APEC 2027: cơ hội phải được chuyển thành kết quả
APEC là diễn đàn hợp tác kinh tế gồm 21 nền kinh tế, nơi các thành viên đối thoại, thúc đẩy thương mại và đầu tư, chia sẻ kinh nghiệm chính sách, đồng thời tìm kiếm lợi ích chung thông qua hợp tác tự nguyện. Việt Nam sẽ đăng cai diễn đàn năm 2027 lần thứ ba, sau các năm 2006 và 2017. Đây không chỉ là dịp tổ chức một loạt cuộc họp cấp cao; đó là cơ hội để mở rộng kết nối khu vực và định hình những ưu tiên có thể đem lại lợi ích lâu dài. Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các nền kinh tế lớn, điều chỉnh thương mại, tái cấu trúc chuỗi cung ứng và công nghệ đổi thay nhanh chóng, vai trò chủ nhà cho Việt Nam thêm cơ hội tiếp xúc với các đối tác và nêu sáng kiến. Tuy nhiên, uy tín của kỳ chủ nhà sẽ không được đo bằng quy mô sự kiện, mà bằng việc các đồng thuận có tạo ra hợp tác cụ thể sau khi diễn đàn kết thúc hay không.
Vị thế Việt Nam trong APEC cần tạo giá trị lan tỏa
Việt Nam trong APEC được đánh giá là một thành viên quan trọng, có đóng góp tích cực vào việc xây dựng chương trình nghị sự của diễn đàn, theo nhận định của bà Tatyana Gorchakova, Tiến sĩ Kinh tế và Phó Giám đốc Viện Trung Quốc và châu Á đương đại thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga. Bà cho rằng APEC 2027 có thể trở thành dấu mốc quan trọng cho sự phát triển khu vực, nhất là trong thúc đẩy hợp tác giữa các nền kinh tế có trình độ phát triển khác nhau. Nhận định ấy đặt ra kỳ vọng hợp lý: Việt Nam vừa cần tổ chức tốt, vừa cần làm cầu nối để các nền kinh tế tìm được lợi ích chung. Với vị trí địa lý chiến lược, thị trường năng động, lực lượng lao động dồi dào và mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng, Việt Nam có điều kiện trở thành điểm kết nối trong mạng lưới sản xuất châu Á – Thái Bình Dương.
Cơ hội tiếp cận thị trường rộng lớn và kết nối với các trung tâm sản xuất, công nghệ, tài chính, đổi mới sáng tạo chỉ có ý nghĩa khi giúp doanh nghiệp trong nước nâng cấp năng lực. Nếu doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng — từ cung ứng linh kiện, nguyên liệu, dịch vụ chuyên môn đến nghiên cứu và thiết kế — lợi ích hội nhập sẽ được giữ lại nhiều hơn trong nền kinh tế. Đây là thước đo quan trọng hơn số lượng cuộc gặp hay tuyên bố.
Hợp tác kinh tế APEC cần đáp ứng những thách thức mới
Hợp tác kinh tế APEC không thể chỉ dừng ở thuận lợi hóa thương mại và đầu tư. Xung đột trên thế giới tạo ra thách thức an ninh và tác động nặng nề tới kinh tế các quốc gia; trong khi đó, chuỗi cung ứng và chính sách thương mại liên tục biến động. Bà Gorchakova nhấn mạnh Việt Nam cần tổ chức thành công các hoạt động APEC trong môi trường nhiều rủi ro chính trị, kinh tế, đồng thời bảo đảm tính kế thừa và liên tục của sáng kiến từ những kỳ trước. Đây là yêu cầu đáng lưu ý: hợp tác khu vực chỉ bền vững nếu các nền kinh tế khác biệt về trình độ vẫn có thể tham gia và nhìn thấy lợi ích thiết thực.
Chương trình nghị sự cũng cần mở rộng sang công nghệ số, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh, những lĩnh vực đang tạo thêm tầng kết nối mới. Tiêu chuẩn tương thích, kỹ năng lao động, hạ tầng số và khả năng tiếp nhận công nghệ sẽ quyết định doanh nghiệp có tận dụng được các cơ hội ấy hay không. Với người dân và doanh nghiệp, kết quả có thể hiện lên trong chi phí logistics thấp hơn, cơ hội tham gia chuỗi cung ứng rộng hơn và năng lực sản xuất được nâng cao. Vì vậy, các sáng kiến APEC cần gắn với điều kiện thực tế, thay vì dừng ở mục tiêu chung.
Kết nối khu vực là phép thử sau năm chủ nhà
Việt Nam có thể dùng năm chủ nhà để tăng cường tiếp xúc cấp cao, giới thiệu môi trường đầu tư, thúc đẩy sáng kiến và thể hiện vai trò chủ động trong các vấn đề kinh tế khu vực. Nhưng kỳ vọng ấy chỉ thành tựu nếu được nối với công việc dài hạn: đưa doanh nghiệp nội địa gần hơn với đối tác và chuỗi cung ứng, tăng khả năng đáp ứng tiêu chuẩn, đồng thời mở rộng hợp tác về công nghệ và phát triển xanh. Hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng và số cùng chất lượng nhân lực cũng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng biến kết nối quốc tế thành cơ hội sản xuất, việc làm và dịch vụ trong nước.
APEC 2027 vì thế có tiềm năng trở thành dấu mốc cho hợp tác giữa các nền kinh tế, nhưng danh hiệu ấy không tự đến từ vai trò chủ nhà. Việt Nam cần thúc đẩy tính liên tục của sáng kiến, hướng tới hợp tác bao trùm giữa các thành viên có trình độ phát triển khác nhau và theo đuổi kết quả có thể duy trì sau hội nghị. Nếu làm được điều đó, diễn đàn sẽ giúp mở rộng không gian phát triển của Việt Nam, đồng thời củng cố kết nối khu vực theo hướng thiết thực. Kết luận đáng nhớ không phải Việt Nam đã đăng cai, mà là những quan hệ và năng lực nào còn lại khi năm chủ nhà khép lại.
