Đưa quy định pháp luật đến gần đời sống
AI tuyên truyền pháp luật là cách ứng dụng công nghệ để đọc, thuyết trình và trình bày nội dung pháp luật bằng hình ảnh, slide, video, giúp thông tin trở nên dễ tiếp nhận hơn với người dân. Cách làm này đáng chú ý ở Lào Cai, nơi khoảng cách giữa văn bản pháp luật và đời sống thường ngày vẫn có thể khiến người dân khó nhận diện quyền, nghĩa vụ và hành vi vi phạm.
VKSND tỉnh Lào Cai vừa phối hợp với các xã Yên Bình, Thác Bà và phường Văn Phú tổ chức hội nghị tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật theo Đề án số 07-ĐA/TU của Tỉnh ủy, gắn với phòng, chống vi phạm và tội phạm xâm hại trẻ em, đồng thời thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội. Đây là hướng đi thiết thực: thay vì trông chờ người dân tự tìm hiểu các quy định khó đọc, cơ quan chức năng mang nội dung đến tận địa bàn và diễn giải theo vấn đề họ có thể gặp.
AI hỗ trợ, nội dung mới là trọng tâm
Công nghệ chỉ phát huy ích lợi khi phục vụ nội dung sát thực tế. Các chuyên đề được chọn từ những vấn đề nổi cộm, đặc biệt tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi điều kiện kinh tế còn khó khăn và hiểu biết pháp luật còn hạn chế. Vì vậy, bài tuyên truyền được xây dựng theo hướng dễ hiểu, có căn cứ pháp luật hiện hành, giúp người nghe nhận diện hành vi và hậu quả thay vì chỉ nghe tên điều luật.
AI đọc và thuyết trình, kết hợp slide cùng video, tạo thêm kênh tiếp nhận trực quan cho hội nghị. Ba chủ đề tập trung vào tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và xâm hại trẻ em; trách nhiệm, chế tài đối với người chưa thành niên phạm tội; cùng quy trình Viện kiểm sát khởi kiện vụ án dân sự công ích để bảo vệ người yếu thế theo Nghị quyết 205/2025/QH15. Cách trình bày này có tiềm năng giúp phổ biến pháp luật dễ nhớ hơn, nhưng hiệu quả vẫn phụ thuộc vào việc ngôn ngữ và ví dụ có phù hợp với từng cộng đồng hay không.
Hội nghị tại cơ sở, nội dung lan tỏa rộng hơn
Các hội nghị tại ba địa bàn thu hút hơn 370 lượt người tham dự, đưa thông tin pháp luật đến người dân qua cấp ủy, chính quyền, các tổ chức quần chúng và cơ quan liên quan. Quy mô này cho thấy cách triển khai không chỉ dựa vào công nghệ: mạng lưới địa phương giúp thông tin đến trực tiếp với người dân, trong đó có thanh niên, phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số.
Mục tiêu không dừng ở việc truyền đạt quy định, mà còn là nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật. Người tham dự được cung cấp thông tin về hậu quả của tảo hôn, hành vi phạm pháp của người chưa thành niên, tội phạm xâm hại trẻ em, lợi ích công cộng và việc bảo vệ người dễ bị tổn thương. Đây là điểm có ý nghĩa thực tế: khi người dân biết cách nhận diện nguy cơ và hiểu nơi tiếp nhận, xử lý, khả năng phòng ngừa vi phạm sẽ tốt hơn.
Bước tiếp theo: duy trì hiện diện và lắng nghe
VKSND tỉnh Lào Cai dự kiến tiếp tục phối hợp tổ chức hội nghị trực tiếp tại các phường, xã trên toàn tỉnh, đồng thời đăng tải slide và video chuyên đề lên trang fanpage của đơn vị để mở rộng khả năng tiếp cận. Kết hợp gặp gỡ trực tiếp với nội dung có thể xem lại là lựa chọn hợp lý: hội nghị tạo cơ hội trao đổi, còn tài liệu trực tuyến giúp người dân và các tổ chức địa phương chia sẻ thông tin sau buổi tuyên truyền.
Tuy nhiên, video hay giọng đọc AI không thể thay thế việc giải đáp câu hỏi cụ thể, nhất là với các vấn đề nhạy cảm liên quan đến trẻ em và gia đình. Giáo dục pháp luật Lào Cai sẽ có sức thuyết phục hơn nếu các nội dung trực quan tiếp tục được diễn đạt phù hợp với từng địa bàn và đi kèm cơ hội hỏi đáp. Công nghệ nên là cầu nối đưa pháp luật đến gần người dân; giá trị cuối cùng nằm ở việc họ hiểu, nhớ và biết cách tìm hỗ trợ khi cần.
