Mức phạt tối đa phân biệt cá nhân và tổ chức
Nghị định 401/2026/NĐ-CP là quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số, xác định hành vi bị xử lý, mức phạt, biện pháp khắc phục và thẩm quyền thực thi. Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã ký ban hành nghị định này. Điểm cần nắm đầu tiên là mức phạt tối đa: cá nhân có thể bị phạt đến 100 triệu đồng, còn tổ chức chịu mức tối đa 200 triệu đồng. Đây là mức trần chung, không có nghĩa mọi vi phạm đều bị áp mức cao nhất; số tiền cụ thể phụ thuộc hành vi được quy định. Với cùng một hành vi, mức phạt áp dụng cho cá nhân bằng một nửa mức dành cho tổ chức. Vì vậy, khi đánh giá mức phạt công nghệ số, doanh nghiệp cần phân biệt rõ đối tượng bị xử lý và điều khoản áp dụng, thay vì mặc định mức phạt của cá nhân và pháp nhân là như nhau.
Hành vi gây hại có thể chạm mức 200 triệu đồng
Từ ngày 22/12/2026, hành vi lợi dụng hoạt động công nghiệp công nghệ số để xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội hoặc lợi ích công cộng có thể bị phạt từ 170 triệu đến 200 triệu đồng đối với tổ chức. Quy định cũng bao gồm hành vi xâm phạm quyền con người, quyền công dân, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, đạo đức xã hội, sức khỏe hoặc tính mạng. Cá nhân thực hiện cùng hành vi có thể bị phạt từ 85 triệu đến 100 triệu đồng. Mức xử lý cao nhất này cho thấy vi phạm công nghệ số không chỉ được nhìn qua sản phẩm hay dịch vụ, mà còn qua mục đích và tác động của việc sử dụng chúng. Doanh nghiệp không nên xem việc cung cấp công cụ hoặc nền tảng là yếu tố tự động miễn trách nhiệm nếu hoạt động bị lợi dụng để gây ra những tổn hại nêu trên.
Từ hỗ trợ hành vi cấm đến gian dối hồ sơ ưu đãi
Nghị định còn tạo ra các nấc xử phạt đáng chú ý ngoài nhóm hành vi xâm phạm lợi ích quốc gia. Cản trở trái pháp luật hoạt động nghiên cứu, phát triển, sản xuất, cung cấp sản phẩm và dịch vụ công nghệ số, hoặc cố ý hỗ trợ tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi bị cấm thông qua việc cung cấp hay cho thuê sản phẩm, dịch vụ, có thể bị phạt từ 90 triệu đến 140 triệu đồng đối với tổ chức. Sử dụng sản phẩm, dịch vụ công nghệ số để thực hiện hành vi bị cấm có thể bị phạt từ 140 triệu đến 170 triệu đồng nếu không thuộc trường hợp xử lý theo pháp luật chuyên ngành khác. Đáng lưu ý với doanh nghiệp, gian dối hồ sơ để hưởng ưu đãi, hỗ trợ cho dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm hoặc trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo quy mô lớn có thể bị phạt từ 150 triệu đến 200 triệu đồng. Việc cung cấp, cập nhật thông tin hoặc chia sẻ dữ liệu vào cơ sở dữ liệu ngành cũng có khung phạt riêng từ 10 triệu đến 60 triệu đồng.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị trước ngày hiệu lực
Ngày hiệu lực cần được xác định cẩn thận: một nguồn nêu Nghị định 401 có hiệu lực từ 22/11/2026, trong khi nguồn khác ghi ngày 22/12/2026, đồng thời xác định ngày này là mốc áp dụng mức phạt 170–200 triệu đồng với hành vi xâm phạm lợi ích quốc gia. Doanh nghiệp nên kiểm tra văn bản chính thức để chốt lịch tuân thủ, thay vì dựa vào các bản tin có thông tin ngày tháng không thống nhất. Trước khi quy định được áp dụng, cần rà soát quy trình kiểm duyệt mục đích sử dụng, việc cung cấp hoặc chuyển giao sản phẩm, hồ sơ xin ưu đãi và nghĩa vụ thông tin, chia sẻ dữ liệu. Hệ quả cũng có thể vượt ra ngoài tiền phạt: tang vật, phương tiện vi phạm có thể bị tịch thu; sản phẩm, dịch vụ có thể phải thu hồi, gỡ bỏ hoặc áp dụng biện pháp kỹ thuật, đồng thời phải nộp lại lợi bất hợp pháp. Với cá nhân nước ngoài, còn có thể áp dụng hình thức trục xuất. Đây là những rủi ro khiến phạt doanh nghiệp công nghệ không thể được xem đơn thuần là một khoản chi phí.






