Đề xuất 42.000 MW: Bước ngoặt cho tham vọng Cần Thơ năng lượng
Đề xuất bổ sung 19 dự án điện mới với tổng công suất hơn 42.000 MW của Cần Thơ là kế hoạch mở rộng năng lượng quy mô lớn, nhằm cập nhật Quy hoạch điện VIII, tháo gỡ các dự án trọng điểm đang chậm tiến độ và biến thành phố này thành trung tâm năng lượng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long trong giai đoạn phát triển mới. Chiều 4/8, UBND thành phố Cần Thơ đã trình bày kiến nghị này trong cuộc làm việc với đoàn công tác Bộ Công Thương do Thứ trưởng Trương Thanh Hoài dẫn đầu. Thông điệp rất rõ: Cần Thơ không muốn chỉ là địa phương tiêu thụ điện, mà đang chủ động định vị mình là “pin năng lượng” của miền Tây – và từ đó, là một mắt xích quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Đây là bước đi táo bạo, đúng thời điểm, khi nhu cầu điện tăng nhanh nhưng nhiều dự án lớn trên cả nước lại chậm tiến độ.
Cơ cấu 19 dự án điện mới: Không chỉ là chuyện con số
Điểm đáng nói trong kế hoạch Cần Thơ năng lượng không chỉ nằm ở quy mô 42.175 MW, mà còn ở cơ cấu nguồn điện thể hiện tư duy dài hạn. Thành phố đề xuất 2 dự án nhiệt điện khí Long Phú 2 và Long Phú 3 với tổng công suất 2.500 MW, 3 dự án điện gió trên bờ và gần bờ 475 MW, 8 dự án điện gió ngoài khơi 30.000 MW và 6 dự án điện mặt trời tập trung 9.200 MW đến năm 2035. “Đáng chú ý, thành phố kiến nghị bổ sung mới 19 dự án nguồn điện với tổng công suất 42.175 MW.” Việc ưu tiên điện gió ngoài khơi và điện mặt trời cho thấy Cần Thơ đang nắm bắt xu thế chuyển dịch năng lượng sạch, đồng thời dùng nhiệt điện khí làm nền ổn định cho hệ thống. Nếu được phê duyệt, đây sẽ là một trong những cụm dự án năng lượng tái tạo lớn nhất khu vực, tạo lợi thế cạnh tranh mới cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Quy hoạch điện VIII: Cửa ngõ để Cần Thơ bứt phá hay bị kìm chân?
Mấu chốt của toàn bộ tham vọng dự án điện mới nằm ở việc cập nhật Quy hoạch điện VIII. UBND Cần Thơ yêu cầu Bộ Công Thương xem xét điều chỉnh quy hoạch theo điều kiện thực tế địa phương, vừa bổ sung 19 dự án nguồn điện mới, vừa tháo gỡ khó khăn cho các dự án trọng điểm. Song song, thành phố đề xuất điều chỉnh 17 dự án đã có trong quy hoạch với tổng công suất 3.416,8 MW – từ tiến độ 3 dự án nhiệt điện 2.250 MW đến vị trí, phương án đấu nối của điện gió, điện mặt trời và điện rác. Theo Thứ trưởng Trương Thanh Hoài, việc rà soát Quy hoạch điện VIII là yêu cầu cấp bách để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội khi nhu cầu điện tăng rất nhanh nhưng nhiều dự án nhiệt điện và năng lượng tái tạo vẫn chậm tiến độ. Nếu khâu quy hoạch không được điều chỉnh kịp thời, toàn bộ tiềm năng nguồn và lưới điện ở Cần Thơ sẽ bị kìm hãm ngay từ trên giấy.
Từ tiềm năng đến trung tâm năng lượng vùng: Cơ hội và điều kiện
Sau khi mở rộng địa giới hành chính, Cần Thơ hiện có 57 dự án nguồn điện trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh với tổng công suất 12.192,7 MW, trong đó 16 dự án đã vận hành, 9 đang thi công, 14 đã được chấp thuận chủ trương và 18 dự án còn đang chọn nhà đầu tư. Thứ trưởng Bộ Công Thương đánh giá Cần Thơ có thể trở thành “pin năng lượng” của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, là địa bàn trọng điểm để tập trung hoàn thiện quy hoạch và cơ chế chính sách. Thành phố cũng định hướng khai thác hiệu quả các trung tâm điện lực Ô Môn, Sông Hậu, Long Phú để xây dựng mình thành trung tâm năng lượng vùng. Nhưng để tiềm năng không mãi nằm trên khẩu hiệu, Cần Thơ phải chứng minh khả năng giải tỏa công suất, sử dụng đất hiệu quả và thu hút được chuỗi công nghiệp phụ trợ năng lượng – từ thiết bị điện gió tới pin năng lượng – chứ không chỉ làm nơi đặt nhà máy.
Nút thắt Ô Môn, Sông Hậu và bài toán an ninh năng lượng
Tham vọng trở thành trung tâm năng lượng Đông Nam Á là khẩu hiệu hấp dẫn, nhưng thực tế Cần Thơ đang đối mặt nhiều điểm nghẽn. Hai dự án Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn II và Sông Hậu II nguy cơ chậm tiến độ; 18 dự án nguồn điện chưa hoàn tất lựa chọn nhà đầu tư; lưới truyền tải 500 kV, 220 kV chưa đồng bộ với phát triển nguồn; giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư còn nhiều vướng mắc. Theo lãnh đạo thành phố, Cần Thơ sẽ tập trung tháo gỡ khó khăn chuỗi khí – điện Lô B – Ô Môn, đẩy nhanh thủ tục đầu tư dự án đã được chấp thuận, hoàn thành lựa chọn nhà đầu tư, đồng thời phối hợp Bộ Công Thương rà soát và cập nhật quy hoạch phù hợp nhu cầu phụ tải sau khi mở rộng địa giới. Nếu những nút thắt này không được giải được, 42.000 MW sẽ chỉ là con số trên bản vẽ. Nhưng nếu thành công, Cần Thơ có thể trở thành trụ cột mới của an ninh năng lượng, mở đường cho một nền kinh tế vùng dựa trên công nghiệp và thương mại năng lượng.
