Từ lễ ra mắt ở Bangkok tới tham vọng dẫn lối xe buýt Việt Nam
Chiến lược Kim Long Motor mở rộng sang Thái Lan là kế hoạch xuất khẩu và xây dựng liên doanh xe buýt Việt Nam trong khu vực, kết hợp đối tác bản địa để từng bước chuyển dịch từ bán xe nguyên chiếc sang sản xuất, lắp ráp và tạo chuỗi cung ứng tại ASEAN, qua đó nâng vị thế ô tô thương mại Việt Nam trên thị trường khu vực.
Ngày 15/9 tại Bangkok, Kim Long Motor phối hợp với KIJSETTHI Mobility tổ chức lễ ra mắt chính thức các mẫu xe buýt thương hiệu Kim Long tại thị trường Thái Lan. Đây không chỉ là một sự kiện ra mắt sản phẩm; đó là tuyên bố rằng xe buýt Việt Nam đã sẵn sàng cạnh tranh ngay tại “thủ phủ” ô tô của ASEAN. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các doanh nghiệp Việt cùng đẩy mạnh mở rộng hoạt động tại các thị trường ASEAN, từ xuất khẩu đến hợp tác đầu tư và sản xuất.
Điểm đáng chú ý là KIJSETTHI Mobility trở thành nhà phân phối ủy quyền của Kim Long Motor từ tháng 4/2026, xây dựng hệ thống bán hàng và dịch vụ hậu mãi trên toàn Thái Lan. Sự kết hợp giữa năng lực sản xuất, nghiên cứu của Kim Long và hiểu biết thị trường bản địa của đối tác Thái cho thấy doanh nghiệp Việt không bước ra khu vực bằng tư duy “bán hàng một lần rồi thôi”, mà bằng cách bám rễ dài hạn. Và đó là lựa chọn đúng nếu muốn Kim Long Motor Thái Lan trở thành câu chuyện thành công chứ không chỉ một màn chào sân.
Chiến lược hai giai đoạn: từ CBU sang CKD và cuộc chơi dài hơi
Nếu chỉ nhìn kim ngạch xuất khẩu, nhiều người sẽ nghĩ Kim Long Motor đang đi theo lối mòn “bán được bao nhiêu hay bấy nhiêu”. Nhưng kế hoạch tại Thái Lan lại cho thấy một tư duy khác: lấy xuất khẩu làm bàn đạp, lấy liên doanh CKD làm đích đến. Trước hết, hai bên đã ký thỏa thuận cung ứng 1.000 xe buýt vào tháng 12/2025, với những chiếc xe đầu tiên xuất khẩu sang Thái Lan từ tháng 3/2026 và mục tiêu bán 300 xe ngay trong năm đầu.
Ở giai đoạn 1, Kim Long Motor tập trung đưa các dòng xe thương mại động cơ đốt trong đạt chuẩn khí thải Euro 5 và xe thuần điện vào thị trường Thái Lan, đồng thời hoàn thiện mạng lưới phân phối và dịch vụ hậu mãi trên toàn quốc. Đây là bước đi khôn ngoan: thử nghiệm sản phẩm, điều chỉnh theo phản hồi khách hàng Thái, rồi mới đầu tư sâu. Giai đoạn 2, kế hoạch chuyển từ xuất khẩu xe nguyên chiếc (CBU) sang sản xuất, lắp ráp CKD tại Thái Lan với tỷ lệ nội địa hóa từ 50% trở lên, thông qua một liên doanh dự kiến thành lập nhà máy.
Mục tiêu không hề khiêm tốn: trong giai đoạn 2027–2030, đưa Thái Lan trở thành một trong những trung tâm sản xuất và xuất khẩu chiến lược của Kim Long Motor tại ASEAN. Nói cách khác, doanh nghiệp Việt chọn cách “đánh ngay trên sân đối thủ mạnh nhất”, tận dụng lợi thế hạ tầng công nghiệp ô tô Thái Lan để tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị xuất khẩu ô tô thương mại. Đây là kiểu chiến lược đầy rủi ro, nhưng cũng là con đường hiếm hoi nếu Việt Nam muốn bước ra khỏi vị thế gia công đơn thuần.
Sản phẩm xe buýt Việt Nam: không chỉ rẻ, mà phải khác biệt
Thị trường Thái Lan không thiếu lựa chọn xe buýt từ các thương hiệu lớn, nên nếu Kim Long Motor chỉ dựa vào giá thì khó đi xa. Lợi thế của họ nằm ở năng lực tự chủ sản xuất khá sâu: các dòng xe buýt động cơ diesel do Kim Long Motor sản xuất đã đạt tỷ lệ nội địa hóa tới 90%, trong khi xe thuần điện đạt 60% và đặt mục tiêu lên 90% vào cuối năm 2026. Đây là nền tảng để kiểm soát chi phí, linh hoạt cấu hình và chủ động chuỗi cung ứng – ba yếu tố sống còn trong cạnh tranh ô tô thương mại.
Các mẫu xe buýt Kim Long ra mắt Thái Lan được thiết kế riêng theo nhu cầu thị trường sở tại, với các cấu hình 12 m ghế ngồi 42–44 chỗ và dòng 7,9 m 21 chỗ cho giao thông đô thị. Nội thất được chú trọng: ghế bọc da, hệ thống điều hòa công suất lớn với cửa gió riêng từng ghế, cổng sạc USB Type A và Type C, tủ lạnh – những chi tiết tưởng nhỏ nhưng tạo khác biệt với hành khách đường dài. Về an toàn, xe trang bị camera giám sát cả trong lẫn ngoài, cửa thoát hiểm đạt chuẩn quốc tế để xử lý tốt hơn các tình huống khẩn cấp.
Động cơ YUCHAI K11 với mức tiêu hao ước tính 19–21 lít/100 km được giới thiệu như “trái tim” giúp giảm chi phí vận hành cho doanh nghiệp vận tải. Khi kết hợp với dịch vụ hậu mãi 24/7 từ hệ thống showroom, trạm dịch vụ ủy quyền và kho phụ tùng chính hãng mà KIJSETTHI Mobility xây dựng, Kim Long Motor không chỉ bán xe buýt Việt Nam, mà đang cố gắng bán một gói giải pháp vận tải trọn bộ. Và trong thị trường vận tải vốn nhạy cảm với chi phí, độ tin cậy và thời gian dừng xe, chiến lược này có khả năng thuyết phục hơn là chạy đua khuyến mãi.
Ý nghĩa với ngành ô tô thương mại Việt Nam và cuộc chơi ASEAN
Việc Kim Long Motor mở rộng sang Thái Lan không chỉ là câu chuyện một doanh nghiệp “đem chuông đi đánh xứ người”. Nó cho thấy một bước chuyển quan trọng của ngành sản xuất ô tô thương mại Việt Nam: từ xuất khẩu sản phẩm đơn lẻ sang tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực, thông qua hợp tác phân phối, sản xuất và hướng tới tái xuất sang các thị trường ASEAN khác. Trong bối cảnh ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt tìm kiếm cơ hội tại các thị trường ASEAN, Kim Long trở thành ví dụ cụ thể thay cho các khẩu hiệu chung chung về “mở rộng thị trường ASEAN”.
Không kém phần quan trọng, sự kiện ra mắt xe buýt Kim Long tại Thái Lan diễn ra trong dấu mốc 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Thái Lan, và được coi là minh chứng cho hợp tác kinh tế ngày càng sâu rộng giữa hai nước. Khi đặt mục tiêu biến Thái Lan thành trung tâm sản xuất và xuất khẩu chiến lược của mình, Kim Long Motor cũng gián tiếp góp phần kéo các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam vào chuỗi cung ứng mới, nếu họ đủ năng lực tham gia.
Dĩ nhiên, sẽ là ảo tưởng nếu nghĩ rằng vài hợp đồng xe buýt đã đủ để định vị Việt Nam như một cường quốc xuất khẩu ô tô thương mại. Nhưng điều quan trọng là có một doanh nghiệp dám đặt cược dài hạn, dám cạnh tranh ngay tại trung tâm công nghiệp ô tô ASEAN và dám đầu tư vào năng lực tự chủ công nghệ thay vì phụ thuộc nhập khẩu. Nếu Kim Long Motor Thái Lan thành công, câu chuyện này có thể trở thành tiền lệ cho những thương hiệu xe buýt Việt Nam khác. Còn nếu thất bại, đó vẫn là một bài học thực tế mà ngành ô tô thương mại Việt Nam đang thiếu: bài học về cạnh tranh trong một ASEAN không còn “sân nhà” cho bất kỳ ai.
