Điện gió ngoài khơi Việt Nam: từ biểu tượng Bạc Liêu đến cuộc đua công suất lớn
Điện gió ngoài khơi Việt Nam là lĩnh vực phát triển các dự án sản xuất điện từ gió trên biển hoặc vùng ven bờ, sử dụng hệ thống turbine công suất lớn để cung cấp nguồn năng lượng sạch, giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch và góp phần định hình lại cán cân năng lượng tái tạo Đông Nam Á. Đây không còn là câu chuyện thử nghiệm mà là cuộc đua quy mô, nơi các địa phương ven biển và nhà đầu tư cạnh tranh bằng công nghệ, công suất turbine và tiến độ triển khai. Điểm xuất phát tiêu biểu là điện gió Bạc Liêu: dự án 62 trụ turbine, tổng công suất 99,2 MW, diện tích gần 1.000 ha, tổng đầu tư 5.217 tỉ đồng. Đây từng là dự án điện gió lớn nhất Việt Nam khi khởi công và là công trình điện gió đầu tiên trong khu vực Đông Nam Á được xây dựng trên thềm lục địa của Việt Nam. Từ nền tảng mang tính biểu tượng đó, Việt Nam đang bước sang một chương mới, nơi chuẩn mực được đo bằng turbine điện gió lớn nhất và cụm dự án ven biển quy mô ngày càng mở rộng.
Cụm điện gió Vĩnh Long REE: turbine lớn nhất Đông Nam Á và cuộc đua công nghệ
Nếu Bạc Liêu là cột mốc khai phá thì cụm dự án Vĩnh Long REE đang đặt ra chuẩn mới cho điện gió ngoài khơi Việt Nam. Nhà sản xuất Envision Energy xác nhận những turbine đầu tiên đã được lắp đặt tại cụm dự án điện gió ven bờ tổng công suất 128 MW của REE Group ở Vĩnh Long. Cụm này gồm nhà máy V1-3 giai đoạn II công suất 48 MW và V1-5, V1-6 giai đoạn II tổng công suất 80 MW, sử dụng 16 turbine EN-226/8.X MW. Điểm khiến dự án trở thành tâm điểm khu vực là mỗi turbine có công suất hơn 8 MW, được đánh giá thuộc nhóm dự án điện gió ven bờ có công suất đơn turbine lớn nhất tại Việt Nam và Đông Nam Á. Đây là bước nhảy công nghệ rõ rệt so với thế hệ turbine trước. Việc turbine đầu tiên lắp chưa đến 7 ngày, turbine thứ hai dưới 5 ngày cho thấy năng lực thi công và tổ chức chuỗi cung ứng đã tăng lên đáng kể. Theo kế hoạch, toàn bộ dự án dự kiến đấu nối trong tháng 10 và vận hành vào quý IV/2026 – một mốc thời gian tham vọng nếu nhìn vào độ phức tạp của điện gió ven biển.
Nam Bộ 3: tham vọng điện gió ngoài khơi 500 MW trên hơn 7.000 ha
Song song cụm Vĩnh Long, REE còn đánh dấu bước đi dài hơi hơn với dự án điện gió ngoài khơi Nam Bộ 3. Đây là dự án công suất 500 MW do liên danh REE và Tập đoàn Trường Thành Việt Nam phát triển, hiện ở giai đoạn đầu. Tháng 11/2025, cơ quan quản lý đã giao khu vực biển tại xã Đông Hải, tỉnh Vĩnh Long cho REE để đo đạc, điều tra và khảo sát phục vụ dự án. Khu vực này rộng gần 7.092 ha, với thời hạn sử dụng khu vực biển 36 tháng từ ngày quyết định được ban hành. Sau hơn ba tháng chuẩn bị, ngày 16/9/2026, hệ thống LiDAR nổi của AKROCEAN đã được triển khai ngoài khơi, chính thức khởi động chiến dịch đo đạc gió và thông số khí tượng – hải dương học. Đây là bước đi bắt buộc nhưng lại thường bị xem nhẹ trong tranh luận công chúng: muốn có điện gió ngoài khơi quy mô lớn, dữ liệu dài hạn và chuẩn xác là nền tảng để giảm rủi ro kỹ thuật lẫn tài chính. Dự án đặt mục tiêu được chấp thuận đầu tư vào cuối năm 2026 và vận hành thương mại khoảng cuối 2029 hoặc 2030 – một khung thời gian phù hợp với chuẩn quốc tế cho dự án ngoài khơi 500 MW.
Điện gió Bạc Liêu: từ nhà máy trên biển đến điểm du lịch và hình ảnh năng lượng mới
Giữa làn sóng các dự án mới, điện gió Bạc Liêu vẫn giữ vai trò “tấm danh thiếp” của điện gió ngoài khơi Việt Nam trong mắt công chúng. Ông Nguyễn Phú Nông, Tổng giám đốc Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Du lịch Công Lý, cho biết dự án được khởi công ngày 9.9.2010, gồm 62 trụ turbine, tổng công suất 99,2 MW trên gần 1.000 ha. Mỗi thân trụ cao 77 m, nặng hơn 110 tấn, cánh quạt dài 40,7 m với tổng trọng lượng 3 cánh lên đến 18 tấn – những con số đủ biến nơi đây thành “lớp học trực quan” về năng lượng tái tạo cho mọi khách tham quan. Nhưng sức mạnh của Bạc Liêu nằm ở việc kết hợp sản xuất điện với không gian trải nghiệm. Cánh đồng điện gió có không gian thoáng đãng, rừng ngập mặn và vùng bãi bồi rộng lớn, kèm các điểm dừng chân, ăn uống, ngắm hoàng hôn, xem ngư dân cào nghêu, bắt sò, kéo lưới. Du khách có thể check-in, dạo chơi, hóng mát dưới những cánh điện gió khổng lồ. Việc điện gió Bạc Liêu trở thành điểm du lịch tiêu biểu cho đồng bằng sông Cửu Long cho thấy năng lượng tái tạo Đông Nam Á không chỉ là câu chuyện megawatt, mà còn là câu chuyện bản sắc, du lịch và sinh kế địa phương.
Việt Nam đang bước vào “thời kỳ lớn” của điện gió ngoài khơi
Nhìn tổng thể, ba lát cắt Bạc Liêu – Vĩnh Long – Nam Bộ 3 cho thấy Việt Nam đang bước vào “thời kỳ lớn” của điện gió ngoài khơi. Bạc Liêu chứng minh điện gió trên biển có thể đi vào đời sống, trở thành điểm du lịch và tạo thêm việc làm, thu nhập thông qua chuỗi dịch vụ ven biển. Vĩnh Long với cụm dự án V1-3, V1-5, V1-6 dùng 16 turbine EN-226/8.X MW cho thấy Việt Nam sẵn sàng đón công nghệ turbine điện gió lớn nhất khu vực, không chịu đứng ngoài cuộc đua năng lượng tái tạo Đông Nam Á. Nam Bộ 3, với diện tích khảo sát hơn 7.000 ha và mục tiêu 500 MW, là lời khẳng định tham vọng dài hạn. Tuy nhiên, nếu muốn những dự án này thực sự trở thành trụ cột an ninh năng lượng, Việt Nam cần coi điện gió ngoài khơi là hạ tầng chiến lược: ổn định chính sách, bảo đảm hạ tầng lưới, và khai thác tối đa “lợi ích kép” giữa điện sạch, du lịch và phát triển vùng ven biển. Khi đó, cụm turbine lớn nhất Đông Nam Á sẽ không chỉ là kỷ lục kỹ thuật, mà là nền của một mô hình tăng trưởng mới.
