ESG Symposium: Diễn đàn ASEAN cho chuyển đổi xanh và Net Zero 2050
Hội nghị ESG Symposium là diễn đàn khu vực nơi lãnh đạo khu vực công, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và giới học thuật ASEAN cùng bàn về chuyển đổi xanh toàn diện, thích ứng khí hậu và chuyển đổi công bằng, qua đó xây dựng khung hợp tác ESG chung hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Trọng tâm của sự kiện năm nay không phải là liệt kê thêm các cam kết, mà là yêu cầu biến cam kết thành hành động chung. Chủ đề “ASEAN hành động: Thúc đẩy chuyển đổi xanh toàn diện” đặt ra một thông điệp rõ: nếu từng quốc gia chỉ đi riêng lẻ, khu vực khó có thể đạt Net Zero 2050 một cách bền vững và công bằng. Trong bối cảnh đó, ESG Symposium trở thành phép thử cho mức độ sẵn sàng của ASEAN trong việc xây dựng chiến lược chuyển đổi xanh ASEAN chung, thay vì mỗi nước một mô hình rời rạc.
Bài toán Việt Nam: Tăng trưởng, giảm phát thải và chuyển đổi bao trùm
Việt Nam bước vào ESG Symposium với áp lực kép: duy trì tốc độ tăng trưởng, giảm phát thải và bảo đảm chuyển đổi bao trùm trên hành trình hướng tới phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Đây không chỉ là bài toán nội địa mà còn là thách thức chung của toàn ASEAN. Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu đã đặt mục tiêu rất cụ thể: đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, đồng thời đến năm 2030 giảm 15,8% tổng lượng phát thải khí nhà kính và có thể nâng lên 43,5% nếu có đủ hỗ trợ quốc tế. Những con số này không chỉ là cam kết trên giấy; chúng là ngưỡng đánh giá năng lực hoạch định chính sách và phối hợp khu vực. Nếu Việt Nam không gắn chiến lược nội địa với chuyển đổi xanh ASEAN, mục tiêu Net Zero 2050 sẽ khó bền vững vì chuỗi cung ứng, dòng đầu tư và các tiêu chuẩn ESG ngày càng mang tính khu vực, thậm chí xuyên biên giới.
Năng lượng sạch và kinh tế tuần hoàn: Cách SCG đặt cạnh tranh lên bàn chuyển đổi
Một điểm đáng chú ý tại ESG Symposium là cách Tập đoàn SCG đẩy chuyển dịch năng lượng gắn trực tiếp với năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế. Hội nghị nhấn mạnh chuyển đổi sang hệ thống năng lượng sạch, an toàn, linh hoạt và có khả năng cạnh tranh để củng cố an ninh năng lượng và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ASEAN. Thay vì xem chuyển đổi xanh như chi phí, SCG chứng minh nó có thể là lợi thế: thu hồi nhiệt thải và thay thế than bằng nhiên liệu sinh khối trong sản xuất tại PRIME Group; phát triển xi măng low-carbon, vật liệu và sản phẩm tiết kiệm năng lượng để mở rộng lựa chọn xanh trên thị trường. Cùng lúc, doanh nghiệp này đưa kinh tế tuần hoàn vào chuỗi giá trị, thương mại hóa bao bì làm từ 100% nhựa tái chế sau tiêu dùng và thúc đẩy giải pháp thu gom, phân loại, tái chế chất thải. Đây là cách tiếp cận mà khu vực nên nhân rộng nếu muốn chuyển đổi xanh ASEAN vừa giảm phát thải, vừa nâng sức cạnh tranh.
Chuyển đổi công bằng và thích ứng khí hậu: Không để SME và cộng đồng bị bỏ lại phía sau
ESG Symposium đặt chuyển đổi công bằng ngang hàng với chuyển dịch năng lượng và thích ứng khí hậu, một quyết định mang tính chính trị và xã hội hơn là kỹ thuật. Hội nghị nhấn mạnh phải tạo cơ hội để doanh nghiệp SME, người lao động và cộng đồng thích ứng và phát triển thông qua tiếp cận kiến thức, công nghệ, kỹ năng, nguồn vốn và thị trường. Quan hệ Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng (JETP) được cập nhật tại Việt Nam cũng xác định rõ: chuyển đổi năng lượng phải gắn với tạo việc làm mới, đào tạo lao động và bảo đảm an sinh xã hội cho nhóm dễ bị tổn thương, “không để ai bị bỏ lại phía sau”. Sự tham gia của lãnh đạo khu vực công, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và giới học thuật trong thảo luận về thích ứng khí hậu cho thấy hội nghị đang mở ra không gian kết nối và chia sẻ giải pháp giữa các quốc gia ASEAN, thay vì để mỗi nước tự xoay sở trong cô lập.
Kết luận: ASEAN cần một lộ trình chung, không chỉ những tuyên bố đẹp
ESG Symposium đã khẳng định vai trò của hợp tác khu vực trong việc đưa các mục tiêu phát triển bền vững vào thực tiễn, từ chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi công bằng đến thích ứng khí hậu. Nhưng nếu ASEAN dừng lại ở việc chia sẻ kinh nghiệm mà không xây dựng lộ trình chung cho chuyển đổi xanh ASEAN, mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 sẽ dễ trở thành khẩu hiệu hơn là kết quả. Việt Nam, với những cam kết Net Zero 2050 tham vọng và hướng đi về tăng trưởng xanh, đang có cơ hội dùng sân chơi này để gắn chiến lược quốc gia với khung khu vực. Điều ASEAN cần lúc này không phải thêm tuyên bố, mà là một ma trận hành động chung: chuẩn hóa tiêu chí ESG, cùng thiết kế cơ chế hỗ trợ SME, đồng xây dựng thị trường cho năng lượng sạch và sản phẩm low-carbon. Chỉ khi mỗi hội nghị trở thành bước tiến cụ thể trong ma trận đó, Net Zero 2050 mới đi từ diễn đàn vào đời sống.
