Hoàn thành ba công trình điện trọng điểm: bước ngoặt cho hạ tầng điện APEC 2027
Hạ tầng điện APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc là tập hợp các công trình lưới điện mới được đầu tư, xây dựng và vận hành sớm, nhằm nâng công suất, tăng độ tin cậy cấp điện và tạo dư địa thử nghiệm, diễn tập để bảo đảm cung cấp điện liên tục cho Tuần lễ cấp cao APEC cùng chiến lược phát triển kinh tế – xã hội lâu dài của đảo ngọc. Việc Công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) về đích ba công trình điện trọng điểm ở Phú Quốc không chỉ là tin kỹ thuật mà là tuyên bố chính trị về mức độ sẵn sàng của Việt Nam trước một diễn đàn kinh tế khu vực. Ba dự án gồm Trạm biến áp 220kV Phú Quốc, đường dây 110kV Phú Quốc – Bắc Phú Quốc và đường dây 110kV Phú Quốc – Nam Phú Quốc, với tổng vốn đầu tư gần 2.165 tỷ đồng do EVNSPC làm chủ đầu tư. Điều đáng nói là toàn bộ đều đã đóng điện, trong đó đường dây 110kV Phú Quốc – Nam Phú Quốc vận hành từ rạng sáng 16/8, Trạm 220kV Phú Quốc vào 23h30 ngày 19/8 và đường dây 110kV Phú Quốc – Bắc Phú Quốc hoàn thành sau đó. Khi hạ tầng cốt lõi đã được kích hoạt sớm hơn yêu cầu, câu hỏi lúc này không còn là “có đủ điện hay không”, mà là “hệ thống đã đủ tin cậy cho một sự kiện quốc tế hay chưa”.
Từ đủ công suất đến vận hành tin cậy: tiêu chí N-1 và khoảng đệm hơn một năm
Phú Quốc trước đây được cấp điện từ hai nguồn 110kV nhưng chưa có sự liên kết, khiến hệ thống phụ thuộc nhiều vào từng tuyến riêng lẻ. Việc hình thành Trạm biến áp 220kV Phú Quốc cùng hai đường dây 110kV Bắc – Nam đã hoàn thiện kết nối lưới, giúp khu vực đáp ứng được tiêu chí N-1 và nâng năng lực cấp điện lên 315 MVA, với khả năng mở rộng tới 500 MVA. Một câu nói nên được trích lại: “Tổng năng lực cấp điện cho đặc khu Phú Quốc sẽ được nâng lên 315MVA và mở rộng lên 500MVA, tăng khả năng đáp ứng phụ tải và độ tin cậy cung cấp điện, phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027, cũng như nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội”. Đây là thông điệp rõ ràng: ngành điện không coi APEC là nhiệm vụ ngắn hạn, mà là cơ hội nâng chuẩn hệ thống lâu dài. Theo lãnh đạo EVNSPC, việc hoàn thành các công trình trong năm 2026, sớm khoảng một năm so với yêu cầu, sẽ tạo khoảng đệm để “trải nghiệm” khó khăn vận hành và tổ chức diễn tập xử lý sự cố trước khi sự kiện diễn ra. Khoảng thời gian này chính là cuộc “thử lửa” cần thiết, cho phép nhận diện và khắc phục vấn đề từ sớm thay vì chờ sự cố mới phản ứng.
APEC 2027 đòi hỏi hơn cả công suất: chuẩn bị cho mọi kịch bản sự cố
Tuần lễ cấp cao APEC không chỉ là vài phiên họp kín; đó là sự kiện tổng hợp với chuỗi hội nghị, hoạt động ngoại giao, truyền thông và dịch vụ hậu cần kéo dài nhiều ngày. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đối với hạ tầng điện APEC 2027 vượt xa câu chuyện có đủ megavat. Hệ thống phải vận hành ổn định, có dự phòng và đủ khả năng ứng phó với tình huống bất thường, bởi một sự cố ngắn tại điểm tổ chức, khách sạn hay dịch vụ liên quan có thể làm gián đoạn cả chuỗi hoạt động phía sau. Ngành điện vì thế không dừng ở việc “đóng điện” mà tiếp tục kiểm tra thông số, đánh giá khả năng vận hành và xây dựng phương án xử lý sự cố, từ những tình huống nhỏ nhất. Đặc thù đảo Phú Quốc với các tuyến cáp ngầm, công trình trên biển chịu tác động của thời tiết và hoạt động hàng hải càng khiến yêu cầu bảo vệ, cảnh báo, phòng ngừa sự cố trở nên cấp bách. Đây là cách tiếp cận của một hệ thống điện hiện đại: không chờ sự cố xảy ra mới xử lý mà phải nhận diện rủi ro, xây dựng kịch bản và chuẩn bị từ trước. Nói cách khác, độ tin cậy được “luyện” qua diễn tập, chứ không phải qua may rủi.
EVNSPC và sự phối hợp đa tầng: cam kết quốc gia cho một diễn đàn khu vực
Điểm đáng chú ý trong câu chuyện Công ty Điện lực miền Nam không nằm ở những cột trụ hay đoạn cáp ngầm, mà ở cách ngành điện tổ chức phối hợp. Ban Quản lý dự án Điện lực miền Nam, Công ty Điện lực An Giang, Trung tâm Điều độ hệ thống điện miền Nam và nhiều đơn vị liên quan đã cùng nhau hoàn thành đóng điện ba công trình liên tiếp, trong điều kiện thi công xuyên đêm, dùng thiết bị bay không người lái rải dây mồi và liên tục hiệu chỉnh thiết bị để bảo đảm vận hành an toàn, ổn định. Bảo đảm cấp điện cho APEC được xác định không phải nhiệm vụ của một đơn vị hay một công trình riêng lẻ, mà là yêu cầu phối hợp giữa đầu tư, vận hành, thí nghiệm, bảo vệ và xử lý sự cố. Lãnh đạo Tập đoàn Điện lực khẳng định cung cấp điện an toàn, tin cậy cho Hội nghị cấp cao APEC 2027 là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu. Khi Phó Thủ tướng Thường trực trực tiếp thị sát tiến độ lưới điện phục vụ sự kiện, có thể thấy các công trình điện trọng điểm ở Phú Quốc đã trở thành một phần trong cam kết quốc gia về năng lực tổ chức sự kiện và uy tín của Việt Nam trong mắt đối tác khu vực.
Tác động lâu dài: từ hạ tầng điện APEC 2027 đến tương lai đảo ngọc
Điều dễ bị bỏ qua khi bàn về hạ tầng điện APEC 2027 là lợi ích của người dân và doanh nghiệp sau khi sự kiện kết thúc. Với năng lực cấp điện được nâng lên 315 MVA và có thể mở rộng 500 MVA, Phú Quốc có thêm dư địa phụ tải, tăng độ tin cậy cung cấp điện cho du lịch, dịch vụ, đô thị và các dự án kinh tế – xã hội mới. Nguồn điện phục vụ các địa điểm hội nghị, lưu trú và dịch vụ trong APEC sẽ không bị “thu hồi” mà tiếp tục là nền tảng cho tăng trưởng dài hạn. Không chỉ phục vụ một lễ hội ngoại giao, những công trình điện mới tạo thêm năng lực dự phòng, giảm rủi ro mất điện trong cao điểm du lịch và nâng chất lượng sống của cư dân địa phương. Từ hôm nay, khi từng tuyến đường dây được hoàn thiện, từng trạm biến áp được đưa vào vận hành và từng phương án sự cố được diễn tập, hệ thống điện Phú Quốc đang chuyển từ trạng thái “có công trình” sang “sẵn sàng vận hành” với mục tiêu không chỉ đủ điện, mà phải cấp điện an toàn, ổn định và tin cậy. Đó mới là thước đo thật sự của một đặc khu muốn trở thành điểm đến quốc tế.
