E10 nhanh chóng trở thành lựa chọn chủ đạo
Xăng sinh học E10 là nhiên liệu pha trộn 10% ethanol với xăng nền, được triển khai trong lộ trình sử dụng nhiên liệu sinh học và đang dần trở thành lựa chọn phổ biến tại thị trường Việt Nam. Sau hơn 5 tháng thực hiện, dữ liệu tiêu thụ cho thấy người dùng đã tiếp nhận loại xăng này nhanh hơn nhiều so với E5. Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10, diễn ra ngày 4/11 ở Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái cho biết hoạt động cung ứng, phân phối và tiêu thụ cơ bản đi đúng kế hoạch, thị trường duy trì ổn định.
Từ ngày 1/6 đến hết ngày 27/10, tổng lượng xăng sinh học E5 và E10 tiêu thụ ước đạt 4,93 triệu m³. Trong đó, E10 chiếm 92,09%, còn E5 chiếm 7,91%. Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy E10 đã vượt khỏi giai đoạn làm quen ban đầu để trở thành chủng loại xăng sinh học được tiêu thụ chủ yếu. Tuy vậy, tỷ trọng cao mới phản ánh lựa chọn của thị trường; việc duy trì niềm tin còn phụ thuộc vào chất lượng, giá cả và khả năng cung ứng ổn định.
Nguồn cung đáp ứng nhu cầu, nhưng vẫn cần dự phòng
Với người lái xe, tỷ trọng tiêu thụ chỉ có ý nghĩa khi xăng luôn sẵn tại trạm. Theo Bộ Công Thương, nguồn cung ethanol nhiên liệu E100, xăng nền cùng các loại xăng E5, E10 cơ bản đáp ứng nhu cầu; chưa ghi nhận thiếu hụt xăng sinh học trên diện rộng. Cả nước có 11 doanh nghiệp được cấp phép pha chế, phối trộn, với tổng công suất 1,410 triệu m³ mỗi tháng, trong khi nhu cầu xăng sinh học vào khoảng 1 triệu m³ mỗi tháng. Khoảng cách công suất này tạo dư địa để thị trường vận hành, song không nên xem đó là lý do để lơi lỏng khâu bảo đảm nguyên liệu.
Ba nhà máy sản xuất E100 đang duy trì hoạt động; cơ quan chức năng và doanh nghiệp cũng rà soát khả năng khôi phục các nhà máy đã đầu tư, phát triển dự án mới và mở rộng nguồn nguyên liệu trong nước. Đây là hướng đi cần thiết: năng lực phối trộn chỉ giải quyết một phần bài toán nếu ethanol đầu vào không ổn định. Vì vậy, đánh giá nguồn cung xăng E10 nên nhìn cả công suất hiện tại lẫn độ bền của chuỗi nguyên liệu khi nhu cầu tăng.
Giá ổn định, phản ánh giảm mạnh
Trong bối cảnh giá năng lượng thế giới có xu hướng tăng, thị trường trong nước trải qua 19 kỳ điều chỉnh, gồm 11 lần tăng và 8 lần giảm. Tại kỳ điều hành được nêu trong báo cáo, giá xăng dầu giảm 1.816 đồng/lít so với kỳ trước; xăng E10 thấp hơn xăng E5 khoảng 148 đồng/lít. Diễn biến này giúp người tiêu dùng có thêm lý do cân nhắc E10, nhưng không thể chỉ dựa vào một kỳ giá để kết luận mức giá sẽ luôn ổn định. Điểm đáng ghi nhận là giá bán E10 cơ bản được duy trì ổn định trong giai đoạn triển khai.
Bộ Công Thương cho biết đã tiếp nhận 315 ý kiến phản ánh về xăng sinh học; 314 ý kiến được ghi nhận trong tháng 6 và tháng 7, còn tháng 9 và tháng 10 gần như không có phản ánh. Sự sụt giảm cho thấy những lo ngại ban đầu có thể đã dịu đi, nhưng im lặng không đồng nghĩa với mọi vấn đề đã được giải quyết. Việc tiếp tục tiếp nhận, xác minh phản ánh về xăng E10 vẫn cần thiết để phát hiện sớm sự cố về chất lượng hoặc cung ứng.
Cần theo dõi dài hạn, không chỉ nhìn vào tỷ trọng
Kết quả tiêu thụ sau 5 tháng là tín hiệu tích cực, song chưa đủ để khép lại đánh giá về chương trình. Bộ cho biết dữ liệu quan trắc môi trường hiện chưa đủ để đưa ra kết luận toàn diện, bởi kết quả còn chịu tác động của thời tiết và điều kiện môi trường. Đánh giá cần so sánh các giai đoạn tương ứng, chẳng hạn cùng kỳ năm nay với cùng kỳ năm trước. Đây là cách tiếp cận thận trọng hơn những kết luận vội vàng, dù người dân vẫn cần được cập nhật kết quả một cách dễ hiểu.
Trong thời gian tới, nhiệm vụ kép là duy trì nguồn cung và chất lượng ổn định, đồng thời tiếp tục rà soát khả năng mở rộng sản xuất E100 và theo dõi tác động môi trường trong thời gian dài hơn. Tỷ trọng 92,09% cho thấy xăng sinh học E10 đã được thị trường đón nhận rõ rệt; nguồn cung hiện cơ bản đáp ứng nhu cầu và phản ánh giảm mạnh. Nhưng thành công bền vững sẽ được quyết định không chỉ bởi lượng bán, mà còn bởi khả năng giữ chuỗi cung ứng vững chắc và minh bạch về hiệu quả thực tế.
