Quảng Ngãi chọn chiến lược biển, năng lượng và du lịch làm động cơ tăng trưởng
Chiến lược phát triển kinh tế biển Quảng Ngãi là định hướng tỉnh xây dựng mình thành trung tâm kinh tế biển năng động, gắn với khai thác không gian ven biển, phát triển năng lượng tái tạo và du lịch nghỉ dưỡng, dựa trên tăng trưởng GRDP cao, thu ngân sách ổn định và sự hỗ trợ nguồn lực từ Bộ Tài chính để trở thành cực tăng trưởng miền Trung. Điểm mấu chốt ở đây là Quảng Ngãi không chỉ muốn phát triển nhanh, mà muốn phát triển theo cấu trúc mới: biển là nền, năng lượng tái tạo là động cơ, du lịch nghỉ dưỡng là ngành gia tăng giá trị. Năm 2025, GRDP của tỉnh đạt 92.348 tỷ đồng, tăng 10,02% so với năm 2024, đứng thứ 6/34 địa phương và nằm trong nhóm hiếm hoi có tăng trưởng hai con số. Thành tích này cho thấy nền tảng đủ mạnh để bước sang giai đoạn định vị lại vai trò trong vùng. Vấn đề không còn là "có tiềm năng hay không" mà là tỉnh sẽ tổ chức nguồn lực thế nào để biến tiềm năng thành lợi thế cạnh tranh bền vững.
Cam kết của Bộ Tài chính: cơ hội nhưng cũng là áp lực cải cách
Ngày 27/8, đoàn công tác của Bộ Tài chính do Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn dẫn đầu đã làm việc với UBND tỉnh Quảng Ngãi để bàn giải pháp tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy các dự án hạ tầng trọng điểm và tạo đà phát triển kinh tế – xã hội địa phương. Việc một bộ ngành nắm quyền điều phối tài khóa và đầu tư công chủ động "đồng hành" là tín hiệu chính trị rõ ràng: trung ương coi Quảng Ngãi là điểm tựa tăng trưởng mới của miền Trung. Bộ Tài chính khẳng định tinh thần ủng hộ cao nhất, sẵn sàng ưu tiên hỗ trợ tối đa nguồn lực để Quảng Ngãi bứt phá thành cực tăng trưởng phía Nam của vùng. Đây là câu nói vừa là lời hứa, vừa là lời nhắc: nếu tỉnh không cải thiện giải ngân, không giải quyết dứt điểm 111 dự án tồn đọng và không cụ thể hóa đề án lọc hóa dầu, du lịch biển đảo, cao tốc và đường ven biển, thì "cơ hội vàng" này rất dễ bị lãng phí. Sự hậu thuẫn tài chính trung ương chỉ phát huy tác dụng khi địa phương chứng minh được năng lực thực thi.
Ba trụ cột: kinh tế biển, năng lượng tái tạo, du lịch nghỉ dưỡng
Trong các gợi ý chiến lược, Bộ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh Quảng Ngãi cần tiếp tục phát huy tiềm năng, lợi thế về kinh tế biển, năng lượng tái tạo và du lịch nghỉ dưỡng, tổ chức sản xuất theo hướng xanh, sạch, chế biến sâu. Nếu nhìn kỹ, đây là cấu trúc phát triển gắn chặt với xu thế chuyển dịch năng lượng và kinh tế biển hiện đại. Ở trụ cột kinh tế biển Quảng Ngãi, câu chuyện không chỉ là cảng biển và nuôi trồng thủy sản, mà còn là bảo vệ chủ quyền biển đảo thông qua hoạt động kinh tế, trong đó khai thác điện gió ngoài khơi và phát triển dịch vụ biển được xem là phần quan trọng của cấu trúc an ninh – kinh tế. Với năng lượng tái tạo, Bộ trưởng thống nhất cao với tiềm năng phát triển điện gió tại khu vực Kon Tum liên kết với không gian kinh tế Quảng Ngãi và đề nghị tỉnh sớm triển khai. Du lịch nghỉ dưỡng, đặc biệt ở đảo Lý Sơn, được định hướng theo mô hình sinh thái, giữ môi trường, khơi dậy giá trị lịch sử và lòng tự hào biển đảo. Nếu tỉnh biến ba trụ cột này thành chuỗi giá trị gắn kết, Quảng Ngãi có thể đi trước nhiều địa phương khác trong vùng về mô hình kinh tế biển – năng lượng – du lịch tích hợp.
Nút thắt hạ tầng: điều kiện tiên quyết để biến tiềm năng thành lợi thế
Dù có tăng trưởng GRDP ấn tượng và thu ngân sách liên tục vượt dự toán, Quảng Ngãi vẫn đối mặt với một hạn chế mang tính cấu trúc: hạ tầng giao thông và hạ tầng kết nối không gian phát triển chưa theo kịp tham vọng trở thành trung tâm kinh tế biển quốc gia. Chính vì vậy, trong buổi làm việc, tỉnh đã kiến nghị ưu tiên các dự án như cao tốc Quảng Ngãi – Kon Tum, nâng cấp Quốc lộ 24, đường ven biển Dung Quất – Sa Huỳnh và các tuyến kết nối khác để mở rộng không gian phát triển. Bộ trưởng Bộ Tài chính không chỉ đồng ý về sự cần thiết của các tuyến quốc lộ, đường ven biển mà còn yêu cầu tỉnh phải thiết kế đầu tư theo tư duy mới: hạ tầng không chỉ để đi lại mà phải khai thác hiệu quả không gian hai bên đường, từ đất đai, khu công nghiệp, du lịch, thương mại đến đô thị và nhà ở. Nói thẳng, nếu Quảng Ngãi chỉ coi hạ tầng là "chi phí" thì sẽ khó xây lợi thế cạnh tranh; còn nếu xem hạ tầng là "tài sản" tạo giá trị gia tăng thì kinh tế biển, năng lượng tái tạo và du lịch nghỉ dưỡng mới có bệ phóng tương xứng.
Từ thành tích tăng trưởng đến vị thế cực tăng trưởng miền Trung
Hiện tại, Quảng Ngãi đã có nền tảng tài chính – kinh tế đủ vững: GRDP tăng bình quân trên 11%/năm, GRDP đầu người vượt 4.000 USD, thu ngân sách 5 năm liên tiếp vượt trên 30% so với dự toán. Song con đường từ "địa phương tăng trưởng nhanh" đến "cực tăng trưởng miền Trung" sẽ không được đo bằng số liệu ngắn hạn, mà bằng khả năng duy trì cấu trúc phát triển mới. Việc tỉnh thành lập Ban Chỉ đạo tháo gỡ khó khăn cho 111 dự án tồn đọng và đặt mục tiêu giải quyết dứt điểm toàn bộ trong vài tháng tới cho thấy quyết tâm xử lý điểm nghẽn thể chế và hạ tầng. Nếu Quảng Ngãi đồng thời làm tốt ba việc: bứt tốc giải ngân đầu tư công, triển khai sớm các dự án năng lượng tái tạo và xây dựng không gian kinh tế biển gắn với du lịch nghỉ dưỡng chất lượng cao, thì cam kết "ưu tiên hỗ trợ tối đa" của Bộ Tài chính sẽ có đất phát huy. Khi đó, danh xưng cực tăng trưởng miền Trung không còn là khẩu hiệu, mà là kết quả của một chiến lược biển – năng lượng – du lịch được thực thi nhất quán.
