Cột mốc lớn, nhưng chưa phải thước đo sức khỏe toàn diện
Tài sản Sacombank là tổng nguồn lực được ghi nhận trên bảng cân đối kế toán, nhưng quy mô tăng lên không tự động đồng nghĩa chất lượng tín dụng hay khả năng sinh lời được cải thiện. Tính đến ngày 30/9/2026, tổng tài sản hợp nhất của ngân hàng đạt khoảng 1,057 triệu tỷ đồng, tăng 15,3% so với đầu năm. Qua đó, Sacombank trở thành ngân hàng tư nhân thứ 5 vượt mốc 1 triệu tỷ đồng, sau VPBank, Techcombank, ACB và HDBank. Đây là dấu mốc đáng kể về quy mô và năng lực huy động, nhưng nhà đầu tư và khách hàng cần nhìn xa hơn con số tổng tài sản. Câu hỏi quan trọng là ngân hàng có thể chuyển quy mô ấy thành lợi nhuận bền vững đến đâu khi chất lượng tín dụng đang tạo thêm sức ép.
Dự phòng tăng mạnh, lợi nhuận quý III giảm hơn một nửa
Áp lực hiện rõ trong kết quả quý III: Sacombank trích lập dự phòng rủi ro tín dụng 5.729 tỷ đồng, cao gấp khoảng 5,5 lần mức 1.044 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Khoản này khiến lợi nhuận trước thuế còn 1.757 tỷ đồng, giảm 52% so với cùng kỳ, dù lợi nhuận thuần trước dự phòng tăng 59,3%, lên 7.486 tỷ đồng. Nói cách khác, hoạt động kinh doanh tạo ra phần đệm tốt hơn, nhưng tổn thất tín dụng dự kiến đã hấp thụ phần lớn thành quả. Thu nhập lãi thuần cũng giảm 33,6%, còn 5.228 tỷ đồng, trong khi thu nhập từ dịch vụ và một số mảng ngoài lãi tăng mạnh. Vì vậy, câu chuyện không chỉ là doanh thu tăng hay giảm, mà là phần thu nhập còn lại sau khi ngân hàng ghi nhận rủi ro.
Nợ xấu đặt quy mô vào phép thử
Tại cuối quý III, tổng dư nợ thuộc nhóm nợ xấu 3, 4 và 5 của Sacombank là 51.367 tỷ đồng; tỷ lệ nợ xấu tương ứng khoảng 7,33%, tăng từ khoảng 6,41% đầu năm. Diễn biến này giúp lý giải vì sao trích lập dự phòng tăng mạnh, đồng thời cho thấy tài sản tăng nhanh không xóa được rủi ro trong danh mục cho vay. Trong chín tháng, chi phí dự phòng lên tới 12.848 tỷ đồng, gần gấp sáu lần cùng kỳ; lợi nhuận trước thuế vì thế giảm 46,4%, còn 5.893 tỷ đồng. Với khách hàng, đây không phải tín hiệu đủ để kết luận về tác động trực tiếp đến khoản vay hay tiền gửi, nhưng là lý do nên theo dõi chặt khả năng kiểm soát nợ và duy trì hoạt động ổn định của ngân hàng. Dự phòng cao có thể ép lợi nhuận ngắn hạn, song cũng giúp phản ánh rủi ro và củng cố bộ đệm tài chính.
Thước đo tiếp theo là hiệu quả, không chỉ là quy mô
Sacombank cho biết thu nhập lãi thuần giảm một phần do triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi nhằm giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp; ngân hàng gần đây cũng giảm lãi suất cho vay 1,5–2%/năm cho một số nhóm khách hàng. Đây là lựa chọn có thể hỗ trợ người vay và hoạt động sản xuất, nhưng đồng thời đặt ra bài toán cân bằng giữa chia sẻ chi phí vốn, biên lãi và khả năng tạo lợi nhuận. Cột mốc 1 triệu tỷ đồng vì thế nên được xem là nền tảng, không phải kết luận về hiệu quả. Chỉ khi nợ xấu được kiểm soát, dự phòng giảm áp lực và thu nhập cốt lõi phục hồi, quy mô mới chuyển thành sức mạnh kinh doanh bền vững. Với kết quả hiện tại, ưu tiên thuyết phục nhất là xử lý chất lượng tín dụng; tăng trưởng tài sản chỉ có ý nghĩa khi đi cùng lợi nhuận tương xứng.
