Dấu hiệu cảnh báo sức khỏe là gì và vì sao người trẻ hay bỏ qua?
Dấu hiệu cảnh báo sức khỏe là những biểu hiện bất thường về cơ thể hoặc tinh thần, dù nhẹ hay thoáng qua, nhưng có thể báo trước các bệnh lý nghiêm trọng, đe dọa tính mạng nếu không được thăm khám và điều trị kịp thời. Ở người trẻ, vấn đề không phải thiếu sức khỏe mà là tâm lý chủ quan. Nhiều người vẫn tin rằng đột quỵ, bệnh tim, bệnh mạch máu chỉ là chuyện của người già nên dễ bỏ qua đau đầu, chóng mặt, ngất, đau ngực hay khó thở và tự quy về thiếu ngủ, áp lực học tập, làm việc.
Thực tế, bác sĩ cảnh báo mọi người, dù già hay trẻ, không nên xem nhẹ bất kỳ triệu chứng nguy hiểm nào như đau đầu kéo dài, chóng mặt, ngất đột ngột hay yếu liệt tay chân. Những dấu hiệu tưởng nhỏ này có thể là cửa ngõ dẫn đến đột tử, đột quỵ hoặc tụ máu não. Vấn đề không nằm ở việc cơ thể bạn đang khỏe đến đâu, mà ở chỗ bạn có lắng nghe và hành động đủ nhanh khi cơ thể lên tiếng hay không.
Bi kịch nam sinh 19 tuổi: lời nhắc nhở về đột quỵ và đột tử ở người trẻ
Câu chuyện của H.P.D., 19 tuổi, trú tại thôn Vĩnh Hòa, xã Thạch Khê, tỉnh Hà Tĩnh, là một cú tát thức tỉnh với nhiều gia đình. D. là cựu học sinh Trường THPT Nguyễn Trung Thiên, đạt 26,92 điểm trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 và vừa nhận giấy báo trúng tuyển ngành Kỹ thuật Nhiệt của một trường kỹ thuật hàng đầu. Thế nhưng, khi những kế hoạch cho tương lai còn chưa kịp bắt đầu, một cơn đột quỵ bất ngờ đã cướp đi cơ hội thực hiện ước mơ của chàng trai trẻ.
Theo ThS.BS Đoàn Dư Mạnh, ở người trẻ, đột quỵ thường xảy ra rất đột ngột, đa phần không có cảnh báo rõ ràng vì sức chịu đựng của họ còn cao. Ông nhấn mạnh nhiều trường hợp tương tự là đột tử liên quan đến rối loạn nhịp tim bẩm sinh hoặc bất thường mạch máu não, chỉ chờ một tác nhân như thức khuya, lao động nặng, chơi thể thao quá sức để bùng phát. Đây là minh chứng đau lòng rằng đột quỵ và đột tử không “chừa” người trẻ, và mọi dấu hiệu cảnh báo sức khỏe đều cần được coi trọng.
Tụ máu não, phình mạch và những triệu chứng nguy hiểm khó nhận ra
Không ít người trẻ nghĩ rằng đau đầu sau va chạm, chóng mặt sau khi chơi thể thao hay mệt mỏi sau giờ làm thêm là chuyện bình thường. Tuy nhiên, bác sĩ cảnh báo một số người trẻ có thể mang phình mạch máu não bẩm sinh; khi tập cường độ cao như chạy marathon, đá bóng, áp lực huyết áp và áp lực lên não tăng, nguy cơ vỡ phình mạch dẫn tới xuất huyết não và tụ máu não là rất lớn. Đây là dạng triệu chứng nguy hiểm vì có thể âm thầm, đến khi biểu hiện rầm rộ thì đã muộn.
Những dấu hiệu cảnh báo sức khỏe liên quan não – mạch máu thường bị đánh đồng với stress: đau đầu dữ dội đột ngột, buồn nôn, yếu một bên người, nói khó, mờ mắt. Nếu sau chấn thương đầu, dù chỉ xây xát nhẹ, người bệnh xuất hiện đau đầu tăng dần, buồn ngủ, lú lẫn, cần nghĩ ngay đến tụ máu não. Theo khuyến cáo, khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào, người dân nên gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất để phát hiện và xử trí kịp thời.
Vì sao phải phát hiện sớm bệnh và đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường?
Nhiều trường hợp đột quỵ, đột tử ở người trẻ được bác sĩ nhận định là phát hiện muộn hoặc chưa từng đi tầm soát nên các bất thường tim mạch, mạch máu não không được phát hiện kịp thời. Điều này cho thấy phát hiện sớm bệnh không chỉ là lời khuyên chung chung, mà là ranh giới sống – chết rất cụ thể. Bác sĩ nhấn mạnh mọi người nên xây dựng thói quen khám sức khỏe định kỳ, bao gồm tầm soát chuyên sâu về đột quỵ và tim mạch, kể cả khi vẫn trong độ tuổi lao động hay thanh niên.
Với bệnh nhân đột quỵ, càng sớm đưa vào bệnh viện, cơ hội phục hồi không di chứng càng cao. Ngược lại, chậm trễ có thể khiến tổn thương não không thể đảo ngược. Đáng lo hơn, nhiều người vẫn xử lý sai khi thấy người thân có triệu chứng nguy hiểm: cho uống nước đường, day trán, chích máu ngón tay, dùng thực phẩm chức năng… trong khi đây là những hành động “cướp” mất thời gian vàng cứu sống người bệnh và có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng.
Thay đổi tư duy: sống khỏe không phải là bỏ qua triệu chứng
Một trong những ngộ nhận lớn nhất của người trẻ là nghĩ mình “khỏe nên sẽ không sao”. Trong khi đó, các bác sĩ đã nhiều lần cảnh báo: dù già hay trẻ, không nên chủ quan với bất cứ dấu hiệu nguy hiểm nào, từ đau đầu, chóng mặt đến ngất đột ngột. Sức khỏe tốt không phải là không có triệu chứng, mà là biết nhận ra, kiểm tra và xử lý đúng khi cơ thể phát tín hiệu bất thường.
Đã đến lúc người trẻ coi việc lắng nghe cơ thể và đi khám bác sĩ khi có dấu hiệu cảnh báo sức khỏe là một kỹ năng sống cơ bản, giống như học cách lái xe hay quản lý tài chính. Đừng để những cơn đau đầu thoáng qua, lần ngất khi đang làm thêm, hay cảm giác mệt bất thường bị gán nhãn “do học nhiều, làm nhiều” rồi bị bỏ qua. Chủ động khám, tầm soát và gọi cấp cứu khi cần không phải là yếu đuối; đó là sự tôn trọng với chính cuộc đời mình và với những người đang chờ mình trở về nhà.
