Hạ tầng điện APEC: nhiệm vụ chính trị chứ không chỉ là kỹ thuật
Hạ tầng điện APEC 2027 là tổng thể các trạm biến áp, đường dây truyền tải và hệ thống điều khiển bảo vệ được đầu tư, kiểm tra và vận hành theo tiêu chuẩn cao để bảo đảm cung cấp điện an toàn, liên tục cho Tuần lễ Cấp cao APEC diễn ra tại Phú Quốc, đồng thời phục vụ lâu dài nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội của khu vực. EVN đang tiếp cận nhiệm vụ này không như một dự án kỹ thuật đơn lẻ, mà như một bài kiểm tra về năng lực điều hành hạ tầng trọng yếu trong bối cảnh hội nhập. Khi Chính phủ yêu cầu “tuyệt đối không được để xảy ra tình trạng thiếu điện”, nghĩa là mọi mắt xích – từ trạm biến áp 220 kV ở An Giang đến đường dây 110 kV trên đảo – đều phải được chuẩn bị trước một bước, cả về thiết bị lẫn kịch bản vận hành.
EVN kiểm tra lưới điện từ An Giang tới Phú Quốc: đi trước một năm để không mắc sai lầm
Trong hai ngày 17–18/8, Phó tổng giám đốc EVN Nguyễn Tài Anh dẫn đoàn công tác kiểm tra các trạm biến áp 220 kV trên địa bàn An Giang nhằm chủ động bảo đảm cung cấp điện an toàn, tin cậy phục vụ APEC 2027. Đây không phải là chuyến thị sát hình thức: An Giang hiện nhận điện từ 4 trạm biến áp 220 kV Rạch Giá, Kiên Bình, Châu Đốc, Long Xuyên với tổng công suất đặt 2.000 MVA, trong đó trạm Kiên Bình 2x250 MVA là mắt xích quan trọng trong cung cấp điện Phú Quốc. Song song với kiểm tra vận hành, EVN kiểm tra lưới điện, rà soát toàn bộ hệ thống truyền tải tại An Giang để đánh giá các điểm yếu, chuẩn bị kịch bản xử lý sự cố. Khi APEC đặt ra yêu cầu không được phép mất điện, cách duy nhất là kiểm tra sớm, ở cả "hậu phương" trên đất liền lẫn "tiền tuyến" trên đảo.
Trạm biến áp 220 kV và lưới 110 kV Phú Quốc: nâng cấp để đáp ứng tiêu chí N-1
Một trong những điểm đáng chú ý là cách EVN không chỉ kiểm tra mà còn nâng cấp hạ tầng ở những điểm nút. Tại trạm biến áp 220 kV Kiên Bình, đơn vị quản lý đã nâng cấp hệ thống điều khiển, bảo vệ và thay thế, bảo dưỡng thiết bị nhất thứ để tăng độ an toàn và tin cậy. Trên đảo, trạm biến áp 220 kV Phú Quốc với 2 máy biến áp 250 MVA và đường dây 220 kV mạch kép dài 17,9 km đã được đóng điện, cùng với đường dây 110 kV Phú Quốc – Nam Phú Quốc và tuyến Phú Quốc – Bắc Phú Quốc đang hoàn thiện. Khi hoàn thành, tổng năng lực cấp điện cho đặc khu Phú Quốc nâng lên 315 MVA và lưới điện 110 kV đạt tiêu chí N-1, nghĩa là hệ thống vẫn vận hành normal dù mất một phần tử. Đây là tiêu chuẩn bắt buộc nếu Việt Nam muốn APEC nhìn thấy một hạ tầng điện đủ tin cậy cho các sự kiện tầm khu vực.
Tác động thực tế: từ hội nghị APEC tới đời sống người dân và doanh nghiệp
Các đợt EVN kiểm tra lưới điện và nâng cấp trạm biến áp 220 kV không chỉ để tránh "mất mặt" trước APEC, mà còn trực tiếp cải thiện đời sống và kinh doanh ở An Giang và Phú Quốc. Ở An Giang, hệ thống truyền tải được vận hành an toàn, bảo đảm nhu cầu điện cho phát triển kinh tế – xã hội, với mức mang tải máy biến áp tại trạm Châu Đốc vẫn trong giới hạn an toàn. Tại Phú Quốc, việc bổ sung trạm 220 kV và liên kết hai khu vực cấp điện Bắc – Nam đảo giúp giảm phụ thuộc vào một nguồn duy nhất, hạn chế rủi ro mất điện dây chuyền. "Tổng năng lực cấp điện cho đặc khu Phú Quốc sẽ được nâng lên 315MVA, qua đó tăng khả năng đáp ứng phụ tải và độ tin cậy cung cấp điện". Với du lịch, dịch vụ và các khu nghỉ dưỡng cao cấp, một lưới điện ổn định là lợi thế cạnh tranh chứ không chỉ là tiện nghi cơ bản.
Phối hợp trung ương – địa phương: bài học tổ chức cho những sự kiện tầm khu vực
Điểm sáng khác của câu chuyện hạ tầng điện APEC 2027 là cách EVN, các tổng công ty và địa phương phối hợp xử lý những nút thắt không còn thuần kỹ thuật. Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và hành lang tuyến tại Phú Quốc từng là thách thức lớn, nhưng nhờ sự vào cuộc của chính quyền địa phương và Công ty Điện lực An Giang, các vướng mắc được tháo gỡ, bảo đảm tiến độ. Tập đoàn đánh giá cao nỗ lực của chủ đầu tư, các nhà thầu và sự hỗ trợ của chính quyền, cùng với chỉ đạo của Thủ tướng và Bộ Công Thương. Quan trọng hơn, các công trình then chốt hoàn thành trong năm 2026, sớm hơn kế hoạch hơn một năm, để có thời gian vận hành thử và diễn tập sự cố trước khi APEC diễn ra. Đây là cách tiếp cận chủ động hiếm thấy: không chờ sát nút mới khánh thành, mà coi thời gian vận hành thử là phần bắt buộc của bảo đảm an ninh năng lượng.
