Từ 205 giải thưởng AIMO đến vai trò không thể thay thế của phụ huynh
Phụ huynh là người định hình nền tảng và cảm xúc của con với môn Toán từ những năm đầu đời, ảnh hưởng trực tiếp đến cách trẻ tiếp nhận kiến thức, hình thành tư duy và nuôi dưỡng niềm đam mê lâu dài với các kỳ thi Toán trong nước lẫn quốc tế. Kết quả tại vòng chung kết quốc tế Đấu trường Toán học châu Á AIMO, đoàn Việt Nam có 205 thí sinh đạt giải, đến từ 18 tỉnh thành. Đây không chỉ là câu chuyện về các em nhỏ giỏi Toán, mà là bức tranh rõ nét về dạy toán cho trẻ hiệu quả khi gia đình, nhà trường và thầy cô cùng đứng chung một “mặt trận”. Điều đáng nói là vòng chung kết AIMO 2026 diễn ra từ ngày 2 đến 5-8 tại Hà Nội, giúp hàng trăm học sinh trong nước tham dự sân chơi quốc tế ngay tại quê hương, giảm bớt trở ngại về khoảng cách địa lý và chi phí di chuyển, đồng thời có thêm điều kiện nhận được sự đồng hành trực tiếp từ gia đình và nhà trường.
Mẹ là người gieo hạt: Dạy Toán từ những con số đầu tiên
Nếu phải chọn một thông điệp cho các gia đình, đó là: phát triển tài năng toán học bắt đầu từ… chiếc bút chì và bàn tay của cha mẹ. Câu chuyện của Nguyễn Khải Hòa, học sinh chuẩn bị vào lớp 7 ở Gia Lai, là minh chứng điển hình. Người đầu tiên gieo tình yêu Toán cho em chính là mẹ; từ khi Hòa còn học mẫu giáo, mẹ đã hướng dẫn em tô những con số, tô hình để làm quen với Toán, luôn đồng hành và động viên cả về tinh thần lẫn việc học. Đây là dạy toán cho trẻ hiệu quả theo nghĩa thực tế nhất: biến những hoạt động đơn giản như tô số, vẽ hình, chơi trò đếm thành trải nghiệm tích cực chứ không phải ép học. Khi gặp bài khó, Hòa nói mình cố gắng bình tĩnh, đọc kỹ đề, suy nghĩ áp dụng những gì đã học, và niềm vui vỡ òa khi tìm được lời giải. Đằng sau sự bình tĩnh đó là một tuổi thơ được chuẩn bị kỹ về cảm xúc, không chỉ về kiến thức.
Phương pháp toán tư duy: Không chỉ thuộc công thức, mà là học cách suy nghĩ
Các con số AIMO không phải may mắn. Đề thi năm nay tăng cường các bài toán tư duy gắn với tình huống thực tế và những bối cảnh liên ngành, đòi hỏi nhiều hơn việc học thuộc lòng. Chính các em thí sinh cũng cảm nhận điều đó: “Một bài Toán không chỉ có một cách giải… Toán giúp mình liên kết và khám phá rất nhiều điều mới”. Đây là tinh thần của phương pháp toán tư duy: coi Toán là công cụ để luyện não, không chỉ là môn để lấy điểm. Tại một số trường, học sinh được tiếp cận Toán tư duy và Toán tiếng Anh từ khá sớm, giúp các em tự tin hơn khi bước vào sân chơi quốc tế. Phụ huynh nếu muốn chuẩn bị thi toán quốc tế cho con, không thể chỉ dừng ở việc cho con làm thật nhiều đề, mà cần giúp con nhìn thấy Toán trong đời sống, đặt câu hỏi, tranh luận về lời giải, khuyến khích nhiều hướng tiếp cận giống các chương trình kiểu Singapore Math.
Ôn luyện chiến lược: Gia đình – nhà trường là “đội huấn luyện” của con
Thành công của gần 300 học sinh Việt Nam được chọn tham dự vòng chung kết quốc tế tại Hà Nội cho thấy một điều: chuẩn bị thi toán quốc tế là quá trình dài hơi, đòi hỏi một đội ngũ hỗ trợ chứ không chỉ một đứa trẻ chăm chỉ. Ở Gia Lai, cô trò duy trì lịch học khoảng ba buổi mỗi tuần suốt kỳ nghỉ hè; ngoài các buổi trực tiếp, giáo viên giao thêm tài liệu để học sinh tự luyện ở nhà và luôn sẵn sàng hỗ trợ qua tin nhắn. Đó là một hệ thống luyện tập có cấu trúc rõ ràng. Song song, nhà trường tập trung rèn kỹ năng giải quyết vấn đề, luyện đọc đề bằng tiếng Anh và làm quen với cấu trúc đề AIMO, đồng thời đặt mục tiêu trải nghiệm và nuôi dưỡng đam mê Toán học chứ không chỉ là huy chương. Phụ huynh trong bối cảnh này không phải “giáo viên thứ hai”, mà là quản lý thời gian, giữ nhịp sinh hoạt lành mạnh, bảo vệ sức khỏe tinh thần để trẻ không kiệt sức.
AIMO: Sân chơi quốc tế và lời nhắc về trách nhiệm của gia đình
AIMO là kỳ thi Toán quốc tế tổ chức thường niên từ năm 2012, hướng tới phát hiện và khuyến khích tài năng toán học, mở rộng hiểu biết, phát triển tư duy khoa học và thúc đẩy giao lưu văn hóa. Năm học 2025–2026, cuộc thi tại Việt Nam do một tờ báo phối hợp với một trường đại học kỹ thuật tổ chức, dưới sự chỉ đạo của một tổ chức thanh niên trung ương. Hơn 11.000 học sinh cả nước tham gia vòng sơ loại, 1.300 em tới vòng Chung kết Quốc gia, trước khi gần 300 em bước vào vòng quốc tế tại Hà Nội. Việc đón khoảng 1.300 thí sinh cùng 1.000 phụ huynh, giáo viên và chuyên gia quốc tế mang lại cả giá trị giáo dục lẫn du lịch, quảng bá điểm đến. Nhưng điều đáng nói hơn: việc vòng chung kết quốc tế tổ chức ngay tại quê nhà giúp phụ huynh có mặt nhiều hơn, đồng hành sát hơn. Hành trình từ vùng đất Tây Nguyên ra đấu trường quốc tế được mô tả không chỉ là chuyện huy chương, mà là chuỗi mùa hè không nghỉ, những buổi học lặng lẽ và niềm tin rằng chỉ cần dám bước ra sân chơi lớn, mỗi học sinh đều có cơ hội khám phá giới hạn mới của chính mình.
