Từ công cụ hỗ trợ thành một phần của hành trình
AI trong du lịch và sinh trắc học hàng không là những công nghệ giúp hành khách tìm, chuẩn bị và thực hiện chuyến đi thuận tiện hơn, từ lúc chọn điểm đến đến khi làm thủ tục tại sân bay. Khảo sát Hành khách toàn cầu năm 2026 của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) cho thấy hai công nghệ này đang định hình trải nghiệm bay, chứ không còn chỉ là thử nghiệm bên lề. Điều đáng chú ý không đơn thuần là mức độ phổ biến tăng lên, mà là công nghệ đang can thiệp vào những điểm hành khách thường mất thời gian: tìm chuyến bay, xác minh danh tính, qua kiểm soát và xử lý thủ tục nhập cảnh. Đây là chuyển dịch có ý nghĩa thực tế: thành công sẽ được đo bằng việc giảm phiền toái cho người đi, không phải bằng số lượng hệ thống mới được lắp đặt.
Theo khảo sát hành khách IATA, 58% người tham gia đã trải nghiệm sinh trắc học ở ít nhất một khâu tại sân bay trong 12 tháng trước khảo sát, tăng từ 50% năm 2025. Trong số người từng dùng, 87% hài lòng; 78% sẵn sàng chia sẻ dữ liệu sinh trắc học nếu nhờ đó không phải xuất trình hộ chiếu hoặc thẻ lên máy bay ở các điểm kiểm soát. Những con số này cho thấy hành khách không phản đối công nghệ tự thân: họ chấp nhận đổi dữ liệu lấy một quy trình gọn hơn. Nhưng sự chấp nhận ấy có điều kiện, nên các hãng và sân bay phải chứng minh tiện ích bằng trải nghiệm liền mạch, thay vì mặc định rằng hành khách sẽ đồng ý.

Công nghệ tác động từ khâu tìm chuyến đến nhập cảnh
AI đang tác động trước khi hành khách đến sân bay. Có 49% người được khảo sát đã dùng AI để chuẩn bị chuyến đi: 21% tìm chuyến bay đến điểm đến cụ thể, 19% săn vé giá rẻ và 17% tìm ý tưởng hoặc gợi ý điểm đến. Điều đó đặt ra một thay đổi thương mại rõ rệt: hãng hàng không cần giúp hành khách chuyển từ câu hỏi với trợ lý AI sang lựa chọn và đặt vé thực tế. Nếu trải nghiệm tìm kiếm thuận tiện nhưng không dẫn được đến giao dịch đáng tin cậy, AI chỉ giải quyết nửa đầu của hành trình.
Sinh trắc học và giấy tờ số mở rộng ảnh hưởng đến làm thủ tục, dịch vụ sau khi đặt vé và các quy trình khởi hành, đến nơi. Có 84% hành khách quan tâm đến hộ chiếu số khi làm thủ tục trực tuyến; 82% muốn chia sẻ hộ chiếu số với hãng sau khi đặt để nhận dịch vụ cá nhân hóa, và cùng tỷ lệ đó quan tâm đến điện thoại tích hợp ví điện tử, hộ chiếu số cùng thẻ khách hàng thân thiết để làm thủ tục tại sân bay. Khảo sát cũng ghi nhận 86% sẵn sàng cung cấp thông tin nhập cảnh điện tử trước chuyến đi, 45% muốn hoàn tất thủ tục nhập cảnh trước khi đến sân bay; 60% thích đăng ký thị thực trực tuyến, so với 25% chọn nộp trực tiếp tại lãnh sự quán hoặc đại sứ quán. Đây là cơ hội để công nghệ sân bay nối liền các chặng vốn rời rạc.

Tiện lợi chỉ bền vững khi dữ liệu được bảo vệ
Trải nghiệm hành khách nằm ở trung tâm vì lợi ích của công nghệ rất cụ thể: ít lần dừng để xuất trình giấy tờ, thủ tục sớm hơn và gợi ý phù hợp hơn. IATA cho biết sinh trắc học có thể giúp hành trình thuận tiện, đồng thời cải thiện hiệu quả và an toàn trong quy trình của chính phủ và hãng hàng không. Tuy nhiên, tiện lợi không đủ để tạo niềm tin. Trong khảo sát, 59% lo ngại dữ liệu bị rò rỉ, 49% sợ thông tin cá nhân bị chia sẻ với tổ chức khác và 41% cho rằng việc quản lý, sử dụng dữ liệu chưa minh bạch. Vì vậy, thiết kế tốt không chỉ giúp hành khách đi nhanh hơn; nó còn phải cho họ biết dữ liệu nào được thu thập, ai sử dụng và cách bảo vệ dữ liệu ấy.
Bước tiếp theo phụ thuộc vào cả công nghệ lẫn quy tắc chung. IATA nhận định các chính phủ cần thống nhất khuôn khổ cấp và chấp nhận Giấy tờ đi lại số an toàn nếu muốn sinh trắc học trở thành tiêu chuẩn trong vận tải hàng không quốc tế. Tại Việt Nam, báo cáo Agoda được bài nguồn dẫn lại dự báo tỷ lệ du khách sử dụng AI để lên kế hoạch du lịch tăng từ 30% năm 2026 lên 63% năm 2027. Tín hiệu này củng cố hướng đi, nhưng không bảo đảm mọi hành khách sẽ đón nhận tự động hóa. Kết luận nên rõ ràng: AI và sinh trắc học chỉ cải thiện hàng không khi giúp chuyến đi dễ dàng hơn mà vẫn đặt quyền kiểm soát dữ liệu vào tay hành khách.







