Sổ sức khỏe điện tử: từ khái niệm đến bước khởi động tại Đồng Nai
Sổ sức khỏe điện tử là hồ sơ bệnh nhân điện tử lưu trữ toàn bộ dữ liệu khám sức khỏe định kỳ, khám bệnh, xét nghiệm và tư vấn y tế của mỗi người dân trên một nền tảng số thống nhất, giúp theo dõi liên tục tình trạng sức khỏe, tăng khả năng phát hiện sớm bệnh lý và hỗ trợ xây dựng hệ thống y tế dự phòng cộng đồng hiệu quả hơn. Nhiều xã, phường ở Đồng Nai đã chủ động biến khái niệm này thành hành động cụ thể. Ngày 5-8, UBND phường Trấn Biên phát động chương trình khám sức khỏe miễn phí gắn với chiến dịch 100 ngày tạo lập, cập nhật Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID cho người dân trên địa bàn. Cùng ngày, phường Long Thành và xã Đăk Ơ tổ chức lễ ra quân khám sức khỏe định kỳ kết hợp tạo Sổ sức khỏe điện tử, cho thấy đây không còn là thí điểm nhỏ lẻ mà là bước khởi động của một chiến lược chuyển đổi số y tế dự phòng ở cấp cộng đồng.
Quy mô chiến dịch 100 ngày: tham vọng quản lý sức khỏe toàn dân
Điểm đáng chú ý của Đồng Nai không phải chỉ là cung cấp dịch vụ khám sức khỏe định kỳ, mà là gắn hoạt động này với một mục tiêu dữ liệu rất rõ: phủ kín sổ sức khỏe điện tử cho người dân trong chiến dịch 100 ngày. Tại phường Trấn Biên, chính quyền đã rà soát và lập danh sách hơn 203 ngàn người sẽ được khám sức khỏe miễn phí, trong đó 7 ngàn người thuộc diện ưu tiên được khám trong đợt đầu kéo dài 8 ngày. Phường Long Thành tổ chức lễ bấm nút kích hoạt chương trình khám sức khỏe định kỳ và chiến dịch 100 ngày tạo lập Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID, thể hiện quyết tâm chuyển đổi thói quen chăm sóc sức khỏe sang mô hình có quản lý, theo dõi số hóa. Một ngày trước đó, phường Chơn Thành cũng phát động chiến dịch 100 ngày tương tự, đồng thời lên kế hoạch khám sàng lọc đợt 1 trong hai ngày 4 và 5-8 cho người dân hai khu phố Đồng Hưu, Minh Thành.
Khám miễn phí và dữ liệu số: giá trị thực tế cho người dân
Điểm mạnh của mô hình Đồng Nai là không bắt người dân “lên số” bằng những thao tác hành chính khô cứng, mà gắn sổ sức khỏe điện tử với quyền lợi rất cụ thể: khám sức khỏe miễn phí, sàng lọc bệnh mạn tính và tư vấn điều trị. Tại lễ phát động ở phường Trấn Biên, 100 người dân đã được khám và tư vấn sức khỏe miễn phí, những trường hợp có vấn đề được bác sĩ hướng dẫn khám chuyên sâu và điều trị kịp thời. Ở xã Đăk Ơ, khoảng 200 người dân thôn Đăk Lim được khám sức khỏe định kỳ miễn phí trong ngày đầu ra quân, kết hợp xét nghiệm, siêu âm và tư vấn dự phòng bệnh mạn tính. Tại phường Tam Hiệp, 300 người cao tuổi, người có công và người khó khăn được khám tổng quát, xét nghiệm máu, tầm soát bệnh mạn tính và siêu âm, qua đó dữ liệu khám được cập nhật vào hồ sơ bệnh nhân điện tử và sổ sức khỏe điện tử trên VNeID. Chính sách “khám trước, số hóa sau” khiến người dân thấy rõ lợi ích tức thời, từ đó dễ chấp nhận việc chia sẻ và quản lý dữ liệu sức khỏe dài hạn.
Liên tục dữ liệu, liên tục phòng bệnh: y tế dự phòng được hiện đại hóa
Khi toàn bộ kết quả khám – từ khám lâm sàng, cận lâm sàng tới tư vấn – đều được đưa lên hồ sơ bệnh nhân điện tử và Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID, y tế dự phòng cộng đồng bước sang một giai đoạn mới. Người dân không còn giữ những phiếu khám rời rạc; họ có một “nhật ký sức khỏe” số hóa, lưu dấu diễn biến sức khỏe theo thời gian, giúp bác sĩ thấy được xu hướng thay vì chỉ một ảnh chụp tại thời điểm khám. Việc khám sức khỏe định kỳ ít nhất mỗi năm một lần được lãnh đạo ngành y tế xem là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn với mục tiêu mọi người dân đều được quản lý, theo dõi và chăm sóc sức khỏe toàn diện. Tính đến nay, 95/95 xã, phường đã ban hành kế hoạch khám sức khỏe toàn dân và tạo lập sổ sức khỏe điện tử, cho thấy mô hình này đang được triển khai đồng bộ chứ không chỉ dừng lại ở vài địa phương tiên phong. Giá trị lớn nhất nằm ở chỗ dữ liệu liên tục cho phép phát hiện sớm nguy cơ, nhắc lại lịch khám định kỳ và hỗ trợ ra quyết định y tế dựa trên bằng chứng.
Thách thức và lời kêu gọi: để công dân số thực sự làm chủ sức khỏe
Dù bức tranh sổ sức khỏe điện tử ở Đồng Nai khá thuyết phục, con đường từ “kế hoạch” đến “thói quen” còn nhiều thách thức. Không phải người dân nào cũng quen với ứng dụng số như VNeID, đặc biệt là người cao tuổi – nhóm lại đang được ưu tiên khám sức khỏe miễn phí tại các xã, phường như Thiện Hưng hay Tam Hiệp. Việc nhập liệu phải chính xác, đồng bộ giữa các phòng khám đa khoa tư nhân và hệ thống y tế công lập, nếu không hồ sơ bệnh nhân điện tử sẽ trở thành dữ liệu phân mảnh khó dùng trong thực tế. Câu nói có thể trích dẫn ở giai đoạn này là: "Tính đến nay, 95/95 xã, phường của thành phố đã ban hành kế hoạch khám sức khỏe toàn dân và tạo lập Sổ sức khỏe điện tử". Con số đó thể hiện quyết tâm, nhưng sự thành công cuối cùng phụ thuộc vào mức độ người dân chủ động theo dõi, cập nhật và sử dụng nhật ký sức khỏe số của mình, thay vì xem đó là thủ tục một lần rồi bỏ quên.
