Phim Hàn Quốc Đang Thua Trên Sân Nhà Trước Bom Tấn Quốc Tế

Mùa hè sôi động nhưng là chiến thắng của bom tấn quốc tế, không phải phim Hàn

Khủng hoảng phòng vé của phim Hàn Quốc là tình trạng các tác phẩm nội địa liên tục đánh mất thị phần ngay trên sân nhà, khi doanh thu phòng vé Hàn bị bom tấn quốc tế chiếm lĩnh, khiến mùa phim hè – vốn là mùa vàng của thị trường điện ảnh Hàn Quốc – trở thành sân chơi của Hollywood thay vì là bệ phóng cho sáng tạo nội địa. Mùa hè năm nay, rạp phim đông trở lại nhưng niềm vui đó phần lớn thuộc về bom tấn quốc tế The Odyssey với hơn 8,4 triệu lượt vé tính đến 31/8, phá kỷ lục tốc độ cán mốc 8 triệu khán giả chỉ sau 24 ngày công chiếu. Trong khi đó, phim Hàn Quốc phòng vé lại èo uột, gần như không thể chen chân vào cuộc đua doanh thu trong chính mùa cao điểm của mình. Đây không chỉ là sự hụt hơi nhất thời, mà là dấu hiệu cho thấy cán cân sức mạnh đang nghiêng hẳn về phía bom tấn quốc tế Hàn – những tác phẩm ngoại chiếm đa số trên bảng xếp hạng.

Con số biết nói: 88,9% doanh thu phòng vé thuộc về phim ngoại

Nếu cần một con số để tóm lại mức độ khủng hoảng, thì tỷ lệ 88,9% đã nói hết: phim ngoại chiếm tới 88,9% tổng doanh thu phòng vé Hàn trong tháng 8, để lại miếng bánh nhỏ và vụn cho phim nội địa. Theo dữ liệu thị trường điện ảnh Hàn Quốc, tổng lượng khán giả đến rạp trong tháng 7 và 8 đạt 28,42 triệu lượt, tăng 3,38 triệu so với cùng kỳ năm trước. Nhưng sự tăng trưởng đó hầu hết đến từ khán giả tìm đến bom tấn quốc tế Hàn chứ không phải từ các tựa phim Hàn. Hiệu ứng phòng vé của phim nội địa năm nay “ảm đạm” đúng nghĩa: Hope đạt 4,52 triệu lượt xem, Okay! Madam 2 chỉ dừng ở 320.000 khán giả, còn The Journey to Gyeong-ju mới thu hút 60.000 người dù ra mắt giữa mùa hè sôi động. Trong bức tranh doanh thu phòng vé Hàn, những con số này không đủ để tạo sóng, càng không đủ để cạnh tranh với các bom tấn được đầu tư khổng lồ từ Hollywood.

Vì sao phim Hàn hụt hơi giữa mùa vàng phòng vé?

Điều trớ trêu là mùa hè từng là thời điểm “ăn nên làm ra” của phim Hàn, với những tượng đài như Train to Busan hay A Taxi Driver bước ra từ chính giai đoạn này. Nay, kịch bản đảo ngược: phim Hàn Quốc phòng vé gần như không thể cạnh tranh, trong khi The Odyssey thống lĩnh thị trường điện ảnh Hàn Quốc. Nguyên nhân không chỉ nằm ở sức mạnh thương hiệu của Hollywood mà còn ở sự suy yếu nội tại. Thói quen đến rạp giảm mạnh trong đại dịch đã giáng đòn nặng vào ngành, khiến lợi nhuận sụt giảm và dòng vốn đầu tư đóng băng. Ít tiền hơn đồng nghĩa số lượng dự án giảm, đặc biệt là những phim ngân sách lớn dành cho mùa hè – vốn là vũ khí chủ lực để đối đầu bom tấn quốc tế Hàn. Khi các nhà sản xuất phải thắt lưng buộc bụng, họ có xu hướng chọn an toàn, làm ít, làm nhỏ, và điều đó tạo ra vòng luẩn quẩn: ít rủi ro nghệ thuật thì càng khó tạo cú hích tại phòng vé.

Khán giả trẻ, IMAX và sức hút văn hóa đại chúng phương Tây

Thành công của The Odyssey cho thấy Hollywood hiểu khán giả Hàn tốt đến mức nào. Dù dài gần 3 giờ, phim vẫn kéo mạnh nhóm tuổi 20–30 tới rạp – những người vốn quen với video ngắn trên nền tảng trực tuyến. Theo dữ liệu đặt vé, nhóm 30 tuổi chiếm 26%, nhóm 20 tuổi 24% và nhóm 40 tuổi 23%, cho thấy phim dài không phải là vấn đề nếu nội dung đủ hấp dẫn. Một lý do quan trọng là yếu tố “quen thuộc”: nhiều khán giả trẻ từng lớn lên với bộ truyện tranh Thần thoại Hy Lạp bán hơn 10 triệu bản tại Hàn, nên dễ đồng cảm với thế giới trong The Odyssey. Cộng thêm hiệu ứng IMAX – nơi vé khan hiếm đến mức bị đầu cơ, đẩy giá lên mức kỷ lục – bom tấn này trở thành sự kiện văn hóa hơn là một suất chiếu bình thường. Phim Hàn, nếu vẫn trung thành với mô-típ cũ mà không tạo được trải nghiệm rạp khác biệt, sẽ tiếp tục mất lợi thế trước những sự kiện điện ảnh mang tính toàn cầu.

Tương lai: hoặc chấp nhận lép vế, hoặc tái định nghĩa lại sức mạnh nội địa

Điều đáng ngại là đây không phải câu chuyện riêng của một mùa hè. Ngành phim Hàn được cảnh báo đang đối mặt nguy cơ suy giảm kéo dài: dù đôi khi có một vài cú hit, bức tranh tổng thể vẫn là sự vật lộn mà chưa thấy lối đi rõ ràng. Nếu để bom tấn quốc tế Hàn tiếp tục chi phối phần lớn doanh thu phòng vé Hàn, phim nội địa sẽ bị đẩy vào vị thế phụ, tồn tại nhưng không dẫn dắt xu hướng. Để thoát khỏi thế bị động, các nhà làm phim Hàn cần dám đặt lại câu hỏi: phim nội địa sẽ cho khán giả điều gì mà Hollywood không thể? Câu trả lời không chỉ nằm ở chủ đề “Hàn Quốc tính”, mà còn ở việc đầu tư đủ lớn, tạo trải nghiệm rạp xứng đáng với thời gian và chi phí khán giả bỏ ra. Nếu không, tỷ lệ 88,9% doanh thu phòng vé thuộc về phim ngoại sẽ không phải là đỉnh điểm, mà chỉ là điểm khởi đầu của một giai đoạn lép vế dài hạn.