Từ tăng trưởng ấn tượng đến yêu cầu xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp
Hệ sinh thái doanh nghiệp Thái Nguyên là cách tiếp cận phát triển kinh tế địa phương dựa trên việc kết nối chặt chẽ giữa chính quyền, hiệp hội doanh nghiệp, khu vực FDI và doanh nghiệp nội địa, nhằm phát huy sức mạnh nội lực, tận dụng hiệu quả dòng vốn đầu tư và hình thành chuỗi giá trị có khả năng cạnh tranh bền vững trên quy mô quốc gia và toàn cầu. Điểm đáng chú ý là tỉnh không muốn dừng lại ở những con số tăng trưởng ấn tượng, mà muốn biến chúng thành năng lực phát triển thực chất của cộng đồng doanh nghiệp tư nhân. Trong 9 tháng đầu năm, GRDP của Thái Nguyên tăng 11,24%, quý III tăng 13,96% và chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 23,23%. Đây là nền tảng quan trọng nhưng cũng là áp lực: nếu hệ sinh thái doanh nghiệp không được thiết kế để kết nối FDI với doanh nghiệp nội địa, tăng trưởng sẽ dễ rơi vào tình trạng “ngoại lực dẫn dắt, nội lực đứng ngoài”. Vì vậy, việc tỉnh tập trung xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp “Đoàn kết – Hợp tác – Chia sẻ – Cùng phát triển” là lựa chọn mang tính chiến lược hơn là khẩu hiệu.
Hiệp hội doanh nghiệp: hạt nhân kết nối và cầu nối chính sách
Nếu coi chính quyền là người định hướng, thì hiệp hội doanh nghiệp Thái Nguyên chính là hạt nhân tổ chức hệ sinh thái doanh nghiệp trên thực tế. Vai trò này không chỉ dừng ở việc đại diện tiếng nói doanh nghiệp, mà còn là cầu nối chiến lược giữa nhà nước và cộng đồng kinh doanh, giúp đối thoại chính sách đi vào thực chất. Khi Chủ tịch hiệp hội nhấn mạnh mục tiêu xây dựng hệ sinh thái “Đoàn kết – Hợp tác – Chia sẻ – Cùng phát triển”, đó là lời khẳng định rằng doanh nghiệp không thể lớn lên đơn lẻ trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu. Điểm tích cực là hiệp hội chủ động phối hợp với các hội ngành nghề để liên kết thị trường, công nghệ, nhân lực, khuyến khích doanh nghiệp lớn hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và tạo cơ chế kết nối FDI với doanh nghiệp nội địa. Đồng thời, hiệp hội được xem là đối tác đồng hành trong việc tham vấn chính sách từ sớm, từ xa, thay vì chỉ phản ứng khi vướng mắc đã phát sinh. Nếu cơ chế này được vận hành nhất quán, môi trường đầu tư Thái Nguyên sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ rệt: doanh nghiệp được lắng nghe trước khi quyết định được ban hành.
Kết nối FDI với doanh nghiệp nội địa: từ khẩu hiệu đến chương trình hành động
Thái Nguyên đang thu hút dòng vốn FDI quy mô lớn, đặc biệt trong công nghiệp công nghệ cao, tạo ra các nhà máy và chuỗi sản xuất hiện đại. Nhưng câu hỏi quan trọng, như Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam Đặng Việt Bách đặt ra, là: doanh nghiệp Việt Nam đang tham gia chuỗi giá trị đó ở mức độ nào? Nếu doanh nghiệp nội địa chỉ đứng ngoài với vai trò hưởng lợi gián tiếp, địa phương sẽ bỏ lỡ cơ hội nâng cấp năng lực công nghiệp hỗ trợ và tăng giá trị gia tăng. Ông Bách đề xuất xây dựng chương trình kết nối nhà cung cấp nội địa với doanh nghiệp FDI dựa trên nhu cầu mua hàng thực tế, tiêu chuẩn kỹ thuật và năng lực cung ứng. Đây là cách tiếp cận đáng ủng hộ: thay vì tổ chức hội thảo chung chung, tỉnh cần những “sàn kết nối” cụ thể theo ngành như cơ khí, bao bì, logistics, dịch vụ công nghiệp, rồi từng bước mở rộng sang sản phẩm, dịch vụ có hàm lượng công nghệ cao. Nếu được thiết kế tốt, chương trình này sẽ biến khẩu hiệu kết nối FDI – doanh nghiệp nội địa thành hợp đồng, đơn hàng và chuỗi cung ứng hiện hữu.
Môi trường đầu tư và đối thoại chính sách: thước đo là kết quả
Một hệ sinh thái doanh nghiệp Thái Nguyên khỏe mạnh không thể tách rời môi trường đầu tư minh bạch, bình đẳng, an toàn và thuận lợi như lãnh đạo tỉnh đã cam kết. Vấn đề không nằm ở lời hứa, mà ở cách biến đối thoại chính sách thành thay đổi có thể đo lường. Yêu cầu “biến đối thoại thành kết quả cụ thể” mà cộng đồng doanh nhân trẻ nêu ra là lời nhắc rằng doanh nghiệp đánh giá môi trường đầu tư bằng thủ tục, thời gian và chi phí thực tế, chứ không bằng văn bản. Hiệp hội doanh nghiệp đã đề nghị tỉnh thúc đẩy cải thiện môi trường đầu tư và cụ thể hóa các nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân, khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Nếu các kiến nghị này được phản hồi bằng quy trình đơn giản hơn, cơ chế hỗ trợ vốn rõ ràng hơn và hạ tầng số tốt hơn, doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ – nhóm đang chịu nhiều hạn chế về nguồn lực – sẽ có điểm tựa để duy trì sản xuất, bảo đảm việc làm và củng cố niềm tin đầu tư dài hạn. Khi đó, môi trường đầu tư Thái Nguyên sẽ không chỉ là lợi thế trên giấy, mà là trải nghiệm tích cực hàng ngày của doanh nghiệp.
Chiến lược cộng hưởng nội lực – ngoại lực: cơ hội và điều kiện để thành công
Thái Nguyên đang bước vào giai đoạn mới với mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, có thu nhập trung bình cao trước năm 2030 và hướng tới tỉnh phát triển có thu nhập cao trước năm 2045. Để khát vọng này không trở thành “tầm nhìn xa nhưng chân không chạm đất”, chiến lược cộng hưởng giữa nội lực doanh nghiệp địa phương và ngoại lực FDI phải được coi là trục chính. Tỉnh đã chọn đúng hướng khi tập trung xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp “Đoàn kết – Hợp tác – Chia sẻ – Cùng phát triển” và khẳng định doanh nghiệp là chủ thể của quá trình phát triển. Tuy nhiên, thành công sẽ phụ thuộc vào ba điều kiện: một là hiệp hội doanh nghiệp tiếp tục giữ vai trò cầu nối chiến lược, gắn kết các bên bằng chương trình cụ thể; hai là môi trường đầu tư Thái Nguyên cải thiện theo hướng đo được bằng chỉ số và trải nghiệm doanh nghiệp; ba là các chương trình kết nối FDI – doanh nghiệp nội địa được thiết kế theo nhu cầu thực tế, có cơ chế hỗ trợ nâng cấp năng lực cung ứng. Nếu ba điều kiện này được đáp ứng, hệ sinh thái doanh nghiệp Thái Nguyên sẽ không chỉ tạo việc làm và mạng lưới cung ứng tại địa phương, mà còn giúp doanh nghiệp Việt Nam bước sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
