Tô mì thừa dẫn đến ca bệnh nguy kịch
Mì hải sản để qua đêm là món ăn đã nấu, cất lại để dùng sau; dù được làm lạnh và hâm nóng, món này vẫn có thể gây ngộ độc nếu vi khuẩn hoặc độc tố đã phát triển trong quá trình bảo quản. Đây không phải nguy cơ có thể gạt đi như một cơn đau bụng thoáng qua: ca bệnh được bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường chia sẻ cho thấy hậu quả có thể đe dọa tính mạng.
Người đàn ông 65 tuổi mắc suy thận mạn giai đoạn 3 ăn mì hải sản vào buổi trưa, cất phần còn lại trong tủ lạnh rồi tối hôm sau hâm bằng lò vi sóng và ăn. Chưa đầy 4 giờ sau, ông nôn ói dữ dội, tiêu chảy và rét run. Khi nhập viện, huyết áp chỉ còn 75/45 mmHg; ông bị sốc nhiễm trùng, tổn thương thận cấp, phải điều trị hồi sức tích cực và lọc máu khoảng một tuần.
Tủ lạnh và lò vi sóng không xóa được mọi rủi ro
Điều đáng nhớ không phải là mọi món ăn để qua đêm đều chắc chắn nguy hiểm, mà là tủ lạnh không biến thức ăn cũ thành an toàn tuyệt đối. Nhiệt độ thấp chủ yếu làm chậm sự phát triển của nhiều vi khuẩn, chứ không tiêu diệt hoàn toàn chúng. Nguy cơ còn tùy loại thực phẩm, thời gian để ngoài nhiệt độ phòng, cách làm nguội, nhiệt độ bảo quản và vệ sinh khi chế biến.
Hâm nóng thức ăn cũng không phải bước cứu nguy chắc chắn. Nhiệt độ đủ cao có thể diệt nhiều vi khuẩn đang sống, nhưng một số độc tố do vi khuẩn tạo ra chịu nhiệt và không dễ bị phá hủy khi nấu lại. Trong ca bệnh này, bác sĩ cho rằng mì có thể liên quan đến Vibrio parahaemolyticus hoặc Staphylococcus aureus và độc tố của chúng. Vì vậy, đừng dựa vào mùi vị bình thường hay việc món ăn đã nóng để khẳng định an toàn.
Người bệnh thận cần đặc biệt thận trọng
Với người suy thận, một đợt ngộ độc thực phẩm có thể nhanh chóng thành tình trạng nguy hiểm hơn. Nôn ói và tiêu chảy kéo dài gây mất nước, tụt huyết áp, làm giảm lượng máu đến thận và có thể khiến chức năng thận vốn đã suy giảm tiếp tục tổn thương. Ca bệnh với huyết áp 75/45 mmHg, sốc nhiễm trùng và tổn thương thận cấp là lời cảnh báo rõ ràng: người có bệnh nền không nên xem nhẹ các triệu chứng sau khi ăn.
Nếu sau bữa ăn xuất hiện nôn ói, tiêu chảy dữ dội, rét run hoặc dấu hiệu mất nước, hãy tìm trợ giúp y tế thay vì chờ tự khỏi. Đặc biệt, người mắc bệnh thận nên liên hệ cơ sở y tế sớm khi triệu chứng nặng hoặc không thuyên giảm. Không thể kết luận nguyên nhân của mọi ca bệnh chỉ từ một món ăn, nhưng mức độ nguy kịch trong trường hợp này đủ để bác bỏ suy nghĩ rằng mì để qua đêm rồi hâm lại luôn vô hại.
Cách bảo quản và hâm nóng thức ăn thừa an toàn hơn
Muốn giảm rủi ro, hãy coi việc bảo quản thức ăn thừa là một chuỗi thao tác, không phải một lần cho vào tủ lạnh. Dựa trên các yếu tố an toàn được nêu trong khuyến cáo chuyên môn, nên làm nguội thức ăn nhanh, cất lạnh sớm thay vì để lâu ở nhiệt độ phòng, dùng dụng cụ sạch và giữ thức ăn được che kín. Chỉ lấy lượng cần ăn; tránh để thức ăn đã hâm nóng tiếp tục nguội rồi cất lại nhiều lần.
Khi hâm nóng thức ăn, làm nóng đều toàn bộ món ăn và chỉ hâm phần định dùng. Với lò vi sóng, đảo hoặc khuấy giữa chừng để hạn chế chỗ nóng chỗ lạnh. Nếu không rõ món đã để ngoài bao lâu, được làm nguội ra sao hoặc bảo quản ở nhiệt độ nào, lựa chọn an toàn hơn là bỏ đi—đặc biệt với món hải sản và người có bệnh nền. Đừng để nỗi tiếc thức ăn biến thành một canh bạc với sức khỏe.
Kết luận: thận trọng hơn với mì hải sản thừa
Ca bệnh này không chứng minh rằng mọi món mì hải sản cất lạnh đều gây ngộ độc, nhưng cho thấy làm lạnh rồi hâm lại không bảo đảm loại bỏ vi khuẩn hay độc tố. Hãy nấu vừa đủ, bảo quản đúng cách và bỏ món ăn khi không chắc điều kiện lưu trữ. Với người suy thận, lựa chọn thận trọng không phải lãng phí—đó là cách tránh một nguy cơ có thể dẫn đến hồi sức tích cực và lọc máu.
