Cần Thơ đặt cược vào các dự án đô thị khổng lồ để đổi vai trong vùng
Các dự án đô thị Cần Thơ là tập hợp những chương trình đầu tư hạ tầng quy mô lớn, từ cảng biển nước sâu, khu du lịch nghỉ dưỡng đến trung tâm thương mại – căn hộ, nhằm tái cấu trúc không gian phát triển, nâng tầm kinh tế đô thị và gia tăng sức hút đầu tư của một thành phố trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Điểm chung của loạt dự án mới không chỉ nằm ở diện tích hàng chục nghìn hecta, quy mô dân số hàng trăm nghìn người mà còn ở tham vọng đưa Cần Thơ thoát khỏi hình ảnh một đô thị sông nước trung chuyển để trở thành hạt nhân kinh tế – logistics – dịch vụ của cả vùng. UBND TP Cần Thơ vừa gửi văn bản đề xuất Bộ Xây dựng báo cáo Thủ tướng cho phép đẩy nhanh Quy hoạch chung khu vực lấn biển và triển khai đồng bộ các công trình, dự án động lực trên địa bàn. Động thái này cho thấy thành phố không muốn tiếp tục phát triển theo quán tính mà chủ động chạy đua với thời gian để kịp hoàn thành các dự án trọng điểm vào năm 2027, gắn với quy hoạch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Siêu cảng biển nước sâu: bước đi chiến lược nhưng đầy thách thức
Tổ hợp dự án cảng biển nước sâu, công – nông nghiệp chất lượng cao kết hợp đô thị – du lịch và năng lượng có quy mô khoảng 132.600ha, tích hợp đa ngành, đa lĩnh vực, được xem là bước đi tham vọng nhất của Cần Thơ hiện nay. Không chỉ là một cảng biển nước sâu có thể tiếp nhận tàu 250.000 DWT, đây còn là hạt nhân của cả vùng ven biển đang được quy hoạch tập trung các dự án hạ tầng chiến lược, gắn với định hướng phát triển cảng Trần Đề và hệ thống giao thông kết nối vùng. Về kinh tế – xã hội, nếu triển khai hiệu quả, siêu cảng sẽ thay đổi cấu trúc logistics khu vực, giảm lệ thuộc vào các cảng ngoài vùng, mở rộng cơ hội xuất khẩu cho nông, thủy sản. Tuy nhiên, dự án bao trùm toàn bộ khu vực ven biển của thành phố, liên quan trực tiếp đến dân cư, đất sản xuất, đất rừng, khu nuôi trồng thủy sản, sinh kế người dân cùng các yếu tố quốc phòng, an ninh và môi trường. Chính vì vậy, việc đẩy nhanh Quy hoạch chung phải đi kèm một quá trình tham vấn kỹ càng, tránh đánh đổi hệ sinh thái và cộng đồng địa phương chỉ để đổi lấy tốc độ phát triển hạ tầng.
Khu đô thị du lịch nghỉ dưỡng Mekong: thử nghiệm mô hình đô thị nghỉ dưỡng sông nước
Nếu siêu cảng là câu chuyện logistics và công nghiệp, thì khu du lịch nghỉ dưỡng Mekong gần 3.000ha lại là thử nghiệm táo bạo về mô hình đô thị nghỉ dưỡng gắn với hệ sinh thái sông nước đặc trưng của Đồng bằng sông Cửu Long. Theo thông tin từ UBND TP Cần Thơ, dự án này đã được cập nhật vào Quy hoạch thành phố thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Điều đó cho thấy lãnh đạo địa phương xác định đây không phải một khu nghỉ dưỡng đơn lẻ mà là mảnh ghép dài hạn trong chiến lược phát triển đô thị. Quy hoạch dự kiến phục vụ dân số khoảng 300.000 người, với đầy đủ chức năng đô thị như nhà ở, thương mại – dịch vụ, giáo dục, y tế, văn hóa và không gian công cộng chất lượng cao. Nếu được triển khai theo quy hoạch, dự án sẽ góp phần hình thành một không gian đô thị mới quy mô lớn ở phía Nam Cần Thơ, kéo theo phát triển thương mại – dịch vụ, thu hút vốn đầu tư và thúc đẩy dịch chuyển dân cư. Vị trí có khả năng kết nối trực tiếp với cao tốc Cần Thơ – Cà Mau, Quốc lộ 1, trung tâm Cần Thơ, TP HCM, các tỉnh trong vùng cũng như hệ thống cảng, sân bay cho thấy đây là một mảnh ghép quan trọng trong chiến lược phát triển hạ tầng tổng thể.
Thiên Quân Center và làn sóng kinh tế đô thị mới
Ở cấp độ vi mô hơn nhưng không kém phần biểu tượng là dự án Thiên Quân Center – tổ hợp trung tâm thương mại và căn hộ chung cư cao cấp vừa khởi công tại phường Cái Răng. Dự án được triển khai trên khu đất hơn 5.260m², gồm 2 tầng hầm và 39 tầng nổi, cao khoảng 150m với 648 căn hộ, khối đế 5 tầng là trung tâm thương mại và khối tháp là các loại hình căn hộ, duplex, penthouse. Theo kế hoạch, công trình dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2029, trở thành một trong những toà nhà cao nhất thành phố hiện nay. Điều đáng chú ý là cách lãnh đạo Cần Thơ nhìn nhận dự án này. Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố nhấn mạnh, một công trình đô thị không nên chỉ được đánh giá qua quy mô hay chiều cao mà phải nhìn vào giá trị tạo ra cho người dân và thành phố. Lãnh đạo kỳ vọng các dự án mới tạo ra ba nhóm giá trị: nơi đáng sống, kinh tế đô thị và bản sắc đô thị, với phát triển nhà ở gắn với hạ tầng, cây xanh, dịch vụ và không gian cộng đồng; các tổ hợp thương mại phải tạo ra dòng người, hoạt động mua bán, việc làm và tiêu dùng. Thiên Quân Center, được định hướng như một tổ hợp đa chức năng kết hợp không gian ở với thương mại, dịch vụ và tiện ích, chính là ví dụ cụ thể cho việc chuyển từ phát triển bất động sản sang phát triển kinh tế đô thị.
Kinh tế tăng tốc và bài toán cân bằng trong phát triển hạ tầng
Song song với các dự án đơn lẻ, Cần Thơ đang cho thấy sức hấp dẫn đầu tư rõ rệt. Trong tám tháng đầu năm, thành phố thu hút 26 dự án đầu tư mới, gồm 23 dự án trong nước với tổng vốn đăng ký hơn 41,4 nghìn tỷ đồng và 3 dự án FDI với tổng vốn hơn 25,22 triệu USD. Theo Sở Tài chính, kinh tế thành phố duy trì đà tăng trưởng tích cực với sản xuất công nghiệp, thương mại, xuất khẩu và hoạt động doanh nghiệp đều cải thiện so với cùng kỳ năm trước. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tám tháng đạt hơn 174,1 nghìn tỷ đồng, tăng 19,5%, xuất khẩu hàng hóa và thu ngoại tệ hơn 4,098 tỷ USD, tăng 13,4%, du lịch mang về khoảng 9,3 nghìn tỷ đồng, tăng 27,8% so với cùng kỳ. Nhìn tổng thể, loạt dự án đô thị Cần Thơ, từ cảng biển nước sâu, khu du lịch nghỉ dưỡng đến trung tâm thương mại – căn hộ cao tầng, đang được đặt vào bối cảnh một nền kinh tế địa phương đang tăng tốc. Tuy vậy, tốc độ phát triển hạ tầng cần đi kèm khả năng quản trị rủi ro: từ quy hoạch ven biển liên quan đến dân cư, sinh kế và môi trường, đến bài toán quy mô dân số, hiệu quả đầu tư, quy hoạch nhà ở, sân golf của khu đô thị nghỉ dưỡng. Cần Thơ có cơ hội trở thành thành phố kiểu mẫu về kinh tế đô thị sông nước, nhưng chỉ khi các quyết định hiện nay thật sự cân bằng giữa tăng trưởng, bản sắc và sự an toàn của cộng đồng.
