Năng lực tại chỗ phải được rèn trước khi mưa bão đến
Tập huấn ứng phó thiên tai là quá trình giúp lực lượng địa phương nắm nhiệm vụ, rèn kỹ năng và thực hành phối hợp để có thể xử lý sự cố ngay tại địa bàn khi bão lũ xảy ra. Đây không nên là hoạt động mang tính thủ tục: hiệu quả phải được đo bằng khả năng tiếp cận người gặp nạn, sơ tán dân và duy trì chỉ huy trong điều kiện nguy hiểm. Mùa mưa bão đang đến gần, trong khi bão, lũ, ngập úng và sạt lở có diễn biến phức tạp. Vì thế, các địa phương vừa củng cố nhân lực, vừa rà soát điểm nguy hiểm, chuẩn bị kế hoạch sơ tán, huấn luyện kỹ năng và phương tiện cứu hộ. Hướng đi này phù hợp với phương châm “4 tại chỗ”, nhưng chỉ phát huy tác dụng nếu người tham gia hiểu rõ việc cần làm và đã thực hành trước khi khẩn cấp.
Từ đội xung kích đến khả năng tiếp cận hiện trường
Thanh Khê ra mắt 80 đội xung kích phòng, chống thiên tai với 550 thành viên, đồng thời tập huấn về tổ chức hoạt động của đội và sơ cấp cứu cơ bản. Mạng lưới cấp khu dân cư có lợi thế thiết thực: thành viên thông thuộc địa bàn, biết nơi thường ngập, khu vực mất an toàn và hộ dân cần trợ giúp. Họ cũng có thể chằng néo mái, kiểm tra công trình tạm, xử lý cây có nguy cơ gãy đổ và giữ thông tin liên lạc khi có cảnh báo. Ở Nông Sơn, 13 đội tại 13 thôn được hướng dẫn kiến thức phòng chống thiên tai, xử lý tình huống khẩn cấp, huy động người và phương tiện, cứu hộ cứu nạn và phòng cháy chữa cháy. Điểm đáng giá không chỉ là số đội được lập, mà là khả năng phối hợp khi tình hình thay đổi nhanh. Lực lượng ứng phó tại chỗ cần biết rõ vai trò của mình trước khi được điều động, thay vì chỉ tập hợp khi sự cố đã xảy ra.
Tam Anh đưa kỹ năng cứu nạn vào bài tập thực hành
Ngày 16-10, UBND xã Nam Giang phối hợp với đơn vị chuyên môn thuộc ngành nông nghiệp và môi trường tổ chức lớp bồi dưỡng kiến thức phòng, chống thiên tai cấp cơ sở năm 2026. Chương trình có 164 đại biểu và học viên, gồm lực lượng chỉ huy phòng thủ dân sự, đội xung kích thôn, quân sự, công an, biên phòng, y tế cùng đại diện cơ quan, trường học trên địa bàn. Nội dung tập trung vào ứng phó bão, lũ, sạt lở, tổ chức sơ tán và xử lý tình huống khẩn cấp. Tại khu vực sông Trường Giang qua thôn Mỹ Sơn, cán bộ Đồn Biên phòng Tam Thanh hướng dẫn dùng ca nô, thuyền, bè tiếp cận người gặp nạn, ném phao và cứu người hoặc vật trôi. Công an hướng dẫn chữa cháy; nhân viên y tế thực hành hồi sức tim phổi, hô hấp nhân tạo, sơ cứu đuối nước, băng bó và cố định gãy xương. Chương trình cũng đề cập xử lý nước sinh hoạt, vệ sinh môi trường và phòng dịch sau lũ. Nội dung cụ thể như vậy khiến tập huấn ứng phó thiên tai gắn trực tiếp với nhiệm vụ cứu người.
Thực hành biến phương tiện thành năng lực cứu hộ
Có phương tiện mà thiếu người biết vận hành thì khả năng cứu nạn vẫn bị giới hạn. Tại phường An Thắng, 65 học viên gồm dân quân, cán bộ phường và tổ trưởng tổ dân phố được chia thành bốn nhóm thực hành trên bốn ghe máy công suất 7,5 mã lực. Họ luyện tiếp cận, hỗ trợ người gặp nạn và di chuyển trong vùng ngập. Bài tập giúp người tham gia làm quen với phương tiện, phối hợp khi làm nhiệm vụ và hiểu nguyên tắc an toàn. Các địa phương cũng chú trọng bổ sung thiết bị bảo hộ; tại xã Tam Xuân, 30 áo phao được trao để hỗ trợ phòng ngừa rủi ro mùa lũ. Đây là phần không thể tách rời của kỹ năng phòng chống thiên tai: người cứu hộ phải được bảo vệ thì mới duy trì được khả năng hỗ trợ cộng đồng. Đồn Biên phòng Tam Thanh cho biết sẽ tiếp tục bám địa bàn, phối hợp với chính quyền và các lực lượng để sẵn sàng nhân lực, phương tiện tham gia ứng phó và tìm kiếm cứu nạn khi có tình huống.
Huấn luyện tại chỗ chỉ có ý nghĩa khi nối được ba mắt xích: người nắm địa bàn, kỹ năng đã qua thực hành và phương tiện sẵn sàng sử dụng. Các hoạt động ở Tam Anh cùng những mô hình tại Thanh Khê, Nông Sơn và An Thắng cho thấy địa phương đang củng cố cả ba yếu tố, từ sơ tán, sơ cứu đến điều khiển ghe máy. Bước tiếp theo là duy trì luyện tập và phối hợp thường xuyên, để phương châm “4 tại chỗ” không dừng ở kế hoạch mà trở thành phản ứng nhanh, an toàn và hữu ích cho người dân.
