Tín hiệu mới từ cuộc làm việc giữa Bộ Công Thương và Baker Hughes
Hợp tác giữa Baker Hughes Việt Nam và Bộ Công Thương về công nghệ dầu khí, giảm phát thải năng lượng và chuyển giao công nghệ là bước đi nhằm vừa củng cố an ninh năng lượng, vừa đẩy nhanh chuyển dịch sang mô hình phát thải thấp thông qua tối ưu khai thác, nội địa hóa thiết bị và phát triển các giải pháp LNG, hydrogen, CCS/CCUS hướng tới mục tiêu Net Zero quốc gia. Cuộc làm việc sáng 16/9 tại trụ sở Bộ Công Thương giữa Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn và ông Amerino Gatti, Phó Chủ tịch điều hành kiêm Tổng Giám đốc Khối dịch vụ và thiết bị mỏ dầu của Baker Hughes, cho thấy mối quan hệ hợp tác 29 năm đã bước sang giai đoạn mới, tập trung vào mở rộng phối hợp thăm dò, khai thác và ứng dụng công nghệ giảm phát thải, gắn với lộ trình chuyển dịch năng lượng của Việt Nam. Điều đáng chú ý là lãnh đạo cấp rất cao của tập đoàn trực tiếp tham gia đàm phán, cho thấy Việt Nam không còn là thị trường dịch vụ đơn lẻ mà đã trở thành điểm chiến lược trong bản đồ năng lượng toàn cầu của Baker Hughes.
Công nghệ dầu khí: từ tối ưu mỏ đến chuyển đổi số hệ thống
Nếu nhìn thuần túy dưới góc độ sản lượng, việc Baker Hughes tiếp tục đưa công nghệ dầu khí hiện đại vào Việt Nam là tin mừng; nhưng ý nghĩa lớn hơn nằm ở cách những công nghệ đó tái định hình năng lực toàn ngành. Bộ Công Thương đề nghị Baker Hughes mở rộng hợp tác thăm dò, khai thác thông qua giải pháp tối ưu hóa vận hành mỏ, ứng dụng công nghệ số, nâng cao hệ số thu hồi dầu và cung cấp gói dịch vụ tích hợp. Đây là những mảnh ghép còn thiếu để các doanh nghiệp Việt Nam bước ra khỏi vai trò nhà thầu phụ thuần túy, chuyển sang làm chủ dữ liệu mỏ, vận hành số và quản trị rủi ro kỹ thuật. Theo mô tả, Baker Hughes đang cung cấp giải pháp trọn gói từ dịch vụ mỏ, công nghệ khí và LNG, năng lượng công nghiệp, địa nhiệt, hydro, năng lượng sạch đến kỹ thuật số. Điều này mở ra khả năng hình thành một hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, nơi chuyển đổi số không chỉ là khẩu hiệu mà gắn trực tiếp với hiệu quả thu hồi dầu và giảm phát thải.
Giảm phát thải năng lượng: CCS/CCUS, thị trường carbon và bài toán Net Zero
Điểm khác biệt của làn sóng hợp tác mới với Baker Hughes nằm ở trọng tâm giảm phát thải năng lượng, chứ không chỉ gia tăng khai thác. Tập đoàn chia sẻ các giải pháp kỹ thuật về phát triển thị trường carbon, kiểm soát phát thải methane, thu gom và lưu trữ carbon (CCS/CCUS), cùng công nghệ năng lượng sạch LNG và hydrogen để hỗ trợ Việt Nam tiến tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050. Những công nghệ này vốn đòi hỏi vốn lớn, kinh nghiệm vận hành khu vực và hệ thống quy định rõ ràng; nếu chỉ đi một mình, Việt Nam khó có thể xây dựng nhanh chuỗi giá trị carbon và hạ tầng CCS như thế giới đang làm. Việc Baker Hughes mang mô hình cung cấp hạ tầng CCS và các dịch vụ giảm phát thải vào các cuộc trao đổi với Bộ Công Thương cho thấy một hướng tiếp cận thực tế: tận dụng kinh nghiệm quốc tế để rút ngắn thời gian học hỏi, nhưng vẫn phải gắn với chuẩn pháp lý mới từ Luật Dầu khí số 10/2026/QH16 để tránh biến CCS thành dịch vụ đắt đỏ mà ít đóng góp cho mục tiêu Net Zero.
Nội địa hóa và chuyển giao công nghệ: cơ hội vươn vào chuỗi giá trị toàn cầu
Chuyển giao công nghệ chỉ có ý nghĩa khi đi kèm nội địa hóa sản xuất và nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước. Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn đề nghị Baker Hughes tăng cường chuyển giao công nghệ, hỗ trợ nâng cao năng lực chế tạo thiết bị công nghiệp và gia tăng tỷ lệ nội địa hóa, giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Điểm đáng nói là yêu cầu này xuất phát trong bối cảnh Baker Hughes đã hiện diện từ năm 1997, cung cấp dịch vụ kỹ thuật thăm dò, khai thác cho Petrovietnam, đồng thời đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy chuyển đổi số vận hành ngành năng lượng. Nghĩa là nền tảng nhân lực và hợp tác đã hình thành; vấn đề giờ không phải thiếu kỹ sư mà là thiếu nhà sản xuất thiết bị và doanh nghiệp đủ chuẩn tham gia mạng lưới cung ứng toàn cầu của tập đoàn. Bộ Công Thương cam kết tiếp tục hỗ trợ, tháo gỡ vướng mắc cơ chế để Baker Hughes mở rộng đầu tư hiệu quả, bền vững. Nếu các cam kết này đi vào thực tế, Baker Hughes Việt Nam có thể trở thành điểm trung chuyển công nghệ, chứ không chỉ là văn phòng bán dịch vụ.
Vai trò của pháp lý mới và thông điệp từ việc Amerino Gatti trực tiếp tham gia
Không thể tách câu chuyện kỹ thuật khỏi khung pháp lý. Cả hai bên đều nhấn mạnh Luật Dầu khí số 10/2026/QH16, có hiệu lực từ 1/3/2027, sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các hoạt động dầu khí. Đó là nền tảng để những công nghệ như CCS/CCUS, thị trường carbon hay số hóa mỏ dầu được triển khai trong khuôn khổ rõ ràng thay vì thí điểm manh mún. Về phía doanh nghiệp, việc Phó Chủ tịch điều hành Amerino Gatti trực tiếp làm việc với Bộ Công Thương cho thấy Baker Hughes coi Việt Nam là thị trường trọng điểm, sẵn sàng đặt cược bằng cấp lãnh đạo cao nhất trong khối dịch vụ và thiết bị mỏ dầu. "Baker Hughes hoạt động tại Việt Nam từ năm 1997, với lực lượng lao động toàn cầu khoảng 56.000 người" là con số phản ánh quy mô tập đoàn và tiềm năng mà Việt Nam có thể tận dụng nếu chính sách được thiết kế phù hợp. Trong bức tranh đó, thỏa thuận mở rộng hợp tác hôm nay không chỉ là bước tiếp nối của 29 năm làm việc chung, mà là lời thử nghiệm xem Việt Nam có đủ quyết tâm chuyển từ vị thế khách hàng sang đối tác công nghệ trong cuộc chơi năng lượng thấp carbon.
