Mùa hè phòng vé sôi động nhưng phim Hàn lại hụt hơi
Tình trạng "phim Hàn Quốc box office" mất thế chủ động là hiện tượng mùa hè mà các bom tấn quốc tế chi phối tới 88,9% doanh thu phòng vé Hàn, khiến điện ảnh nội địa dù khán giả quay lại rạp đông hơn vẫn khó giành lại thị phần và đối diện nguy cơ suy thoái kéo dài trong bối cảnh thói quen xem phim đã đổi bởi nền tảng trực tuyến và video ngắn. Nghịch lý của mùa hè năm nay nằm ở chỗ: các rạp chiếu Hàn Quốc đang trải qua giai đoạn sôi động, với 28,42 triệu lượt người đến rạp trong tháng 7-8, tăng mạnh so với cùng kỳ. Thế nhưng phần lớn chiếc "bánh" doanh thu phòng vé Hàn lại thuộc về bom tấn quốc tế, không phải các tác phẩm nội địa. Khi thị trường đã ấm lên mà phim Hàn vẫn không tận dụng được, vấn đề không còn đơn thuần là chu kỳ mà là cấu trúc và chiến lược.
Christopher Nolan và sức mạnh của bom tấn quốc tế
Trên mặt trận "phim Hàn Quốc box office", cái tên được nhắc nhiều nhất mùa hè này lại không phải đạo diễn Hàn mà là Christopher Nolan. Bom tấn The Odyssey không chỉ dẫn đầu lượng vé đặt trước suốt 28 ngày liên tục, mà còn nhanh chóng vượt mốc 8,4 triệu lượt vé chỉ sau 24 ngày công chiếu, trở thành phim nước ngoài có doanh thu cao nhất tại phòng vé Hàn từ đầu năm. Điều này cho thấy sức hút của bom tấn quốc tế đang chiếm ưu thế rõ rệt. Theo Hội đồng Điện ảnh Hàn Quốc, mùa hè năm nay có 28,42 triệu lượt người ghé rạp nhưng các bom tấn Hollywood gần như "nuốt trọn" doanh thu khi chiếm 88,9% tổng thị phần tháng 8. Câu nói có thể trích dẫn là: "Các bom tấn Hollywood gần như đã nuốt trọn chiếc bánh thị phần mùa hè năm nay". Khi một đạo diễn ngoại thống lĩnh sân nhà, vị thế điện ảnh Hàn bị đặt vào thế phòng thủ.
Điện ảnh Hàn gặp khó: vốn đóng băng, khán giả phân tán
Nếu chỉ đổ lỗi cho sức mạnh bom tấn quốc tế thì quá dễ dãi. Gốc rễ việc "điện ảnh Hàn gặp khó" nằm ở dòng vốn và thói quen khán giả. Trong đại dịch, khán giả giảm mạnh tần suất đến rạp, khiến cả các chuỗi lớn cũng báo lỗ. Lợi nhuận suy giảm kéo theo nhà đầu tư thu hẹp ngân sách, số phim sản xuất ít đi, đặc biệt là những dự án quy mô đủ sức cạnh tranh trong mùa cao điểm. Trong lúc đó, nền tảng trực tuyến và video ngắn lên ngôi, khiến tổng lượng khán giả hàng năm vẫn thấp hơn nhiều so với trước dịch. Khán giả phổ thông chuyển sang xem nội dung nhanh, ngắn, rẻ; chỉ những phim sự kiện như The Odyssey mới khiến họ thấy "đáng" để mua vé. Hệ quả là phim mùa hè Hàn năm nay chủ yếu là dự án trung bình, không có đủ ngân sách lẫn chiến lược để tạo cảm giác bắt buộc phải ra rạp, nên thất thế là điều dễ đoán hơn là bất ngờ.
Phim Hàn thất thế trên sân nhà nhưng lại bùng nổ ở Mỹ
Trớ trêu là trong khi doanh thu phòng vé Hàn nội địa lệ thuộc vào bom tấn quốc tế, một phim Hàn lại tạo tiếng vang tại Mỹ. Hope: Vùng Tử Địa lập cột mốc đáng nhớ khi ngay ngày đầu ra rạp ở Bắc Mỹ đã thu 1,1 triệu USD từ hơn 1.500 suất chiếu, là thành tích mở màn tốt nhất của phim Hàn tại thị trường này trong 19 năm kể từ Cuộc Chiến Của Rồng. Tác phẩm còn vượt doanh thu mở màn Parasite ở Mỹ, dù phim đoạt Oscar này từng được coi là chuẩn mực. Trong nước, Hope vẫn chật vật trước các bom tấn quốc tế, nhưng ở Mỹ, nó được xem như tín hiệu cho thấy năng lực kể chuyện của đạo diễn Hàn vẫn đủ sức cạnh tranh trên sân chơi toàn cầu. Nghịch lý này đặt câu hỏi khó: vì sao phim Hàn có thể chiến thắng ở thị trường khó tính nước ngoài nhưng lại thiếu sự hậu thuẫn và niềm tin ngay tại quê nhà?
Khán giả Hàn đang trả giá thế nào cho sự lệ thuộc vào bom tấn
Nhiều người sẽ nói: khán giả được lợi vì có bom tấn quốc tế chất lượng cao. Nhưng thực tế, người xem Hàn đang trả giá cho sự lệ thuộc đó. Độ hiếm của vé IMAX cho The Odyssey khiến tình trạng đầu cơ bùng phát: vé niêm yết khoảng 20.000 won bị bán lại trên thị trường đen với giá tới 120.000 won, biến trải nghiệm điện ảnh thành cuộc săn vé đắt đỏ của một bộ phận nhỏ. Những ai muốn xem phim Hàn quy mô vừa thì lại đối mặt với lịch chiếu thưa thớt, suất không thuận tiện. Về dài hạn, khi doanh thu phòng vé Hàn dựa quá nhiều vào bom tấn quốc tế, ngành sản xuất nội địa mất khả năng tích lũy vốn, ít dám mạo hiểm với đề tài mới. Khán giả sẽ bị bó hẹp vào vài công thức Hollywood, còn đa dạng văn hóa – thứ từng làm nên thương hiệu phim Hàn – bị mài mòn. Nếu tiếp tục xu hướng hiện tại, mùa hè sôi động của rạp Hàn chỉ là "cơn mưa rào" ngắn hạn, trong khi đất trồng cho sáng tạo nội địa ngày càng khô cằn.
