Từ i-HaTinh đến chính quyền số: công nghệ đặt người dân ở trung tâm
Ứng dụng i-HaTinh là một ứng dụng chính quyền số dùng trên thiết bị di động, cho phép người dân gửi phản ánh hiện trường online về giao thông, môi trường, trật tự đô thị, thủ tục hành chính, kèm hình ảnh hoặc video, theo dõi quá trình xử lý và đánh giá mức độ hài lòng, qua đó tạo ra một kênh tương tác hai chiều nhanh và minh bạch giữa chính quyền địa phương và cộng đồng dân cư. Chiều 27/2, Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức cuộc họp triển khai ứng dụng phản ánh hiện trường i-HaTinh nhằm cụ thể hóa chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng chính quyền số công khai, minh bạch. Quan trọng hơn, cuộc họp không chỉ là thủ tục kỹ thuật mà là lời khẳng định: chính quyền muốn đổi cách làm, chuyển từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ”. i-HaTinh được thiết kế với giao diện thân thiện, dễ dùng, đặt lợi ích người dân lên trước, cho thấy chuyển đổi số địa phương chỉ có ý nghĩa khi gắn với trải nghiệm thực sự tốt của người sử dụng chứ không phải bộ sưu tập ứng dụng mang tính hình thức.
Cách i-HaTinh thiết kế lại mô hình phản ánh hiện trường
Điểm đáng chú ý của i-HaTinh là lựa chọn mô hình phản ánh hiện trường online đã được kiểm chứng từ thành phố Huế, địa phương đi đầu về điều hành đô thị thông minh. Người dân có thể gửi phản ánh về giao thông, môi trường, trật tự đô thị, thủ tục hành chính kèm hình ảnh, video, rồi theo dõi tiến độ xử lý và chấm mức độ hài lòng ngay trên ứng dụng. Hệ thống bảo đảm chuyển phản ánh đúng thẩm quyền và lưu trữ an toàn tại Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh (IOC), giúp giảm tình trạng “đá bóng” trách nhiệm giữa các đơn vị. Đội ngũ vận hành gồm 18 cán bộ, trong đó có 8 cán bộ công nghệ thông tin trực tiếp quản trị hệ thống, cho thấy Hà Tĩnh không coi đây là dự án bên lề mà là một hạ tầng dịch vụ công cộng di động cần được chăm sóc như một trung tâm phục vụ mới của tỉnh. Việc ứng dụng được đưa lên App Store, Google Play cùng tổng đài 19009038 là quyết định đúng hướng: nếu muốn người dân dùng, công nghệ phải xuất hiện ngay trên thiết bị họ cầm mỗi ngày.
Câu chuyện rộng hơn: bộ phận một cửa và trạm công dân số
i-HaTinh không đứng một mình; nó nằm trong xu hướng chuyển đổi số địa phương đang diễn ra mạnh mẽ tại nhiều nơi. Những ngày giữa tháng 7, bộ phận một cửa tại Công an phường Sài Gòn cho phép người dân thực hiện cùng lúc 9 nhóm thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, từ căn cước, định danh, đăng ký cư trú đến giấy phép lái xe và ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Đây là biểu hiện rõ ràng của chuyển dịch từ tư duy “quản lý hành chính” sang “phục vụ hành chính”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm theo tinh thần Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị. Đặc biệt, mô hình “Trạm công dân số” tại cao ốc Đảo Kim Cương biến một ki-ốt nhỏ thành trung tâm dịch vụ số thu nhỏ, nơi cư dân có thể nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán trực tuyến, tra cứu tiến độ thủ tục và gửi phản ánh dân sinh chỉ với vài thao tác. Việc lực lượng công an giải quyết hơn 9,7 triệu hồ sơ thủ tục hành chính từ đầu năm, trong đó 98,03% hồ sơ trực tuyến, là bằng chứng định lượng cho thấy nếu chuyển đổi số được làm đến nơi đến chốn, người dân sẵn sàng sử dụng.
Hệ sinh thái dịch vụ số: vượt ra ngoài thủ tục hành chính
Một sai lầm thường thấy là coi ứng dụng chính quyền số chỉ để giải quyết thủ tục hành chính. Thực tế, các mô hình hiện nay đang cho thấy một hệ sinh thái rộng hơn nhiều. Tại “Trạm công dân số”, người dân không chỉ xử lý hồ sơ mà còn thanh toán tiền điện, nước, internet, viễn thông, học phí, phí quản lý căn hộ, mua bảo hiểm y tế trực tuyến, đăng ký khám chữa bệnh và tiếp cận nhiều dịch vụ thiết yếu khác ngay tại khu dân cư. Đây không đơn thuần là tiện lợi; nó làm mờ dần ranh giới giữa “dịch vụ công” và “dịch vụ sống”, đưa nhà nước vào vai trò nhà cung cấp nền tảng cho cả đời sống số. Những mô hình phục vụ mới này đang góp phần hiện đại hóa quản trị đô thị, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng cho phát triển bền vững của thành phố. Với Hà Tĩnh, i-HaTinh nếu chỉ dừng ở phản ánh hiện trường sẽ lãng phí tiềm năng; nó cần được đặt trong chiến lược mở rộng sang các dịch vụ liên quan đến an sinh, môi trường và kinh tế địa phương.
Tương lai của i-HaTinh và ý nghĩa với người dân
Theo kế hoạch, phần mềm i-HaTinh sẽ hoàn thành các điều kiện kỹ thuật trước ngày 10/3 và ra mắt trong tháng 3/2026, sau đó tổ chức công bố thử nghiệm vào ngày 16/3/2026. Đây là mốc thời gian không chỉ cho một sản phẩm công nghệ mới, mà cho kỳ vọng về cách chính quyền Hà Tĩnh lắng nghe và phản hồi tiếng nói của người dân. Thời gian qua, Chính phủ đã yêu cầu xây dựng chính quyền số, triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thúc đẩy các địa phương mạnh dạn ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả điều hành. Nếu i-HaTinh được vận hành đúng như định hướng – phản ánh hiện trường online nhanh, minh bạch, lấy người dân làm trung tâm – nó sẽ trở thành chiếc “kính lúp số” để người dân giám sát, còn chính quyền thì không thể né tránh trách nhiệm. Từ các mô hình đã triển khai ở những nơi khác, lực lượng chức năng sẽ tiếp tục đánh giá hiệu quả để nhân rộng, hình thành mạng lưới dịch vụ công số ngay trong khu dân cư. Vấn đề không còn là “có ứng dụng hay không”, mà là: người dân có thấy được thay đổi trong đời sống hàng ngày hay chưa.
