Từ tay lái đến bài toán công nghệ
Cuộc thi Sáng tạo và Điều khiển UAV Drone dành cho thanh thiếu niên TP.HCM là sân chơi công nghệ nơi học sinh, sinh viên dùng thiết bị bay không người lái để giải quyết nhiệm vụ cụ thể, từ ghi bàn đến vận chuyển hàng hóa. Điểm đáng giá của cuộc thi UAV không nằm riêng ở kết quả thắng thua, mà ở cách biến kiến thức kỹ thuật thành trải nghiệm có thể thử nghiệm và điều chỉnh.
Vòng chung kết diễn ra trong hai ngày, quy tụ 67 đội được chọn từ 146 đội đăng ký ở ba bảng: 16 đội THCS, 11 đội THPT và 40 đội sinh viên, thanh niên. Các đội đến từ TP.HCM và những tỉnh, thành lân cận. Quy mô ấy cho thấy sức hút của một sân chơi mà người trẻ không chỉ xem công nghệ trình diễn, mà phải tự làm chủ thiết bị và phối hợp để hoàn thành thử thách.
Cuộc thi do Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM phối hợp Thành Đoàn TP.HCM, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM và Công ty TNHH MTV HDFPV tổ chức.
Ghi bàn để rèn kỹ năng điều khiển
Ở bảng THCS và THPT, drone học sinh bước vào nội dung Drone Soccer trong sân chuyên dụng có lưới bảo vệ. Thiết bị có kết cấu bảo vệ hình cầu, đường kính khoảng 20 cm (±2 cm) và khối lượng không quá 250 g; mục tiêu là đưa drone qua khung thành đối phương để ghi điểm. Trông như một trận đấu tốc độ, nhưng đây cũng là bài kiểm tra về phản xạ, độ chính xác và khả năng phối hợp.
Điều khiển drone trong tình huống đối kháng buộc các thành viên liên tục quan sát, điều chỉnh hướng bay và thống nhất chiến thuật. Vì thế, bàn thắng không chỉ đến từ thao tác nhanh mà còn từ sự ăn ý của cả đội. Cách thiết kế này khiến kỹ năng điều khiển trở nên dễ cảm nhận hơn với người mới tiếp cận UAV: mỗi quyết định đều thể hiện ngay trên sân.
Ở bảng THCS, đội Trường THCS Võ Trường Toản giành giải nhất; bảng THPT trao giải nhất cho đội Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa.
Giao hàng là phép thử gần với thực tế
Với bảng sinh viên, thanh niên, thử thách chuyển từ ghi bàn sang vận chuyển hàng hóa bằng UAV trong thời gian quy định. Nhiệm vụ đòi hỏi nhóm xử lý đồng thời thiết kế thiết bị, độ ổn định khi mang tải, xác định vị trí và tình huống phát sinh. Đây là hướng đi thiết thực: người tham gia không dừng ở việc cho drone bay, mà phải hoàn thành một chuỗi công việc có mục tiêu rõ ràng.
Đội giành giải nhất bảng này đến từ Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP.HCM. Thành viên Dương An Thịnh cho biết nhóm đã nhiều lần chỉnh phần mềm, thuật toán xử lý ảnh, mạch điều khiển và phần mềm bay. Drone của nhóm nhận diện mã trên kiện hàng, dùng cơ cấu gắp lấy hàng, vượt chướng ngại vật rồi giao đến điểm quy định.
Dù vậy, trình diễn thành công trong sân thi đấu chưa đồng nghĩa với sẵn sàng ứng dụng rộng rãi. Nhóm còn cần nghiên cứu khả năng vận hành khi thời tiết và sức gió thay đổi, đồng thời tích hợp GPS chính xác cao để xác định tọa độ giao hàng và giảm sai số. Nêu rõ những giới hạn này giúp cuộc thi giữ được giá trị học tập thay vì tạo cảm giác rằng công nghệ đã hoàn thiện.
Sân chơi cần nối tiếp bằng cơ hội thực hành
Giá trị lâu dài của cuộc thi nằm ở cơ hội để người trẻ nghiên cứu, thử nghiệm và học cách sửa thiết bị khi giải pháp chưa chạy như mong muốn. Các nội dung thi giúp thí sinh vận dụng kiến thức liên ngành, rèn kỹ thuật, phối hợp nhóm và xử lý tình huống. Đó là nền tảng hữu ích cho học sinh, sinh viên quan tâm đến UAV, robot và tự động hóa.
Sự kiện cũng phản ánh tiềm năng ứng dụng của UAV trong vận chuyển, logistics và các nhiệm vụ tự động hóa, nhưng những ứng dụng ấy cần thêm kiểm chứng ngoài sân thi đấu. Muốn khơi dậy sáng tạo UAV một cách bền vững, các cuộc thi nên đi cùng cơ hội tiếp cận chuyên gia, môi trường thử nghiệm và thời gian hoàn thiện sản phẩm. Khi đó, chiếc drone ghi bàn hay giao hàng có thể trở thành bước khởi đầu cho một quá trình học tập nghiêm túc.
Tóm lại, cuộc thi đã làm tốt điều quan trọng nhất của một sân chơi công nghệ dành cho người trẻ: đặt kiến thức vào tình huống thực hành. Từ thao tác điều khiển trên sân đến bài toán giao hàng, người tham gia có dịp nhìn thấy cả sức mạnh lẫn giới hạn của UAV — và có lý do cụ thể để tiếp tục học hỏi.
