Sân bay Cà Mau khai thác trở lại: bước ngoặt cho cực Nam Tổ quốc
Sân bay Cà Mau khai thác trở lại sau hơn một năm tạm dừng nâng cấp là sự kiện đánh dấu bước chuyển quan trọng của hạ tầng hàng không vùng cực Nam, khi một cảng hàng không địa phương được đầu tư mở rộng đường cất hạ cánh, nâng công suất nhà ga và hoàn thiện hệ thống kỹ thuật để đón chuyến bay thương mại thường lệ, qua đó tái kết nối Cà Mau với trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế, du lịch, giao thương trong dài hạn.
Điểm đáng nói không phải là việc sân bay mở cửa trở lại, mà là cách Cà Mau dùng dự án nâng cấp hạ tầng hàng không để định vị lại vai trò của mình trên bản đồ kinh tế vùng. Cảng hàng không này sắp đón chuyến bay thương mại vào cuối tháng 11 sau hơn một năm tạm dừng để nâng cấp và mở rộng. Từ ngày 29/11, Vietnam Airlines sẽ khai thác trở lại đường bay TP.HCM – Cà Mau bằng tàu bay Airbus A321 với tần suất hằng ngày, khôi phục kết nối hàng không thường lệ giữa cực Nam và trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước. Đây là lựa chọn mang tính chiến lược: bắt đầu bằng một đường bay có nhu cầu rõ ràng, rồi mới tính chuyện mở rộng mạng lưới.
Những hạng mục nâng cấp hạ tầng hàng không đang chạy nước rút
Nếu chỉ nhìn vào mốc thời gian khai thác lại trong tháng 11, dễ bỏ qua cường độ thi công đang diễn ra tại công trường. Dự án nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không Cà Mau do ACV làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư khoảng 2.400 tỷ đồng, được Thủ tướng chấp thuận chủ trương ngày 15/10/2024. Để kịp tiến độ, hơn 400 công nhân cùng hàng trăm máy móc, thiết bị đã được huy động, tổ chức nhiều mũi thi công ngày đêm trên đường cất hạ cánh. Đây là cách làm cho thấy địa phương không muốn bỏ lỡ cơ hội khai thác mùa cao điểm cuối năm.
Về kỹ thuật, dự án bao gồm đường cất hạ cánh mới dài 2.400m, rộng 45m, đường lăn nối, sân đỗ đáp ứng 3 vị trí đỗ A320/A321 cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. Các hạng mục cất hạ cánh dự kiến hoàn thành vào đầu tháng 10, sau đó chuyển sang nghiệm thu, hoàn thiện thủ tục cấp phép và chuẩn bị điều kiện khai thác. Ở nhà ga hành khách, khối lượng xây lắp đã hoàn thành hơn 95%, phần còn lại chủ yếu là hệ thống âm thanh, ánh sáng và sân bãi. Việc kiểm tra, hiệu chuẩn trạm radar thứ cấp với 8 chuyến bay thử ở nhiều độ cao đã xác nhận khả năng giám sát vùng trời khu vực cực Nam. Những chi tiết này cho thấy dự án không chỉ chạy theo tiến độ mà còn đặt nặng yêu cầu an toàn bay.
Nhà ga mới và năng lực phục vụ: Cà Mau có đang nghĩ xa?
Nhà ga hành khách là nơi người dân cảm nhận trực tiếp chất lượng nâng cấp hạ tầng hàng không, và Cà Mau đang chọn hướng đi khá tham vọng. Theo quy hoạch giai đoạn 2021–2030, sân bay được định hướng đạt cấp 4C, đủ khả năng tiếp nhận các loại tàu bay Code C như A320, A321 hoặc tương đương, với công suất thiết kế 1 triệu hành khách và 1.000 tấn hàng hóa mỗi năm. Dự án hiện cải tạo, mở rộng nhà ga lên công suất 500.000 hành khách/năm và có thể nâng lên 1 triệu hành khách/năm khi nhu cầu tăng. Nói cách khác, Cà Mau đang xây một nhà ga không chỉ cho vài năm tới, mà cho cả giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.
Điều đáng chú ý là cách các đơn vị chuẩn bị cho ngày mở cửa: yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn được đặt ra từ trước thời điểm khai thác, với việc rà soát lực lượng, trình độ đào tạo, hệ thống thẻ, hạ tầng và trang thiết bị an ninh hàng không. Sau khi hoàn thành, nhà ga hành khách mới cùng hệ thống hạ tầng được nâng cấp sẽ góp phần nâng cao năng lực khai thác của Cảng hàng không Cà Mau, cải thiện chất lượng phục vụ và đáp ứng tốt hơn nhu cầu đi lại bằng đường hàng không của người dân, doanh nghiệp trong khu vực. Nếu những cam kết này được thực hiện đúng, sân bay Cà Mau có thể tránh được tình trạng “đẹp nhưng bất tiện” mà không ít cảng địa phương từng gặp.
Từ một chuyến bay thương mại đến chiến lược kết nối vùng
Việc khởi động lại bằng một chuyến bay thương mại hằng ngày giữa TP.HCM và Cà Mau là lựa chọn thận trọng nhưng hợp lý. Trong giai đoạn đầu, đây là tuyến bay thương mại duy nhất được lên kế hoạch khai thác tại sân bay Cà Mau. UBND tỉnh Cà Mau đang phối hợp với ACV nghiên cứu, xúc tiến các đường bay nội địa khác, trong đó tuyến Cà Mau – Hà Nội được xem là hướng ưu tiên. Tuy nhiên, các đường bay này vẫn ở giai đoạn nghiên cứu, chưa có lịch khai thác chính thức. Điều đó cho thấy địa phương hiểu rằng hạ tầng tốt là điều kiện cần, nhưng thị trường và phương án khai thác của hãng hàng không mới là điều kiện đủ.
Theo quy hoạch đến năm 2050, sân bay Cà Mau được định hướng nâng công suất lên 3 triệu hành khách và 3.000 tấn hàng hóa mỗi năm. Sau khi dự án hoàn thành và hoạt động ổn định, việc sử dụng máy bay có sức chở lớn hơn cùng khả năng mở thêm đường bay được kỳ vọng giúp Cà Mau cải thiện kết nối với các trung tâm kinh tế, rút ngắn thời gian di chuyển và tạo thuận lợi cho giao thương. Đây không chỉ là câu chuyện của một tỉnh ven biển, mà là bài kiểm tra xem một cảng hàng không địa phương có thể trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới di chuyển của cả vùng hay không.
Kết luận: Nâng cấp hạ tầng hàng không để mở khóa tiềm năng địa phương
Điểm cốt lõi của dự án không nằm ở con số đầu tư hay chiều dài đường băng, mà ở cách Cà Mau dùng nâng cấp hạ tầng hàng không để mở khóa tiềm năng kinh tế và du lịch. Lãnh đạo tỉnh nhận định việc nâng cấp sân bay Cà Mau sẽ thúc đẩy giao thương hàng hóa, mở rộng cánh cửa phát triển kinh tế với các địa phương khác, đồng thời hỗ trợ thu hút đầu tư, phát triển du lịch và tăng cường liên kết vùng. Đây là tầm nhìn đúng: sân bay không chỉ là nơi máy bay cất hạ cánh, mà là hạ tầng kết nối con người, hàng hóa và cơ hội.
Tuy vậy, thành công của sân bay Cà Mau khai thác trở lại sẽ phụ thuộc vào ba yếu tố: chất lượng vận hành thực tế của cảng, sự linh hoạt trong kế hoạch mở rộng mạng lưới bay, và khả năng địa phương biến lợi thế kết nối thành các sản phẩm kinh tế – du lịch cụ thể. Nếu ba mảnh ghép này khớp nhau, đường băng mới dài 2.400m sẽ không chỉ là một dải bê tông hiện đại, mà là biểu tượng cho một giai đoạn phát triển mới của vùng cực Nam Tổ quốc.
