Mức phạt tối đa áp dụng khác nhau giữa cá nhân và tổ chức
Nghị định 401/2026/NĐ-CP là văn bản quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số, bao gồm các hành vi bị xử lý, mức phạt, biện pháp khắc phục hậu quả và thẩm quyền xử phạt. Đây là khung pháp lý đáng chú ý vì trách nhiệm không chỉ dừng ở doanh nghiệp tư nhân: tổ chức và cá nhân đều có thể bị xử phạt, với mức tối đa khác nhau. Nghị định được Chính phủ ban hành ngày 04/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 22/11/2026. Mức tối đa là 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức. Vì vậy, khi nói đến phạt công nghệ số, cần phân biệt rõ chủ thể vi phạm thay vì mặc định mức cao nhất áp dụng cho mọi trường hợp. Nghị định cũng quy định xử lý hành vi đã kết thúc lẫn hành vi vẫn đang diễn ra.
Từ thiếu dữ liệu đến cản trở hoạt động hợp pháp
Các hành vi vi phạm được đề cập trải từ nghĩa vụ cung cấp dữ liệu đến việc can thiệp trái pháp luật vào hoạt động sản xuất, dịch vụ. Vi phạm quy định về cung cấp, cập nhật thông tin, kết nối hoặc chia sẻ dữ liệu vào cơ sở dữ liệu công nghiệp công nghệ số có thể bị phạt từ 10 triệu đến 60 triệu đồng. Nặng hơn, hành vi cố ý cản trở trái pháp luật hoạt động nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, thử nghiệm phần cứng; phát triển phần mềm, nội dung số; hoặc cung cấp, vận hành dịch vụ công nghệ số có thể bị phạt từ 90 triệu đến 140 triệu đồng. Cùng khung này còn áp dụng với việc cố ý hỗ trợ hoạt động bị cấm bằng cách cung cấp, chuyển giao, phân phối, cho thuê hoặc cho phép sử dụng sản phẩm, dịch vụ công nghệ số. Những quy định này cho thấy trách nhiệm có thể phát sinh cả từ hành vi cản trở lẫn hành vi tiếp tay.
Dùng công nghệ số cho hành vi bị cấm và gian dối hồ sơ
Nghị định dành mức xử lý cao cho việc sử dụng sản phẩm, dịch vụ công nghệ số để thực hiện hành vi bị cấm: mức phạt được nêu là từ 140 triệu đến 170 triệu đồng. Mức cao nhất, từ 150 triệu đến 200 triệu đồng, nhắm vào tổ chức cung cấp thông tin không trung thực, dùng tài liệu không hợp lệ hoặc gian dối trong hồ sơ nhằm hưởng ưu đãi, hỗ trợ cho dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm quy mô lớn hoặc dự án xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo quy mô lớn, nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Hồ sơ dự án khởi nghiệp sáng tạo có thông tin gian dối để nhận chính sách hỗ trợ, ưu đãi cũng có thể bị phạt từ 90 triệu đến 140 triệu đồng. Theo Nghị định 401, các mức tiền nêu cho tổ chức; cá nhân vi phạm cùng hành vi chịu mức bằng một phần hai.
Ai cần lưu ý và cách đọc mức phạt
Phạm vi tổ chức chịu xử phạt rộng hơn khái niệm doanh nghiệp: bao gồm cơ quan nhà nước khi hành vi vi phạm không thuộc nhiệm vụ quản lý nhà nước được giao, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức kinh tế, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội và các tổ chức khác được thành lập theo pháp luật. Cá nhân cũng thuộc diện áp dụng, với mức phạt bằng một nửa mức phạt dành cho tổ chức đối với cùng hành vi. Các mức cụ thể trong bài cần được hiểu theo chủ thể vi phạm và hành vi tương ứng, không phải mức phạt mặc định cho mọi vi phạm công nghệ số. Nghị định còn quy định biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền xử phạt theo chức danh và thẩm quyền lập biên bản. Vì thế, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực này nên rà soát nghĩa vụ dữ liệu, quy trình sản xuất và hồ sơ xin ưu đãi trước ngày văn bản có hiệu lực.






