Nhà máy điện rác Nghệ An: Bước ngoặt xử lý rác và phát điện từ chất thải
Nhà máy điện rác Nghệ An là dự án hạ tầng môi trường – năng lượng quy mô lớn tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Nghi Yên, xã Hải Lộc, được thiết kế để đốt rác sinh hoạt, giảm chôn lấp và đồng thời phát điện thương mại, qua đó xử lý bài toán ô nhiễm, tiết kiệm quỹ đất và tạo thêm nguồn năng lượng sạch cho hệ thống điện quốc gia. Ngày 19/8/2026, Công ty Cổ phần Galax trong hệ sinh thái Tập đoàn AMACCAO đã chính thức khởi công dự án nhà máy điện rác Nghệ An tại Nghi Yên. Dù mới là lễ khởi công, công trình đã mang dấu ấn khác biệt: tổng mức đầu tư 4.056 tỷ đồng, công suất xử lý 1.500 tấn rác/ngày đêm và phát điện 30 MW – hiện được xem là dự án nhà máy điện rác có quy mô lớn nhất miền Trung. Ý nghĩa không chỉ nằm ở con số, mà ở quyết tâm biến rác thành tài nguyên, thay vì tiếp tục đẩy sang các bãi chôn lấp đang quá tải.
Quy mô 4.056 tỷ đồng: Khi Nghệ An chọn dứt khoát con đường công nghệ
Việc một địa phương còn nhiều khó khăn như Nghệ An thu hút được công trình nhà máy điện rác Nghệ An với vốn đầu tư 4.056 tỷ đồng cho thấy lựa chọn rất rõ ràng: muốn thoát khỏi vòng luẩn quẩn rác – ô nhiễm – chôn lấp, phải đặt cược vào công nghệ xử lý chất thải hiện đại và dài hạn. Dự án được triển khai trên diện tích gần 7,2 ha, trong đó 2,1 ha dành cho cây xanh – một chi tiết nhỏ nhưng cho thấy tư duy coi nhà máy xử lý rác là một phần của hạ tầng xanh, chứ không phải “vùng cấm” ô nhiễm. Với công suất 1.500 tấn rác/ngày đêm và 30 MW điện thương phẩm, nhà máy điện rác Nghệ An được kỳ vọng xử lý phần lớn lượng rác sinh hoạt khu vực Nghi Yên và lân cận, giảm áp lực cho các bãi rác hiện hữu. Như chính lãnh đạo tỉnh nhận định, đây không chỉ là một công trình lớn, mà là “bước tiến quan trọng trong phương thức xử lý chất thải”, nếu được triển khai đúng tiến độ và chất lượng.
Công nghệ Đức Martin: Không chỉ là lò đốt, mà là chuẩn phát thải châu Âu
Điểm thuyết phục nhất của nhà máy điện rác Nghệ An nằm ở công nghệ xử lý chất thải: công nghệ đốt rác phát điện Martin tiên tiến của CHLB Đức được lựa chọn làm “trái tim” của dự án. Thay vì những lò đốt đơn giản khó kiểm soát phát thải, hệ thống Martin được thiết kế để đáp ứng đồng thời các yêu cầu phát điện ổn định và kiểm soát khí thải, bụi theo tiêu chuẩn châu Âu 2010/75/EU; nước thải sau xử lý đạt Cột A theo QCVN 40:2025/BTNMT. Quan trọng hơn, các chỉ tiêu phát thải được theo dõi liên tục bằng hệ thống quan trắc trực tuyến, truyền dữ liệu về cơ quan quản lý và công khai ngay tại cổng nhà máy – một cách nói thẳng với người dân rằng công trình này chấp nhận bị giám sát 24/7. Công nghệ này không còn là cuộc thử nghiệm mạo hiểm: nó đã vận hành thực tế tại nhà máy điện rác Seraphin ở Hà Nội, xử lý 2.250 tấn rác/ngày đêm và phát điện 37 MW trong năm đầu hoạt động.
Lợi ích với cộng đồng Nghi Yên: Từ nỗi ám ảnh rác tới kỳ vọng “xanh, sạch, đáng sống”
Nếu nhìn từ góc độ người dân Nghi Yên – nơi lâu nay gắn liền với hình ảnh bãi rác – nhà máy điện rác Nghệ An là một cơ hội để chấm dứt tâm lý “sống chung với rác”. Dự án được kỳ vọng giải quyết đồng thời hai bài toán: xử lý chất thải hiệu quả hơn và tạo ra năng lượng từ chính lượng rác đó. Lợi ích cuối cùng mà người dân quan tâm rất cụ thể: rác được xử lý triệt để hơn, mùi và nước rỉ giảm, môi trường sống cải thiện; vùng đất Nghi Yên có thêm động lực để “thay da đổi thịt”, hướng tới diện mạo xanh, sạch, đáng sống. Trong lễ khởi công, nhà đầu tư không quên gửi tín hiệu gắn bó với cộng đồng khi hỗ trợ 50 triệu đồng tăng cường cơ sở vật chất Nhà văn hóa xóm La Nham – một hành động nhỏ nhưng cho thấy họ hiểu rằng công nghệ tốt mới chỉ là một nửa câu chuyện, nửa còn lại là niềm tin của người dân xung quanh.
AMACCAO và chiến lược năng lượng tái tạo: Nghệ An chỉ là một mắt xích
Nhà máy điện rác Nghệ An không phải “cú đánh lẻ” của Tập đoàn AMACCAO, mà là phần tiếp nối trong một chiến lược mở rộng danh mục năng lượng tái tạo Việt Nam, trải dài từ điện rác tới điện gió và thủy điện. Được thành lập năm 1995, tập đoàn này hiện sở hữu hệ sinh thái hơn 40 công ty thành viên, hơn 10 khu, cụm công nghiệp và hơn 40 nhà máy trong lĩnh vực năng lượng – môi trường và sản xuất công nghiệp, với gần 10.000 nhân sự. Trong mảng môi trường, AMACCAO đang mua cổ phần chuỗi nhà máy điện rác tại Hà Nội, Bắc Giang, Đồng Nai, Bến Tre, Khánh Hòa với công suất từ 650 đến 2.250 tấn rác/ngày đêm. Song song, tập đoàn cũng gom cổ phần các dự án điện gió 1, 2, 3 tại Quảng Trị và thủy điện 1, 2, 3 tại Lai Châu. Theo quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư, nhà máy điện rác Nghệ An dự kiến hoàn thành giai đoạn 1 vào quý IV/2028 và giai đoạn 2 vào quý IV/2030, nhưng AMACCAO tuyên bố mục tiêu táo bạo: vận hành đồng thời cả hai giai đoạn ngay trong quý IV/2027. Nếu họ giữ được lời hứa, Nghệ An không chỉ có nhà máy điện rác lớn nhất miền Trung, mà còn trở thành minh chứng cho cách một tập đoàn tư nhân có thể đẩy nhanh chuyển đổi xanh bằng những dự án cụ thể, có khả năng tạo thay đổi cho đời sống người dân.
