Hai dự án hạ tầng Đà Nẵng hơn 4.290 tỷ đồng: bước ngoặt cho giao thông phía Nam
Hai dự án hạ tầng Đà Nẵng với tổng vốn đầu tư hơn 4.293 tỷ đồng là hai công trình giao thông – thủy lợi quy mô lớn, nhằm giải quyết ùn tắc tại cụm nút giao thông phía Nam, tăng cường khả năng thoát lũ và tạo mạng lưới kết nối liên vùng hoàn chỉnh cho toàn khu vực đô thị mới của thành phố.
Điểm quan trọng không phải chỉ là con số hơn 4.290 tỷ đồng, mà là cách Đà Nẵng dùng hai dự án này như một “gói nâng cấp tổng thể” cho giao thông phía Nam và năng lực thích ứng thiên tai. Sáng 25/8, UBND thành phố tổ chức lễ khởi công Dự án Hạ tầng kỹ thuật cụm nút giao thông Lê Thanh Nghị - Cách mạng Tháng Tám - Thăng Long - đường dẫn lên cầu Hòa Xuân và Dự án Phát triển tích hợp thích ứng thành phố Đà Nẵng. Đây không phải thêm vài cây cầu hay vài đoạn đường, mà là tuyên bố rõ ràng: phía Nam không còn là “vùng rìa” mà là không gian phát triển mới của đô thị.
Theo Chủ tịch UBND thành phố, Đà Nẵng đang bước vào giai đoạn phát triển mới với không gian rộng hơn, yêu cầu kết nối cao hơn và đòi hỏi lớn hơn về chất lượng, an toàn, khả năng chống chịu của đô thị. Việc khởi công đúng dịp Quốc khánh cũng là một thông điệp chính trị: phát triển hạ tầng giao thông phía Nam là ưu tiên chiến lược, không phải dự án trang trí cho báo cáo thành tích.
Cụm nút giao thông cầu Hòa Xuân: giải tỏa điểm nghẽn, tái thiết trục Nam – Bắc thành phố
Cụm nút giao thông Lê Thanh Nghị – Cách mạng Tháng Tám – Thăng Long – đường dẫn lên cầu Hòa Xuân là “mắt xích” quan trọng nhất trong bài toán giao thông phía Nam hiện nay. Dự án có tổng mức đầu tư 1.571 tỷ đồng, là công trình giao thông đô thị cấp đặc biệt, nằm trên địa bàn hai phường Hòa Cường và Hòa Xuân.
Cụm nút giao thông này được thiết kế với hệ thống nút giao khác mức, hầm chui, cầu vượt và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, nhằm giải quyết điểm nghẽn giao thông tại khu vực Hòa Xuân, nâng cao năng lực kết nối khu vực phía Nam và từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông đô thị thành phố. Nói cách khác, đây là cách Đà Nẵng “tháo chốt cổ chai” ngay tại cửa ngõ ra vào khu đô thị Hòa Xuân và trục Cách mạng Tháng Tám – Lê Thanh Nghị – Thăng Long.
Theo chủ đầu tư, công trình hướng tới mục tiêu hoàn thiện mạng lưới kết cấu hạ tầng kỹ thuật giao thông theo định hướng quy hoạch, giải quyết ùn tắc cục bộ vào giờ cao điểm, đồng thời nâng cao khả năng thông hành và mức độ an toàn qua nút. Tiến độ thực hiện từ 2026 đến 2029, với hai dự án thành phần: một dự án tập trung bồi thường, giải phóng mặt bằng; dự án còn lại triển khai hạ tầng kỹ thuật, cấp thoát nước, điện chiếu sáng và hệ thống thông tin. Với cấu trúc này, nếu khâu giải phóng mặt bằng bị chậm, toàn bộ lợi ích giao thông phía Nam sẽ bị kéo lùi.
Từ chống ngập đến hành lang phát triển mới: vai trò của dự án Phát triển tích hợp thích ứng
Song song với cụm nút giao thông, Dự án Phát triển tích hợp thích ứng thành phố Đà Nẵng mang trọng trách ít “hào nhoáng” hơn nhưng có tính sống còn: nâng cao năng lực thoát lũ và khả năng thích ứng với thiên tai cho vùng hạ lưu. Dự án nhóm A này có tổng mức đầu tư 2.723 tỷ đồng, sử dụng vốn vay Ngân hàng Thế giới, triển khai trên nhiều xã, phường của thành phố.
Dự án gồm các hợp phần nạo vét, khơi thông sông Trường Giang; xây dựng Tổ hợp công trình thoát lũ khu vực Tam Kỳ và hệ thống 6 công trình cầu qua sông Trường Giang. Qua đó, dự án góp phần nâng cao năng lực thoát lũ, giảm thiểu rủi ro thiên tai, tăng khả năng thích ứng và cải thiện kết nối giao thông trong khu vực. Mục tiêu được nêu rõ: tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ hạ tầng thích ứng và nâng cao năng lực quản lý rủi ro thiên tai tại các địa bàn triển khai.
Thời gian thực hiện dự án từ 2026 đến 2031. Khi hoàn thành, cùng với sông Hàn và sông Cổ Cò, sông Trường Giang sẽ hình thành tuyến đường thủy nội địa thông suốt từ Cửa Hàn đến Cửa Lở, mở ra thêm không gian kết nối, giao thương, phát triển du lịch và khai thác hiệu quả các giá trị kinh tế – xã hội gắn với hệ thống sông ngòi của thành phố. Nghĩa là, đây không chỉ là dự án chống ngập, mà là “hành lang phát triển mềm” song song với các tuyến đường bộ, bổ trợ trực tiếp cho giao thông phía Nam và mạng lưới kết nối liên vùng.
Giao thông phía Nam: từ điểm nghẽn đô thị đến mạng lưới kết nối liên vùng
Bản chất của hai dự án không nằm ở số lượng cầu, hầm hay đoạn sông được nạo vét, mà ở cách chúng tái cấu trúc toàn bộ giao thông phía Nam và kết nối liên vùng. Hai dự án hạ tầng giao thông trọng điểm này được khởi công với mục tiêu hoàn thiện mạng lưới giao thông và tăng cường kết nối liên vùng. Với cụm nút giao thông cầu Hòa Xuân, trục Nam – Bắc nội đô sẽ thông suốt, giảm tải đáng kể cho cầu và các tuyến hiện hữu vốn thường xuyên ùn tắc vào giờ cao điểm.
Ở chiều ngược lại, sông Trường Giang và tổ hợp công trình thoát lũ Tam Kỳ giúp giảm nguy cơ ngập, bảo vệ các khu dân cư và khu kinh tế ven sông. Khi mặt nước an toàn hơn, không gian phát triển hai bên bờ trở nên hấp dẫn hơn cho nhà đầu tư. Sau khi hoàn thành, tuyến đường thủy nội địa từ Cửa Hàn đến Cửa Lở sẽ bổ sung một lớp kết nối mới cho giao thông thủy nội địa, hỗ trợ du lịch, dịch vụ và vận tải hàng hóa trong vùng.
Theo Chủ tịch UBND thành phố, hai dự án đáp ứng ba yêu cầu quan trọng: kết nối để mở rộng không gian phát triển; thích ứng để bảo đảm phát triển bền vững; an toàn để bảo vệ cuộc sống của Nhân dân. Nói thẳng, nếu chỉ tập trung vào đường bộ mà bỏ qua thoát lũ và đường thủy, Đà Nẵng sẽ mãi chạy theo các điểm nghẽn mới. Cặp dự án này, lần hiếm hoi, cho thấy một tư duy hạ tầng đồng bộ: giao thông phía Nam và kết nối liên vùng được giải quyết cùng lúc trên cả mặt đường và mặt nước.
Thách thức không nhỏ: tiến độ, chất lượng và niềm tin của người dân
Tuy vậy, ý tưởng tốt không tự động biến thành kết quả tốt. Với tổng mức đầu tư hơn 4.293 tỷ đồng, hai dự án hạ tầng Đà Nẵng này vừa là cơ hội, vừa là bài kiểm tra về cách thành phố quản lý các dự án lớn. Chủ tịch UBND thành phố đã yêu cầu chủ đầu tư và các đơn vị liên quan triển khai quyết liệt, khoa học, thực hiện phương châm “6 rõ”; kiểm soát chặt chẽ tiến độ, chất lượng, chi phí, an toàn lao động và vệ sinh môi trường, không để xảy ra thất thoát, lãng phí.
Với tiến độ kéo dài từ 2026 đến 2029 cho cụm nút giao thông và 2026 đến 2031 cho dự án Phát triển tích hợp thích ứng, người dân có lý do để lo ngại nếu công trường kéo dài, chiếm dụng mặt đường, gây bụi, ồn, nhưng lại chậm đưa vào khai thác. Bài học từ nhiều địa phương khác cho thấy, các cụm nút giao thông hay công trình thoát lũ quy mô lớn thường bị chậm do vướng mặt bằng, biến động giá, hoặc thay đổi thiết kế.
Kết luận cuối cùng thuộc về thực tế: nếu hai dự án hoàn thành đúng hẹn, giao thông phía Nam sẽ thông suốt hơn, thoát lũ an toàn hơn, kết nối liên vùng mạnh hơn – và niềm tin của người dân vào các dự án hạ tầng lớn sẽ được củng cố. Ngược lại, nếu để chậm tiến độ, đội chi phí, hoặc thi công kém chất lượng, bức tranh giao thông mới chỉ dừng ở bản vẽ. Đà Nẵng đã chọn đi một nước cờ lớn cho hạ tầng; bây giờ, thành phố phải chứng minh mình đủ khả năng “đánh hết ván”.
