Ung thư dạ dày không ầm ầm xuất hiện, nó âm thầm gõ cửa
Ung thư dạ dày là tình trạng các tế bào bất thường tăng sinh trong niêm mạc dạ dày, ban đầu thường chỉ gây những triệu chứng mơ hồ như đầy hơi, ợ hơi, chán ăn, đau âm ỉ vùng thượng vị và sụt cân nhẹ kéo dài, nên rất dễ bị nhầm với viêm dạ dày hay rối loạn tiêu hóa thông thường.Ở giai đoạn đầu, nhiều dạng ung thư dạ dày hầu như không gây triệu chứng rõ rệt, khi biểu hiện xuất hiện thì bệnh đã ở giai đoạn muộn. Đây là lý do tôi cho rằng thói quen “đau dạ dày thì uống thuốc cho qua” đang khiến không ít người Việt đánh mất cơ hội vàng phát hiện sớm. Nếu chúng ta tiếp tục xem nhẹ những triệu chứng sớm dạ dày, tỷ lệ phát hiện muộn sẽ còn cao và câu chuyện sốc khi nhận chẩn đoán ung thư sẽ không dừng lại.
Viêm dạ dày hay ung thư: vì sao chúng ta hay chủ quan?
Trường hợp người phụ nữ 35 tuổi bị đầy hơi, ợ hơi và chán ăn suốt nửa năm nhưng chỉ tự mua thuốc uống, lúc đỡ lúc tái phát khiến cô chủ quan và kéo dài tình trạng này, là hình ảnh rất giống thói quen của nhiều người Việt. Cô ăn ngày càng ít, từ một suất cơm giảm còn nửa suất, rồi chỉ ăn được 5–6 miếng mỗi bữa và sụt 6 kg. Tình trạng ban đầu chỉ là đầy hơi, sau đó chuyển thành đau dạ dày đến mức mất ngủ, phải ngồi ngủ mới chịu được. Thế nhưng, chỉ đến khi không chịu nổi, cô mới đi nội soi và phát hiện ổ loét lớn, sâu, bờ tổn thương không đều, sinh thiết xác định ung thư dạ dày. Câu hỏi cần đặt ra không phải “sao tôi xui thế?”, mà là “tại sao tôi đã bỏ qua hàng loạt dấu hiệu ung thư dạ dày rõ ràng đến vậy?”.
Những triệu chứng sớm dạ dày không được phép xem nhẹ
Tôi cho rằng bất cứ ai có các triệu chứng sau kéo dài hơn vài tuần đều nên coi đó là tín hiệu cảnh báo, không phải chuyện vặt: đầy hơi, ợ hơi, chán ăn, nhanh no, ăn ít dần, sụt cân không rõ lý do, đau âm ỉ hoặc nóng rát vùng thượng vị, đặc biệt là đau về đêm. Người phụ nữ 35 tuổi nói trên đã xuất hiện đầy hơi, ợ hơi và chán ăn từ nửa năm trước, lượng thức ăn giảm dần và sụt 6 kg, nhưng vẫn nghĩ mình chỉ bị viêm dạ dày hay rối loạn tiêu hóa. Theo tôi, đầy hơi, ợ hơi, chán ăn kéo dài hơn vài tuần cần được đánh giá kỹ bằng nội soi, không nên chỉ uống thuốc dạ dày rồi chờ tự hết. Khi nội soi phát hiện ổ loét lớn, sâu, bờ tổn thương không đều, sinh thiết đã xác định ung thư dạ dày – đó là minh chứng rõ ràng rằng chậm trễ kiểm tra đồng nghĩa với chậm trễ chẩn đoán.
Nhìn thẳng vào các yếu tố nguy cơ: gia đình, thói quen ăn uống và vi khuẩn HP
Điều khiến tôi băn khoăn nhất là nhiều người có nguy cơ cao nhưng lại ít khi chủ động tầm soát. Người phụ nữ 35 tuổi không hút thuốc, không uống rượu, nhưng có tiền sử gia đình ung thư dạ dày, ông nội từng mắc bệnh. Bên cạnh đó, do công việc, cô thường xuyên ăn uống thất thường, chỉ ăn khi đói và hầu như không ăn trái cây. Đây là “combo” nguy cơ điển hình: tiền sử gia đình, chế độ ăn thiếu rau quả, bữa ăn thất thường. Các chuyên gia cũng nhấn mạnh những người nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori, có tiền sử gia đình ung thư dạ dày, hút thuốc, uống rượu, thường xuyên ăn đồ nướng, thực phẩm hun khói, thịt đỏ và ít ăn rau quả càng nên chủ động thăm khám. Theo tôi, phòng ngừa ung thư dạ dày không chỉ là ăn uống lành mạnh, mà còn là dám đi nội soi khi thuộc nhóm nguy cơ, kể cả khi triệu chứng chưa rõ ràng.
Kết luận: Đừng để câu hỏi “giá mà đi khám sớm hơn” xuất hiện quá muộn
Ung thư dạ dày ở người trẻ thường thuộc dạng biệt hóa kém, dễ di căn, tiên lượng xấu và triệu chứng ban đầu không rõ ràng. Khi người phụ nữ 35 tuổi được phẫu thuật, các bác sĩ phát hiện tế bào ung thư đã lan rộng khắp ổ bụng, không còn khả năng mổ triệt để. Đó là cái giá của việc phớt lờ những dấu hiệu ung thư dạ dày tưởng như nhỏ nhặt. Theo tôi, mỗi người cần thay đổi quan niệm: đau dạ dày không phải chuyện “quen rồi”, mà là lý do chính đáng để đi khám. Nếu bạn có đầy hơi, ợ hơi, chán ăn kéo dài, ăn ít dần, sụt cân, hoặc thuộc nhóm nguy cơ (gia đình từng mắc, nhiễm HP, ăn uống thất thường), hãy coi nội soi là bước kiểm tra bắt buộc. Phòng ngừa ung thư dạ dày bắt đầu từ việc không bỏ qua những tín hiệu âm thầm của cơ thể.
