cán đích và bước vào quỹ đạo mới, hoặc bỏ lỡ cơ hội lịch sử. Ở lớp hạ tầng giao thông, đường tỉnh ĐT.975 được mở rộng, kết nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với các trục chính, cùng Đại lộ APEC dài khoảng 3km, rộng 68m, kinh phí 1.820 tỷ đồng, tạo bộ khung đô thị cho đặc khu kinh tế Phú Quốc. Trong hàng không, đường băng thứ hai dài 3.300m, rộng 45m đạt chuẩn Code E của ICAO, đủ sức khai thác thường xuyên Boeing 787, Airbus A350 và sẵn sàng tiếp nhận tàu bay Code F khi cần thiết. Những con số này cho thấy tham vọng: Phú Quốc không muốn chỉ là sân bay du lịch nữa, mà là cửa ngõ hội nghị quốc tế.
Từ hạ tầng MICE đến cơ hội kết nối kinh tế – chính trị
Nếu trước đây phát triển du lịch Phú Quốc dựa chủ yếu vào cảnh quan thiên nhiên và resort cao cấp, thì sau APEC quỹ đạo sẽ thay đổi. Trung tâm Hội nghị APEC, hệ thống khách sạn cao cấp, nhà hát và các tiện ích hội nghị – triển lãm khi hoàn thành sẽ cung cấp hàng nghìn phòng lưu trú cao cấp, vừa phục vụ tuần lễ cấp cao, vừa tạo nền tảng du lịch hạng sang và MICE lâu dài cho đặc khu kinh tế Phú Quốc. Tuyến tàu điện đô thị LRT dài 18km, tổng mức đầu tư gần 9.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào quý 2/2027, kết nối sân bay với Trung tâm Hội nghị APEC và các khu du lịch lớn, rút ngắn thời gian di chuyển xuống còn vài phút và có thể vận chuyển hơn 4.500 người mỗi giờ. Theo mô tả từ các nhà đầu tư, cấu trúc hạ tầng này sẽ cho phép Phú Quốc cạnh tranh với các trung tâm MICE nổi tiếng như Singapore, Bali hay Phuket, trở thành lựa chọn tự nhiên cho các diễn đàn kinh tế, triển lãm và sự kiện quốc tế tại Đông Nam Á.
Đặc khu Phú Quốc: cửa ngõ đối ngoại phải chia sẻ lợi ích với người dân
Cơ chế đặc khu kinh tế Phú Quốc giúp địa phương có thêm quyền chủ động lựa chọn nhà đầu tư, áp dụng hình thức chỉ định thầu trong trường hợp đặc biệt để kịp tiến độ APEC. Nhưng phía sau những bản vẽ đẹp là hơn 1.000ha đất phải giải phóng, hơn 4.000 hộ dân bị ảnh hưởng – con số lớn nhất từ trước đến nay ở Phú Quốc. Phần lớn người dân đã di dời để nhường đất cho Đại lộ APEC, Trung tâm Hội nghị, nhà hát và tổ hợp khách sạn, trong khi khu tái định cư còn đang gấp rút hoàn thiện. Chủ tịch đặc khu thừa nhận “nặng nề” khi ký phương án cuối cùng và chính quyền phải hỗ trợ tiền thuê nhà hàng tháng, sửa chữa quỹ nhà công để bà con tạm cư. Câu hỏi đặt ra là sau khi Phú Quốc trở thành trung tâm MICE khu vực, người dân có được hưởng lợi xứng đáng hay không. Nếu đặc khu chỉ dùng APEC để mở giấc mơ cửa ngõ đối ngoại, điểm kết nối kinh tế – chính trị trong và ngoài khu vực mà quên đi sinh kế, thì danh tiếng sẽ trở thành áp lực lâu dài chứ không phải cơ hội.
Kết luận: Phú Quốc phải trưởng thành hơn APEC
Các mốc tiến độ cho thấy cuộc chạy đua thời gian đang vào đoạn nước rút: nhiều hạng mục kết cấu Trung tâm Hội nghị đã đạt trên 90%, đặt mục tiêu hoàn thiện mặt ngoài cuối tháng 10 và bàn giao nội thất vào tháng 3; toàn bộ 21 dự án trọng điểm phải hoàn thành trước tháng 6 để kịp tuần lễ cấp cao vào tháng 11. APEC đang buộc Phú Quốc không chỉ xây thêm đường, thêm nhà ga, mà phải định nghĩa lại mình trên bản đồ khu vực: từ đảo du lịch trở thành trung tâm kinh tế – du lịch – sự kiện quốc tế. Quan điểm cần rõ ràng: thành công APEC chỉ là điều kiện cần, không phải đủ. Phú Quốc sẽ thực sự bước vào vai trò trung tâm MICE khu vực nếu duy trì chất lượng hạ tầng sau sự kiện, xây dựng chính sách thu hút dòng khách hội nghị quanh năm và bảo đảm người dân hưởng lợi công bằng từ quá trình chuyển đổi. Đảo Ngọc không được phép “trở lại bình thường cũ” sau APEC – nếu muốn khát vọng vươn tầm không chỉ là khẩu hiệu.
