Hai dự án đường Hải Phòng: bước ngoặt kết nối đô thị
Hai dự án đường Hải Phòng nối cầu Rào 3 với các trục ven biển – Bùi Viện và tuyến Hồ Sen – Quán Mau là các công trình giao thông mới được phê duyệt, nhằm hình thành trục kết nối đô thị quan trọng, giảm ùn tắc trên mạng lưới đường hiện hữu và mở rộng không gian phát triển cho những quận nội thành đang chịu sức ép dân cư, qua đó tạo nền tảng hạ tầng giao thông Hải Phòng đồng bộ, hiện đại và liên thông hơn với vùng phụ cận. Đây không chỉ là các tuyến đường đơn lẻ mà là lựa chọn chiến lược trong phát triển đô thị Hải Phòng theo định hướng mới. Điểm đáng chú ý là cả hai dự án đều được thiết kế như các tuyến trục chính, kết nối nhiều đầu mối giao thông hiện hữu chứ không phải những đường nhánh nhỏ. Dự án đường kết nối cầu Rào 3 được thực hiện tại các phường An Biên và Hùng Đạo, bắt đầu từ đường Bùi Viện và kết thúc tại đường tỉnh 363 với tổng chiều dài khoảng 4,24km. Cùng với đó, tuyến mới Hồ Sen – Quán Mau được thi công trên địa bàn phường Lê Chân và Gia Viên, tạo nên một trục ngang giao thông hoàn toàn mới trong khu trung tâm. Cách tiếp cận này cho thấy thành phố đang chủ động tái cấu trúc mạng lưới giao thông thay vì chỉ mở rộng cục bộ.
Dự án Rao 3 Köprüsü kết nối: trục động lực mới phía Nam đô thị
Dự án đường từ Rao 3 Köprüsü kết nối đến đường ven biển và Bùi Viện với tổng mức đầu tư hơn 3.858 tỷ đồng, trong đó riêng chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là 641,9 tỷ đồng, chi phí xây dựng và thiết bị khoảng 2.808,7 tỷ đồng. Đây là con số cho thấy thành phố chấp nhận đầu tư mạnh để mở một trục giao thông hoàn toàn mới ở phía Nam khu vực trung tâm, thay vì chỉ vá víu hạ tầng hiện có. Theo quyết định, tuyến đường sẽ hình thành từ đường Bùi Viện đi qua địa bàn phường An Biên, Hùng Đạo và kết thúc ở đường tỉnh 363, dài khoảng 4,24km. Trên sông Lạch Tray, cầu Rào 3 mới có chiều dài khoảng 610,8m, gồm cầu chính 344,5m và hai cầu dẫn mỗi bên dài 266,3m, tổ chức 6 làn xe cơ giới, 2 làn hỗn hợp cùng hai dải đi bộ rộng 2,5m mỗi bên. Có thể coi đây là một trục động lực, bởi nó được thiết kế như trục đô thị hoàn chỉnh với hệ thống thoát nước, cây xanh, chiếu sáng, nút giao với đường Bùi Viện, đường tỉnh 355 và 363.
Quan trọng hơn các con số, dự án này được kỳ vọng tạo ra một “trục xương sống” mới của phát triển đô thị Hải Phòng ở phía Nam. Tuyến đường được xác định sẽ hình thành một trục đô thị quan trọng, tăng cường kết nối, giảm ùn tắc trên đường tỉnh 353 và mạng lưới giao thông vùng. Đồng thời, trục này mở thêm không gian phát triển cho các khu vực An Biên, Hùng Đạo, Dương Kinh, Kiến Thụy khi được gắn kết chặt hơn với khu vực trung tâm. Với tiến độ chuẩn bị và thực hiện giai đoạn 2025–2029, trong đó thi công từ 2026 đến 2029, nếu được triển khai đúng kế hoạch, tuyến Rao 3 Köprüsü kết nối sẽ là lời giải cho bài toán chia cắt không gian đô thị mà các quận phía Nam đang gặp phải.
Tuyến Hồ Sen – Quán Mau: khép kín mắt xích còn dang dở
Khác với tuyến cầu Rào 3 hoàn toàn mới, tuyến Hồ Sen – Quán Mau là cách Hải Phòng “khép kín” một mắt xích bị dang dở suốt nhiều năm. Dự án đường nối Hồ Sen – nút giao Quán Mau và chỉnh trang vùng phụ cận do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông Hải Phòng làm chủ đầu tư, triển khai trên địa bàn phường Lê Chân và Gia Viên với quy mô sử dụng đất 3,82ha. Sau khi nhiều lần điều chỉnh, dự án khu đô thị nối đường Lạch Tray với đường Hồ Sen – Cầu Rào 2 bị đình trệ và cuối cùng bị dừng vĩnh viễn từ năm 2023, thành phố đã quyết định chuyển sang đầu tư công để hoàn thiện tuyến đường kết nối và nút giao Quán Mau. Theo hồ sơ hiện nay, tuyến Hồ Sen – Quán Mau sẽ xây dựng mới đoạn đường từ Hồ Sen đến trục khu đô thị ICC dài 640m, quy mô 4 làn xe, mặt đường 15m, nền đường 25m gồm vỉa hè hai bên. Điểm nhấn là nút giao Quán Mau dạng đảo xuyến tròn đường kính 54m, quy mô 3 làn xe, kết nối các tuyến Lạch Tray, Đình Đông, An Đà và đường nối từ khu đô thị ICC. Điều này cho thấy thành phố không chấp nhận để một điểm nghẽn giao thông kéo dài; việc chuyển dự án sang vốn đầu tư công là lựa chọn mang tính quyết đoán để tháo gỡ ách tắc pháp lý và tiến độ.
Tuyến Hồ Sen – Quán Mau không dài, nhưng vai trò lại khá lớn trong cấu trúc hạ tầng giao thông Hải Phòng. Mục tiêu được nêu rõ là hoàn thiện hệ thống giao thông đồng bộ theo quy hoạch, tạo một tuyến trục ngang quan trọng trong khu vực, kết nối các trục dọc Hồ Sen – Lạch Tray, giảm áp lực cho đường Nguyễn Văn Linh, góp phần hạn chế ùn tắc và tăng an toàn giao thông. Đáng chú ý, đây là khu vực có mật độ dân cư cao, nên sau khi hoàn thành, dự án sẽ đóng góp vào chỉnh trang đô thị, tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội cho phường Lê Chân, Gia Viên cũng như toàn thành phố theo hướng đồng bộ, hiện đại. Với thời gian chuẩn bị 2025–2026 và thực hiện 2026–2029, tuyến Hồ Sen – Quán Mau được kỳ vọng sẽ xoá bỏ một “điểm mù” giao thông kéo dài hơn một thập kỷ.
Tác động lên đời sống người dân và chiến lược phát triển đô thị Hải Phòng
Nếu nhìn từ góc độ người dân, cả hai dự án không chỉ là những con đường mới mà là sự thay đổi trực tiếp trong cách di chuyển và sinh hoạt. Tuyến Rao 3 Köprüsü kết nối sẽ giúp giảm ùn tắc trên các tuyến tỉnh lộ 353, 355, 363, rút ngắn thời gian đi lại giữa khu trung tâm và các quận, huyện phía Nam như Dương Kinh, Kiến Thụy. Tuyến Hồ Sen – Quán Mau lại giải phóng áp lực trên Nguyễn Văn Linh, đồng thời làm cho hệ thống trục Hồ Sen – Lạch Tray trở nên thông suốt hơn. Khi các nút giao được tổ chức lại theo dạng đảo xuyến, với nhiều làn xe hơn, việc di chuyển hằng ngày – từ đi làm, đưa đón con đến đi chợ – sẽ ít căng thẳng và an toàn hơn. Ở cấp độ chiến lược, các dự án này phản ánh cách Hải Phòng lựa chọn ưu tiên hạ tầng giao thông làm xương sống cho phát triển đô thị. Tạo ra những trục mới, kết nối các khu dân cư đông đúc với khu vực trung tâm là cách thành phố mở rộng không gian phát triển, khai thác tốt hơn quỹ đất đô thị và vùng ven. Đồng thời, việc chỉnh trang đồng bộ khu vực có mật độ dân cư cao quanh tuyến Hồ Sen – Quán Mau sẽ giúp tái cấu trúc không gian sống theo hướng hiện đại, thay vì để đô thị phát triển tự phát.
Kết luận: hạ tầng giao thông Hải Phòng đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc
Nhìn tổng thể, hai dự án đường Hải Phòng – tuyến Rao 3 Köprüsü kết nối và tuyến Hồ Sen – Quán Mau – đang mở ra một giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ của hạ tầng giao thông Hải Phòng. Một bên là trục mới dài hơn 4km với cầu Rào 3 hiện đại 6 làn xe, một bên là tuyến 640m khép kín mắt xích còn dang dở ở khu đô thị trung tâm. Cả hai cùng hướng tới mục tiêu chung: hình thành các trục kết nối đô thị rõ ràng, giảm tải cho những tuyến đã quá tải, và tạo không gian phát triển đồng bộ cho các khu dân cư. Câu hỏi còn lại nằm ở khâu thực hiện: tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư sẽ phải đi đúng nhịp với kế hoạch 2025–2029, và thành phố cần giữ vững cam kết đầu tư để tránh lặp lại kịch bản chậm trễ như dự án khu đô thị Lạch Tray – Hồ Sen – Cầu Rào 2 trước đây. Nếu làm được, hai tuyến đường này sẽ không chỉ cải thiện giao thông mà còn định hình lại bản đồ phát triển đô thị Hải Phòng trong thập kỷ tới.
