Đăng cai là cơ hội, nhưng đồng thuận mới là thước đo
APEC 2027 là năm Việt Nam đảm nhận vai trò chủ nhà Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương, quy tụ các nền kinh tế thành viên để thúc đẩy đối thoại và hợp tác kinh tế khu vực. Giá trị lớn nhất của việc đăng cai không nằm ở quy mô sự kiện, mà ở khả năng tạo dựng niềm tin và đưa những khác biệt vào cùng một tiến trình đối thoại. Chiều 6/11 tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Ủy ban Quốc gia APEC để rà soát công tác chuẩn bị cho Năm APEC 2027. Ông yêu cầu chuyển các định hướng thành kế hoạch cụ thể, có tiến độ và kết quả rõ ràng; trước mắt là chuẩn bị việc tiếp nhận vai trò chủ nhà và các hoạt động mở đầu, qua đó củng cố niềm tin của các thành viên vào sự sẵn sàng của Việt Nam. Đây là cách đặt đúng trọng tâm: uy tín phải được chứng minh bằng năng lực thực hiện.
Thời gian đến các hoạt động đầu tiên không còn nhiều, nên chuẩn bị APEC 2027 không thể chỉ tập trung vào địa điểm, nghi thức hay hậu cần. Việt Nam đang tham vấn đại diện các nền kinh tế thành viên để hiểu ưu tiên và đề xuất hợp tác; công việc ấy cần đi song song với việc chốt chương trình, phân công trách nhiệm và bảo đảm từng khâu có thể vận hành. Một kỳ chủ nhà thành công phải khiến các bên thấy tiếng nói của họ được lắng nghe, đồng thời tạo ra kết quả đủ thực chất để duy trì hợp tác sau hội nghị. Nếu chỉ tổ chức trơn tru, Việt Nam hoàn thành phần việc; nếu tạo được không gian đối thoại đáng tin cậy, Việt Nam mới để lại dấu ấn.
Uy tín ngoại giao cần được chuyển thành cầu nối
Kỳ vọng từ Australia đặt ra một vai trò lớn hơn công tác tổ chức. Craig Emerson, Chủ tịch điều hành Trung tâm Nghiên cứu APEC Australia, nhận định Việt Nam có vị thế và uy tín ngày càng cao, cùng chính sách đối ngoại hiệu quả, để đảm nhiệm thành công vai trò chủ nhà. Ông cũng cho rằng Việt Nam có thể khơi dậy tinh thần thiện chí trong bối cảnh khu vực cần điều đó. Nhận định này đáng chú ý bởi kinh tế thế giới đang bất ổn, cạnh tranh chiến lược tăng và xu hướng bảo hộ thương mại nổi lên. Với 21 nền kinh tế thành viên, chiếm khoảng 61% GDP, 46% kim ngạch thương mại toàn cầu và 36% dân số thế giới, APEC có sức nặng đủ lớn để duy trì đối thoại về thương mại mở và hợp tác.
Dù vậy, kỳ vọng về vai trò kết nối không nên bị biến thành lời hứa rằng Việt Nam có thể xóa bỏ bất đồng. Nhiệm vụ thực tế hơn là giúp các thành viên nhận diện điểm giao nhau, giữ đối thoại cởi mở và tìm những sáng kiến có lợi ích chung. Là chủ nhà APEC, Việt Nam có cơ hội củng cố uy tín quốc tế bằng cách lắng nghe nhiều phía và điều phối một chương trình nghị sự thiết thực. Đây vừa là cơ hội vừa là phép thử: thiện chí chỉ tạo đồng thuận khi được hậu thuẫn bằng sự chuẩn bị kỹ, cách làm minh bạch và khả năng đưa cam kết thành hành động.
Doanh nghiệp Việt Nam phải chuẩn bị trước khi khách đến
APEC 2027 cũng có thể mở cánh cửa thị trường cho doanh nghiệp Việt Nam, nhưng sự hiện diện của nhà đầu tư và đối tác quốc tế không tự động tạo ra hợp đồng. Qua Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC, hoạt động của Hội đồng Tư vấn Kinh doanh APEC, các diễn đàn chuyên ngành và những cuộc gặp song phương, doanh nghiệp có thể giới thiệu năng lực, tìm bạn hàng, mở rộng xuất nhập khẩu và kết nối đầu tư ngay trong nước. Cơ hội đáng kể nhất có thể nằm ở quan hệ dài hạn và vị trí trong chuỗi cung ứng, nhất là khi các tập đoàn đang đa dạng hóa địa điểm sản xuất và tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Nhưng để tận dụng được, doanh nghiệp cần chứng minh chất lượng, năng lực giao hàng, khả năng truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn môi trường—not chỉ có mặt tại sự kiện.
Vì vậy, doanh nghiệp không nên đợi đến khi lãnh đạo, nhà đầu tư và đối tác quốc tế có mặt mới bắt đầu chuẩn bị. Cần xác định thị trường mục tiêu, tìm hiểu đối tác, hoàn thiện hồ sơ năng lực và đặt ra đề xuất hợp tác cụ thể. Những cuộc gặp chỉ có giá trị khi hai bên hiểu rõ nhu cầu và khả năng đáp ứng của nhau. Chính phủ có thể tạo diễn đàn, nhưng doanh nghiệp phải biến cơ hội tiếp xúc thành năng lực cạnh tranh thực chất; nếu không, lợi ích sẽ dừng ở những cuộc trò chuyện ngắn hạn.
Từ tiến độ chuẩn bị đến dấu ấn sau hội nghị
Điều cần ưu tiên từ nay là nối liền ba việc: bảo đảm các hoạt động mở đầu được chuẩn bị chu đáo, xây dựng chương trình có khả năng tập hợp ưu tiên của thành viên và giúp doanh nghiệp sẵn sàng tham gia. Mỗi khâu cần có mốc tiến độ và kết quả kiểm đếm được, như yêu cầu đặt ra trong cuộc rà soát của Ủy ban Quốc gia APEC. Cách tiếp cận này giúp tránh tình trạng công tác tổ chức chạy nhanh hơn nội dung hợp tác, hoặc diễn đàn kinh doanh đông người nhưng thiếu sự chuẩn bị của doanh nghiệp. Thước đo không nên chỉ là một kỳ hội nghị diễn ra suôn sẻ, mà còn là mức độ tin cậy giữa các thành viên và những kết nối kinh tế tiếp tục phát triển sau đó.
APEC 2027 Việt Nam vì thế là cơ hội để nâng uy tín quốc tế và mở rộng thị trường, nhưng không phải phần thưởng đến sẵn cùng vai trò đăng cai. Việt Nam cần chứng minh mình có thể tổ chức tốt, lắng nghe hiệu quả và tạo điều kiện để các nền kinh tế tìm được lợi ích chung. Doanh nghiệp cũng phải bước vào cuộc với sản phẩm, tiêu chuẩn và kế hoạch rõ ràng. Khi chuẩn bị trong nước gắn với năng lực kết nối khu vực, năm chủ nhà mới có thể để lại giá trị vượt khỏi những ngày diễn ra sự kiện.
