Mặt bằng sạch và cải cách hành chính: cặp đôi quyết định cho tham vọng FDI
Chiến lược Thái Nguyên đầu tư kinh tế trong giai đoạn mới là chuẩn bị quỹ mặt bằng sạch công nghiệp quy mô lớn đi cùng cải cách hành chính tỉnh và chuyển đổi số, nhằm tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, minh bạch, đủ sức cạnh tranh trong thu hút FDI khu vực và biến lợi thế vị trí chiến lược thành tăng trưởng thực chất. Đây không chỉ là câu chuyện mở thêm khu công nghiệp, mà là tái cấu trúc toàn bộ không gian phát triển, hạ tầng và cách chính quyền phục vụ doanh nghiệp. Nếu tỉnh không giải quyết được bài toán đất đai sạch và thủ tục nhanh, mục tiêu thu hút các dòng vốn đầu tư quy mô lớn sẽ khó trở thành hiện thực, bất chấp những lợi thế sẵn có về địa lý và nền tảng công nghiệp.
Lợi thế chiến lược: từ cửa ngõ vùng đến trung tâm công nghiệp hai con số
Thái Nguyên đang ở vị trí hiếm có: vừa là cửa ngõ kết nối trung du, miền núi phía Bắc với Thủ đô Hà Nội và đồng bằng sông Hồng, vừa sở hữu hệ thống cao tốc, quốc lộ và mạng lưới giao thông liên vùng giúp mở rộng giao thương, tham gia sâu vào chuỗi sản xuất, cung ứng trong nước và quốc tế. Theo định hướng quy hoạch, phía Nam giữ vai trò động lực công nghiệp, đô thị, dịch vụ; phía Bắc phát triển kinh tế xanh, lâm nghiệp bền vững, nông nghiệp đặc sản và du lịch sinh thái; vùng chuyển tiếp là không gian cho công nghiệp chế biến nông, lâm sản và các hoạt động hỗ trợ. Kết quả là GRDP 9 tháng tăng 11,24%, đứng thứ 6 trong 34 tỉnh, thành phố; riêng quý III tăng tới 13,96%, xếp thứ 2 toàn quốc, còn chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 23,23%, cho thấy công nghiệp đang tạo đà tăng trưởng hai con số.
Mặt bằng sạch công nghiệp: nút thắt phải được tháo trước khi nói đến 30 tỷ USD
Muốn thu hút FDI khu vực ở quy mô lớn, Thái Nguyên buộc phải giải bài toán mặt bằng sạch công nghiệp. Việc phát triển các khu công nghiệp mới và khu Công nghệ số tập trung Yên Bình với diện tích gần 200 ha, vốn đầu tư hơn 3.534 tỷ đồng cho thấy tỉnh đang chủ động chuẩn bị hạ tầng và quỹ đất để đón dòng vốn trong giai đoạn tiếp theo. Tuy nhiên, những dự án như Khu công nghiệp Yên Bình 2 rộng 299,07 ha đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ trong kiểm đếm, bồi thường, tái định cư và bàn giao mặt bằng; doanh nghiệp nhấn mạnh rằng bàn giao mặt bằng sạch kịp thời là điều kiện để họ xây dựng hạ tầng, đáp ứng nhu cầu của nhà đầu tư thứ cấp. Nếu khâu giải phóng mặt bằng vẫn chậm, mọi lợi thế về vị trí và công nghiệp sẽ bị bào mòn bởi chi phí cơ hội và tâm lý e ngại của nhà đầu tư.
Cải cách hành chính tỉnh và chuyển đổi số: sức hút mềm của Thái Nguyên
Điểm khác biệt của Thái Nguyên trong cuộc cạnh tranh thu hút FDI khu vực là coi cải cách hành chính và chuyển đổi số như một lợi thế cạnh tranh, không phải khẩu hiệu. Tỉnh lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, nâng cao trách nhiệm công vụ và tháo gỡ vướng mắc ngay từ cơ sở, với yêu cầu rõ ràng: người dân, doanh nghiệp phải giảm thời gian, giấy tờ và số lần đi lại, không còn cảnh bổ sung hồ sơ nhiều lần hoặc nhận hướng dẫn không thống nhất. Theo Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh năm 2025, Thái Nguyên nằm trong nhóm 13 địa phương có chất lượng điều hành kinh tế khá; chỉ số Gia nhập thị trường đạt 7,72 điểm, xếp thứ 7, còn tính minh bạch đạt 7,56 điểm, xếp thứ 4 trong 34 tỉnh, thành phố. Trong 9 tháng, tỉnh giải quyết gần 793.000 hồ sơ với tỷ lệ đúng hạn 99,95% và mức độ hài lòng 99,29%, cho thấy cải cách đang đi vào thực chất.
Kết luận: chuyển hóa lợi thế thành động lực tăng trưởng mới
Nhìn vào bức tranh hiện tại, có thể nói Thái Nguyên đang từng bước chuyển hóa lợi thế vị trí chiến lược, nền tảng công nghiệp vững chắc và không gian phát triển mới thành động lực tăng trưởng mới. Công nghiệp và xây dựng tăng 15,63% trong 9 tháng, du lịch đón hơn 7,34 triệu lượt khách với doanh thu ước đạt 10.489 tỷ đồng, cho thấy sức lan tỏa của quá trình tái cấu trúc không gian phát triển và hạ tầng. Nhưng để tham vọng thu hút 30 tỷ USD FDI không chỉ là con số trên giấy, tỉnh phải kiên định với hai trụ cột: chuẩn bị đủ 6.000 ha mặt bằng sạch công nghiệp và duy trì cải cách hành chính thực chất, phối hợp hiệu quả giữa các cấp, bảo đảm cơ hội cho doanh nghiệp mọi quy mô. Khi lợi thế sẵn có được cụ thể hóa bằng đất sạch, hạ tầng kết nối và thủ tục minh bạch, Thái Nguyên có cơ sở để trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, phát triển nhanh và bền vững.
