RE:ACT – thử thách thanh niên sáng tạo được thiết kế như một lộ trình hoàn chỉnh
RE:ACT là dự án thử thách thanh niên sáng tạo tập trung trang bị cho người trẻ một lộ trình đầy đủ từ nhận diện vấn đề, hình thành ý tưởng đến phát triển, thử nghiệm và hoàn thiện giải pháp cộng đồng bền vững, thông qua hỗ trợ kỹ thuật, kết nối cố vấn và môi trường thử nghiệm gắn với thực tế để biến ý tưởng thành tác động xã hội cụ thể cho cộng đồng. Dự án RE:ACT UNDP Samsung được chính thức khởi động tại Hà Nội ngày 7/8, do UNDP và Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) đồng chủ trì, với sự đồng hành của Samsung. Đây không phải một cuộc thi đơn lẻ, mà là cơ chế hỗ trợ toàn diện, được thiết kế để giúp thế hệ trẻ chuyển hóa năng lượng sáng tạo thành giải pháp cộng đồng bền vững có thể tồn tại và phát triển lâu dài. Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo các nghị quyết của Bộ Chính trị, RE:ACT xuất hiện đúng lúc khi thanh niên đang cần một “đường ray” thực tiễn để ý tưởng không dừng lại trên slide trình bày.
Từ ý tưởng đến giải pháp: cách RE:ACT xây lộ trình cho người trẻ
Điểm mạnh nhất của RE:ACT là cách chương trình ép ý tưởng phải đi hết hành trình thực tế thay vì dừng ở bản thuyết trình. Phó Giám đốc NIC Đỗ Tiến Thịnh nhấn mạnh chương trình kỳ vọng giúp các sáng kiến do thanh niên dẫn dắt đi từ nhận diện vấn đề, hình thành ý tưởng, phát triển sản phẩm mẫu đến thử nghiệm và hoàn thiện trong môi trường thực tế, qua đó nâng cao tính khả thi và khả năng tạo ra giá trị thiết thực cho cộng đồng. Nói cách khác, RE:ACT buộc các đội nhóm phải đối diện với người dùng thật, bài toán thật và ràng buộc nguồn lực thật – đây chính là trải nghiệm mà nhiều mô hình khởi nghiệp xã hội còn thiếu. Thông qua hỗ trợ phát triển ý tưởng và kiểm chứng giải pháp trong điều kiện thực tế, chương trình tạo ra vùng đệm an toàn để người trẻ va vấp, học hỏi, chỉnh sửa giải pháp trước khi đối mặt với thị trường rộng lớn.
Hệ sinh thái ba bên: UNDP, Samsung và NIC mỗi bên một vai trò
RE:ACT không chỉ là một thử thách thanh niên sáng tạo, mà là bài thử về khả năng phối hợp ba bên: tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và cơ quan đổi mới sáng tạo quốc gia. UNDP mang vào chương trình góc nhìn phát triển bền vững và kinh nghiệm làm việc với cộng đồng dễ bị tổn thương, đồng thời khẳng định thanh niên là đối tác đồng kiến tạo chứ không chỉ là đối tượng thụ hưởng. Samsung nối kết nguồn lực công nghệ, tinh thần trách nhiệm xã hội và cam kết nuôi dưỡng tài năng tương lai, coi RE:ACT là bước tiếp theo trong hành trình trao quyền cho người trẻ tạo ra giá trị tích cực cho cộng đồng. NIC đóng vai trò mỏ neo tại địa phương, kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, đưa chuyên gia, tài nguyên, không gian thử nghiệm và mạng lưới đối tác vào chương trình để các giải pháp không bị “trôi nổi” mà gắn với nhu cầu thực tế của địa phương. Chính cấu trúc ba bên này khiến RE:ACT trở thành một hệ sinh thái chứ không phải một sự kiện đơn lẻ.
Living labs, cố vấn và năng lực: vì sao RE:ACT khác những cuộc thi ý tưởng thông thường
Nếu nhìn qua, RE:ACT giống nhiều chương trình ươm mầm khác dành cho người trẻ. Nhưng điểm tạo khác biệt nằm ở chiều sâu hỗ trợ. Chương trình hứa hẹn cung cấp sáu tháng hỗ trợ kỹ thuật và cố vấn chuyên sâu cho các đội được lựa chọn, cùng cơ hội tiếp cận những "môi trường thử nghiệm thực tế" (living labs) – nơi sản phẩm, dịch vụ hoặc mô hình kinh doanh được thử nghiệm trong bối cảnh đời sống thật. Đây là điểm cộng lớn, vì không ít giải pháp cộng đồng bền vững thất bại chỉ vì thiếu dữ liệu thực tế và phản hồi từ người dùng ngay từ giai đoạn đầu. Ngoài ra, các đội còn được tham gia hoạt động nâng cao năng lực chuyên sâu và chuyến tham quan, học tập về đổi mới sáng tạo tại Hàn Quốc, mở ra góc nhìn mới về hệ sinh thái sáng tạo và cách xây chiến lược dài hơi cho giải pháp của mình. Thay vì thưởng nóng rồi kết thúc, RE:ACT đặt trọng tâm vào quá trình trưởng thành của đội ngũ sáng tạo – đó mới là vốn quý lâu dài.
Tác động dài hạn: từ 600 hồ sơ đến thế hệ thanh niên biết biến ý tưởng thành hành động
Trong năm 2026, RE:ACT đặt mục tiêu thu hút hơn 600 hồ sơ từ các dự án thanh niên trên cả nước. Con số này không chỉ là chỉ tiêu truyền thông, mà là phép thử cho nhu cầu được hỗ trợ bài bản về kỹ năng phát triển thanh niên trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo hướng tới cộng đồng bền vững. Điều đáng nói là cổng đăng ký sẽ sớm mở trên trang chính thức của chương trình; thông tin về tiêu chí, thời gian nhận hồ sơ, quy trình tuyển chọn và các gói hỗ trợ sẽ được cập nhật trên các kênh của UNDP tại Việt Nam, NIC và các đối tác. Đây là lời mời công khai với mọi đội nhóm trẻ, không phân biệt vùng miền hay xuất phát điểm. Khi người trẻ được đặt vào vị trí đồng kiến tạo, được trao công cụ, cố vấn và không gian thử nghiệm, họ sẽ học được thói quen thiết kế giải pháp dựa trên bằng chứng, biết hợp tác đa bên và kiên trì với mục tiêu dài hạn. Nếu RE:ACT duy trì được chất lượng hỗ trợ như cam kết, thử thách thanh niên sáng tạo này có thể trở thành bệ phóng cho một thế hệ khởi nghiệp xã hội mới – nơi ý tưởng không chỉ để thuyết trình, mà để sống cùng cộng đồng.
