Phối hợp phải biến cam kết thành hành động
Phối hợp bảo đảm an toàn trường học là cơ chế liên kết thường xuyên giữa công an, nhà trường và gia đình để nhận diện nguy cơ, giáo dục học sinh, xử lý vụ việc và ngăn mâu thuẫn phát triển thành bạo lực hoặc vi phạm pháp luật. Điểm đáng chú ý trong các thỏa thuận gần đây không nằm ở nghi thức ký kết, mà ở việc phân định trách nhiệm và duy trì trao đổi thông tin.
Ngày 26/10/2026, Công an xã Bảo Lâm 2, Ban Giám hiệu Trường THPT Lộc An và đại diện cha mẹ học sinh ký cam kết phòng, chống bạo lực học đường, đồng thời phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến người dưới 18 tuổi. Ngày 3/11, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Tĩnh phối hợp với Công an tỉnh tổ chức hội nghị ký kế hoạch liên ngành về an toàn trường học, phòng chống bạo lực, xâm hại trẻ em và vi phạm pháp luật trong học sinh.
Tại phường Xuân Hương – Đà Lạt, công an, cơ quan chuyên môn và các trường cũng ký quy chế phối hợp về an ninh, trật tự trong lĩnh vực giáo dục. Những hình thức khác nhau cùng hướng tới một mục tiêu: xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh, với trách nhiệm cụ thể thay vì lời kêu gọi chung chung.
Nguy cơ bắt đầu ở cả ngoài cổng trường và trên mạng
Phòng ngừa bạo lực không thể chỉ bắt đầu sau khi xảy ra xô xát. Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Tĩnh, nhiều mâu thuẫn học sinh bắt nguồn từ tương tác tiêu cực trên mạng xã hội rồi chuyển thành xung đột ngoài đời. Tâm lý lứa tuổi, kỹ năng giải quyết bất đồng còn hạn chế, cùng những khoảng trống trong quản lý của gia đình và nhà trường khiến một số dấu hiệu không được phát hiện kịp thời. Quản lý học sinh ngoài giờ học, nhất là trên môi trường trực tuyến, cũng còn nhiều khó khăn.
Vì thế, quy chế tại Xuân Hương – Đà Lạt không chỉ nhắm đến bạo lực học đường mà còn đề cập ma túy, tệ nạn xã hội, tội phạm trên không gian mạng và lừa đảo trực tuyến. Đây là hướng đi cần thiết: nếu giáo dục chỉ tập trung vào nội quy trong lớp, học sinh vẫn có thể đối mặt với nguy cơ ở nơi người lớn khó quan sát. Phòng chống bạo lực hiệu quả đòi hỏi hướng dẫn kỹ năng nhận diện rủi ro, ứng xử khi có mâu thuẫn và sử dụng mạng xã hội an toàn.
Các hoạt động ở Hà Tĩnh cho thấy quy mô của công việc: tỉnh có 272 cơ sở giáo dục với 365.558 học sinh, học viên trong năm học 2026–2027. Từ đầu năm học, ngành giáo dục đã tổ chức tuyên truyền pháp luật trực tiếp cho 48.821 học sinh, cán bộ và giáo viên; phối hợp tổ chức 350 hội nghị về an ninh, trật tự với 3.903 người tham dự.
Ba bên cần chia sẻ trách nhiệm, không đẩy việc cho nhau
Nhà trường là nơi có thể nhận ra thay đổi trong hành vi, mối quan hệ và kết quả học tập; vì vậy, cần chủ động phát hiện, ngăn chặn và báo tin khi có vụ việc. Cơ chế phối hợp ở Hà Tĩnh yêu cầu trường học phòng ngừa, phát hiện, báo cáo kịp thời, còn công an cấp xã, phường tiếp nhận thông tin và cùng xử lý tình huống phát sinh. Việc bố trí đầu mối liên lạc thường xuyên giữa trường và công an địa phương giúp thông tin không bị mắc kẹt giữa các đơn vị.
Công an có vai trò tuyên truyền pháp luật, cảnh báo thủ đoạn lôi kéo học sinh vào tệ nạn, tiếp nhận tin báo và phối hợp can thiệp sớm với trường hợp có nguy cơ. Tại Phú Túc, lực lượng công an, nhà trường và gia đình được định hướng duy trì trao đổi để xử lý mâu thuẫn trước khi chúng biến thành bạo lực, xâm hại hay vi phạm pháp luật. Nhà trường và phụ huynh phải cùng giáo dục đạo đức, kỹ năng tự bảo vệ, đồng thời không che giấu vụ việc.
Phụ huynh không thể chỉ nhận thông báo sau sự cố: họ cần chia sẻ sớm những thay đổi tâm lý, hành vi của con và phối hợp quản lý ngoài giờ học. Ngược lại, trường học và công an cũng cần trao đổi theo đúng chức năng, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của học sinh thay vì xem em nào vi phạm là vấn đề riêng của một bên. Phối hợp công an chỉ phát huy tác dụng khi thông tin đến đúng người và dẫn tới hỗ trợ kịp lúc.
Đo hiệu quả bằng phát hiện sớm, không phải số buổi ký kết
Ký cam kết là bước khởi đầu; thước đo thật sự phải là nguy cơ được nhận ra sớm, tin báo được xử lý và học sinh biết tự bảo vệ mình. Tại Hà Tĩnh, các đơn vị đã kiểm tra đột xuất học sinh 2.827 lượt, thu giữ nhiều vật dụng bị cấm và hướng dẫn lái xe an toàn cho hơn 35.000 học sinh. Những con số này cho thấy hoạt động có thể đi xa hơn tuyên truyền, nhưng kiểm tra chỉ có giá trị khi đi cùng giáo dục và hỗ trợ phù hợp.
Bước tiếp theo cần duy trì đầu mối liên lạc, trao đổi dấu hiệu bất thường và hướng dẫn pháp luật gắn với tình huống cụ thể để học sinh biết cách giải quyết xung đột, nhận diện rủi ro, bảo vệ bản thân và dùng mạng an toàn. Công an xã Phú Túc dự kiến tiếp tục phối hợp với các trường trên địa bàn để tuyên truyền, trao đổi thông tin, phòng ngừa và xử lý vụ việc liên quan đến học sinh; Công an xã Bảo Lâm 2 cũng đặt mục tiêu mở rộng phối hợp từ tiểu học đến trung học phổ thông.
Ngành giáo dục Hà Tĩnh đang hướng dẫn xây dựng mô hình trường học an toàn, phòng ngừa tệ nạn và đánh giá hằng năm. Đó là hướng đi đáng duy trì, miễn là việc đánh giá xem xét cả chất lượng phối hợp và mức độ an toàn thực tế. Các bên ký kết có thể đặt nền móng; chỉ sự cảnh giác thường xuyên, chia sẻ trung thực và can thiệp đúng lúc mới ngăn được vi phạm học đường trước khi trở thành tổn hại.
