Cúm A có thể chuyển nặng rất nhanh
Cúm A ở trẻ là bệnh nhiễm vi-rút đường hô hấp có thể khởi đầu bằng sốt, ho, sổ mũi nhưng đôi khi tiến triển thành tổn thương tim, phổi hoặc các cơ quan khác, đe dọa tính mạng nếu không được nhận biết và điều trị kịp thời. Ca bệnh của một bé trai 7 tuổi là lời nhắc không nên đánh giá mức độ nguy hiểm chỉ qua những triệu chứng ban đầu. Trẻ P.T.D.A., ngụ Cần Thơ, được chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng 1 lúc 17 giờ ngày 12/10 sau khi bệnh khởi phát khoảng một ngày với ho khan, sổ mũi và sốt cao liên tục, đáp ứng kém với thuốc hạ sốt. Sáng hôm sau, bé mệt và khó thở. Khi đến viện, trẻ đã tím tái, trụy tim mạch; kết quả xét nghiệm khẩn xác định nhiễm cúm A nặng.
Viêm cơ tim tối cấp và cuộc chạy đua giành sự sống
Tại khoa Cấp cứu, bé hôn mê, môi tái, sốc tim và phù phổi cấp; bác sĩ xác định trẻ bị viêm cơ tim tối cấp do cúm A. Chức năng co bóp của tim suy giảm nghiêm trọng, hô hấp diễn biến nặng và tuần hoàn mất ổn định, khiến bệnh nhi có nguy cơ ngừng tim. Các bác sĩ phải khẩn cấp triển khai ECMO để hỗ trợ tim phổi, đồng thời lọc máu liên tục, hạ thân nhiệt bảo vệ não và điều trị tình trạng bão cytokine. Sau gần 12 ngày chạy ECMO với nhiều diễn biến phức tạp, chức năng hô hấp, tim mạch và các cơ quan dần cải thiện; sáng 23/10, bé được cai ECMO rồi tiếp tục cai máy thở. Đây là một trường hợp nguy kịch được cứu sống nhờ hồi sức chuyên sâu, không phải lý do để phụ huynh chờ đợi xem triệu chứng có tự qua hay không.
Những dấu hiệu cúm nặng cần đi viện ngay
Phần lớn ca cúm mùa có biểu hiện nhẹ, nhưng một số trẻ có thể chuyển nặng, gây viêm phổi nặng, viêm cơ tim cấp, trụy tim mạch hoặc tổn thương gan, thận; biến chứng có thể dẫn đến suy hô hấp, suy tuần hoàn và nguy hiểm tính mạng. Vì vậy, phụ huynh cần xem khó thở, thở nhanh hoặc thở gắng sức, đau ngực, tím tái và rối loạn tri giác là những dấu hiệu cúm nặng cần được xử trí khẩn cấp. Tay chân lạnh, da nổi bông, mạch nhanh nhưng yếu cũng có thể báo hiệu trụy tim mạch. Trẻ sốt cao kéo dài, mệt nhiều hoặc xuất hiện biểu hiện bất thường sau khi khởi phát triệu chứng cúm cần được đưa đi khám kịp thời, thay vì tiếp tục tự theo dõi tại nhà. Ở trẻ em, cúm còn có thể kèm buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy; hãy báo cho nhân viên y tế về các triệu chứng này.
- Đưa trẻ đến bệnh viện ngay nếu khó thở, thở nhanh, thở gắng sức, đau ngực, tím tái hoặc rối loạn tri giác.
- Tìm trợ giúp y tế khẩn cấp khi tay chân lạnh, da nổi bông hoặc mạch nhanh nhưng yếu.
- Không chủ quan nếu trẻ sốt cao kéo dài, mệt nhiều hoặc có biểu hiện bất thường.
Đừng tự điều trị khi trẻ có dấu hiệu bất thường
Khi trẻ mắc cúm, phụ huynh không nên tự mua thuốc kháng vi-rút hoặc kháng sinh để điều trị. Dùng thuốc không đúng cách có thể gây tác dụng phụ và góp phần làm tăng tình trạng kháng kháng sinh. Nếu diễn tiến khiến gia đình lo ngại, cần liên hệ cơ sở y tế và đưa trẻ đi khám, đặc biệt khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào nêu trên. Chủ động tiêm vắc-xin cúm sớm cũng được khuyến nghị để cơ thể có sự chuẩn bị tốt hơn trước những đợt cúm gia tăng trong cộng đồng. Bài học từ ca bệnh này rất rõ: cúm A ở trẻ không phải lúc nào cũng chỉ là vài ngày sốt và ho. Nhận biết dấu hiệu trở nặng, tránh tự dùng thuốc và tìm trợ giúp y tế đúng lúc là những việc phụ huynh có thể làm để giảm nguy cơ biến chứng cúm trẻ em.
