Lợi nhuận vượt kế hoạch, nhưng đà tăng chưa thật vững
Lợi nhuận PVI là kết quả tài chính hình thành từ hoạt động bảo hiểm, tái bảo hiểm và đầu tư; mức tăng lũy kế cần được nhìn cùng chi phí bồi thường và các thay đổi về dự phòng. Sau chín tháng, PVI ghi nhận lợi nhuận trước thuế hợp nhất 1.748,8 tỷ đồng, tăng 17,6% so với cùng kỳ, tương đương 140,7% kế hoạch cả năm và vượt mục tiêu gần 506 tỷ đồng khi vẫn còn ba tháng cuối năm. Đây là thành tích nổi bật, nhưng không đồng nghĩa với việc áp lực kinh doanh đã qua. Doanh thu cung cấp dịch vụ đạt 24.791,8 tỷ đồng, tăng 14,7%; động lực đáng kể đến từ phí nhận tái bảo hiểm, tăng 18,1%. Tuy nhiên, kết quả lợi nhuận cũng chịu ảnh hưởng bởi thay đổi phương pháp trích lập dự phòng nghiệp vụ từ đầu năm. Theo thuyết minh, điều chỉnh này làm lợi nhuận sau thuế chín tháng tăng khoảng 263 tỷ đồng. Vì vậy, con số lũy kế đáng ghi nhận nhưng cần được đọc thận trọng.
Quý III phơi bày sức ép từ bồi thường
Diễn biến quý III cho thấy vì sao doanh thu tăng chưa đủ bảo vệ lợi nhuận. PVI đạt lợi nhuận trước thuế 507,3 tỷ đồng, giảm 7,2% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế còn 388 tỷ đồng, giảm 3,7%. Trong khi đó, doanh thu thuần tăng 13,5% lên 2.751 tỷ đồng, nhưng giá vốn dịch vụ tăng 20,1%, khiến lợi nhuận gộp giảm 13,2%. Tổng chi bồi thường bảo hiểm gốc và nhận tái bảo hiểm trong chín tháng lên 8.694 tỷ đồng, tăng 79,3%; sau các khoản giảm trừ, chi bồi thường giữ lại là 2.211 tỷ đồng, tăng khoảng 13%. Riêng quý III, bồi thường nhận tái bảo hiểm tăng gấp 3,7 lần, còn bồi thường bảo hiểm gốc tăng 49,7%. Dù thu bồi thường nhượng tái tăng mạnh, phần trách nhiệm PVI giữ lại vẫn tăng 33,6%. Chi bồi thường bảo hiểm vì thế không còn là khoản mục có thể xem nhẹ: nó đang kéo giảm hiệu quả tạo lợi nhuận từ tăng trưởng phí.
Danh mục đầu tư nghiêng về tiền gửi
Cách PVI điều chỉnh tài sản đầu tư cũng đáng chú ý trong bối cảnh kết quả bảo hiểm biến động. Đến ngày 30/9, tổng danh mục tiền và đầu tư tài chính thuần đạt khoảng 20.944 tỷ đồng, tăng 18% so với đầu năm; tiền gửi ngân hàng và chứng chỉ tiền gửi chiếm khoảng 16.811 tỷ đồng. Danh mục đầu tư tài chính ngắn hạn đạt 16.544 tỷ đồng, tăng 24%, chủ yếu là tiền gửi. Trong khi đó, danh mục trái phiếu tiếp tục thu hẹp: trái phiếu LPBank giảm từ 696 tỷ đồng xuống 279 tỷ đồng, còn trái phiếu HDBank từ 302 tỷ đồng xuống 174 tỷ đồng. Đây là lựa chọn thiên về tiền gửi thay vì duy trì quy mô trái phiếu, giúp PVI có nguồn thu lãi hỗ trợ kết quả tài chính; lãi tiền gửi quý III tăng 38% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, doanh thu tài chính tăng 31% không ngăn được lợi nhuận quý giảm, còn chi phí tài chính tăng 83%, chủ yếu do lỗ tỷ giá. Đầu tư PVI đang góp phần đỡ lợi nhuận, nhưng chưa thể thay thế hiệu quả khai thác bảo hiểm.
Phần còn lại của năm cần được đánh giá qua chất lượng lợi nhuận
Vượt kế hoạch sớm là lợi thế rõ ràng, song không nên xem đây là bằng chứng rằng PVI đã khép lại rủi ro của năm. Tỷ lệ bồi thường tăng đã khiến lợi nhuận thuần từ hoạt động bảo hiểm quý III giảm 23%, dù doanh thu phí bảo hiểm thuần vẫn tăng 19,7%. Bên cạnh đó, mức tăng lợi nhuận sau thuế chín tháng còn chịu tác động từ điều chỉnh dự phòng; nếu loại trừ khoản ảnh hưởng khoảng 263 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế ước đạt khoảng 1.119 tỷ đồng, thấp hơn cùng kỳ theo phân tích được công bố. VPS đánh giá bồi thường do bão lũ là rủi ro đáng chú ý trong quý IV/2026. Vì vậy, câu hỏi quan trọng không chỉ là PVI giữ được mức lợi nhuận nào, mà là chi phí bồi thường có hạ nhiệt và thu nhập đầu tư có duy trì được vai trò hỗ trợ hay không. Kết luận: thành tích chín tháng rất mạnh, nhưng chất lượng và độ bền của lợi nhuận vẫn phụ thuộc vào diễn biến bồi thường và hiệu quả danh mục đầu tư trong những tháng cuối năm.
