Dấu hiệu ung thư sớm không phải chuyện vặt
Dấu hiệu ung thư sớm là những thay đổi nhỏ, dai dẳng hoặc bất thường của cơ thể như chảy máu, sưng to, khối u hay ho kéo dài, thường bị người bệnh bỏ qua vì nghĩ là triệu chứng sinh lý bình thường hoặc bệnh nhẹ, nhưng thực tế đó có thể là giai đoạn đầu của các loại ung thư nguy hiểm, nơi điều trị còn có nhiều cơ hội hiệu quả.
Điểm chung trong các câu chuyện dưới đây là sự chủ quan: cổ to tưởng “nét nhà”, ra chút máu âm đạo nghĩ do tuổi tác hay sinh hoạt vợ chồng. Sự thật, đó là tiếng chuông báo động. Một phụ nữ 35 tuổi họ Zhong phát hiện ung thư tuyến giáp giai đoạn 3 khi đi khám viêm họng. Một phụ nữ 56 tuổi chỉ vì vài lần chảy máu âm đạo bất thường sau mãn kinh đã được chẩn đoán ung thư nội mạc tử cung. Một phụ nữ 45 tuổi đi khám vì ra máu sau quan hệ lại được phát hiện cùng lúc hai ung thư độc lập ở cổ tử cung và dạ dày. Những chi tiết đó đủ để đặt lại câu hỏi: chúng ta đang coi nhẹ cơ thể mình đến mức nào?
Chiếc cổ dày “giống cả nhà” và cái giá của sự chủ quan
Câu chuyện của cô Zhong là lời nhắc thẳng thắn rằng những thay đổi thể chất nhìn tưởng “đặc điểm gia đình” có thể là triệu chứng ung thư tuyến giáp. Cô thường xuyên khó chịu vùng cổ, khàn tiếng dai dẳng, uống thuốc đỡ rồi lại tái phát. Khi đến bệnh viện vì viêm họng, bác sĩ vừa nhìn kích thước cổ lớn khác thường, phía trước hơi nhô như có khối u đã lập tức yêu cầu tầm soát ung thư.
Cô từng nghĩ chiếc cổ dày là nét di truyền vì bố mẹ, con và cháu đều có “dáng cổ” tương tự. Kết quả tầm soát khiến cả gia đình sốc: tổng cộng 8 người cùng mắc ung thư tuyến giáp. Một số dấu hiệu rõ ràng nhất của ung thư tuyến giáp là cổ dày lên, có khối u, gây khó nuốt, kèm cảm giác dị vật, khàn tiếng, ho dài ngày, khó thở. Câu chuyện này cho thấy, khi cả nhà đều có “nét lạ” giống nhau, đó không phải lý do để yên tâm; trái lại, đó có thể là gợi ý về xu hướng ung thư di truyền, buộc mọi người phải đi kiểm tra sớm để phát hiện ung thư sớm và bảo vệ cả gia đình.
Chảy máu âm đạo bất thường sau mãn kinh: dấu hiệu không được phép xem nhẹ
Trường hợp bệnh nhân HTV, 56 tuổi ở Lạng Sơn, là minh chứng điển hình cho việc chảy máu âm đạo bất thường sau mãn kinh là dấu hiệu đỏ mà nhiều phụ nữ vẫn coi nhẹ. Bà đã mãn kinh nhiều năm nhưng 5 tháng gần đây, thỉnh thoảng xuất hiện ít máu hồng, tự ra rồi tự hết. Ba tháng trước, bà đi khám tư, không phát hiện gì và cũng không điều trị.
Lần này, vì đợt chảy máu kéo dài 5 ngày, dù không đau bụng, không sốt, bà mới đến bệnh viện. Siêu âm qua đường âm đạo cho thấy nội mạc tử cung dày 15 mm, bề mặt không đều, mạch máu tăng sinh – những đặc điểm ở phụ nữ sau mãn kinh cần được đánh giá kỹ để loại trừ tăng sinh hay ung thư nội mạc tử cung. Sau các xét nghiệm chuyên sâu, bác sĩ xác định tổn thương nghi ngờ ác tính, tiếp tục chỉ định chụp cộng hưởng từ vùng chậu để đánh giá mức độ lan rộng và giai đoạn FIGO. Bài học ở đây rất rõ: bất kỳ chảy máu âm đạo bất thường nào sau mãn kinh, dù nhẹ và tự hết, đều phải được khám để phát hiện ung thư sớm, tránh bỏ lỡ thời điểm điều trị hiệu quả.
Ra máu sau quan hệ và câu chuyện phát hiện hai ung thư cùng lúc
Người phụ nữ 45 tuổi đến bệnh viện vì ra máu âm đạo sau quan hệ vợ chồng khoảng hai tuần, bản thân trước đó hoàn toàn khỏe mạnh. Khi soi cổ tử cung, bác sĩ phát hiện polyp trong ống cổ tử cung; sinh thiết xác định đó là ung thư biểu mô tuyến cổ tử cung giai đoạn IB1, khối u dài khoảng 12 mm, còn khu trú, chưa lan ra ngoài và chưa thấy hạch vùng chậu trên cộng hưởng từ.
Điều bất ngờ là trong cùng đợt khám, dù không có đau bụng, đầy hơi hay khó chịu tiêu hóa, bệnh nhân vẫn được nội soi dạ dày tầm soát và phát hiện vùng niêm mạc lõm nhẹ ở hang vị, kích thước khoảng 3 cm; sinh thiết xác định ung thư dạ dày giai đoạn sớm T1bN0M0. Đây là hai ung thư độc lập, không phải di căn. Ê-kíp ngoại khoa đã lựa chọn phẫu thuật nội soi, cắt dạ dày và nạo vét hạch kết hợp chất chỉ thị huỳnh quang ICG, đồng thời cắt tử cung triệt căn và đánh giá hạch vùng chậu trong một ca mổ duy nhất. Trường hợp này cho thấy phát hiện ung thư sớm hoàn toàn có thể xuất phát từ một triệu chứng tưởng nhỏ như chảy máu âm đạo bất thường sau quan hệ, nếu người bệnh không trì hoãn việc đi khám.
Thông điệp chung: lắng nghe cơ thể, đừng chờ triệu chứng “rõ ràng”
Ba câu chuyện khác nhau nhưng chung một thông điệp: đừng chờ đến khi triệu chứng rầm rộ mới đi khám. Cô Zhong đến vì viêm họng, vô tình phát hiện cả đại gia đình 8 người mắc ung thư tuyến giáp. Bệnh nhân 56 tuổi đi khám vì chảy máu âm đạo bất thường sau mãn kinh, nhờ vậy được chẩn đoán và đánh giá giai đoạn ung thư nội mạc tử cung để lựa chọn phương án điều trị phù hợp, tăng cơ hội kiểm soát bệnh và bảo vệ sức khỏe lâu dài. Người phụ nữ 45 tuổi đi khám vì ra máu sau quan hệ đã phát hiện cùng lúc hai ung thư ở giai đoạn sớm.
Các bác sĩ nhấn mạnh: khi nhận thấy những bất thường như cổ dày, khó nuốt, khàn tiếng kéo dài, chảy máu âm đạo bất thường ở bất kỳ lứa tuổi nào, không nên chủ quan mà cần đến bệnh viện để tìm nguyên nhân và điều trị kịp thời. Họ cũng khuyến cáo người dân không nên chờ triệu chứng rõ ràng mới đi khám mà nên khám và tầm soát theo độ tuổi, yếu tố nguy cơ cá nhân để phát hiện ung thư sớm. Chúng ta không thể kiểm soát mọi yếu tố gây ung thư, nhưng có thể kiểm soát thái độ với những tín hiệu nhỏ của cơ thể. Bước vào bệnh viện sớm một tháng có thể khác hoàn toàn so với muộn một tháng – đôi khi, đó là khoảng cách giữa sống và mất đi.
