Tuần lễ học tập suốt đời: không chỉ là phong trào, mà là cam kết
Tuần lễ học tập suốt đời là chuỗi hoạt động khuyến học khuyến tài được tổ chức tập trung trong một khoảng thời gian ngắn, nhằm tôn vinh những mô hình học tập tiêu biểu, khơi dậy ý thức tự học trong mọi tầng lớp nhân dân và thúc đẩy xây dựng xã hội học tập gắn với chuyển đổi số, chứ không chỉ là một đợt sinh hoạt mang tính hình thức. Tại Cần Thơ, Hội Khuyến học phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức Lễ phát động Tháng khuyến học, Tuần lễ học tập suốt đời và kỷ niệm Ngày Khuyến học Việt Nam 2.10, với chủ đề “Học thực chất – hành thực tiễn – làm chủ công nghệ – kiến tạo tương lai số”. Tuần lễ được triển khai từ ngày 1 đến 8.10, gửi đi thông điệp rõ ràng: học suốt đời là năng lực sống còn của mỗi công dân trong kỷ nguyên số.
24 mô hình học tập tiêu biểu: phần thưởng cho nỗ lực, chứ không phải danh hiệu trang trí
Điểm nhấn của Tuần lễ học tập suốt đời năm nay là việc vinh danh 24 mô hình học tập tiêu biểu trong giai đoạn 2021 – 2025, trải rộng ở các nhóm công dân, gia đình, dòng họ, cộng đồng và đơn vị. Đây không chỉ là bảng vàng thành tích, mà là những “bản thiết kế” sống động cho cách tổ chức học tập trong từng bối cảnh. Khi một gia đình được công nhận “Gia đình học tập”, hay một đơn vị đạt danh hiệu “Đơn vị học tập”, đó là kết quả của cả quá trình tự giác học tập, chia sẻ tri thức, duy trì nề nếp đọc sách, ứng dụng công nghệ vào công việc. Việc tôn vinh diễn ra song song với khen thưởng những học sinh đạt thành tích cao, trong đó có 43 em được trao danh hiệu “Tiền Trạng nguyên Tây Đô” cho kỳ thi tuyển chọn thủ khoa các chuyên ngành. Chính sự kết hợp giữa mô hình và con người cụ thể khiến danh hiệu trở nên có sức nặng.
Phong trào khuyến học khuyến tài: sức mạnh từ hơn 1,18 triệu hội viên
Nếu chỉ nhìn vào lễ vinh danh, ta sẽ bỏ lỡ nền tảng rộng lớn phía sau. Cần Thơ hiện có 4.349 tổ chức, hội khuyến học với 1.180.520 hội viên – một con số cho thấy khuyến học khuyến tài đã trở thành mạng lưới xã hội rộng khắp. Toàn thành phố đã ghi nhận 740.235 “Gia đình học tập”, 5.459 “Dòng họ học tập”, 1.775 “Cộng đồng học tập”, 2.043 “Đơn vị học tập” và 820.745 “Công dân học tập”. Đây không chỉ là thống kê khô khan; đó là minh chứng rằng học tập đã đi từ nhà trường ra ngoài cổng trường, bám rễ vào từng ngõ xóm, dòng họ, cơ quan. Đáng chú ý, Hội Khuyến học thành phố đã trao 17.362 suất học bổng, phần quà, giải thưởng cho học sinh nghèo hiếu học với tổng trị giá hơn 25 tỷ đồng. “Hơn 17.000 suất học bổng với giá trị trên 25 tỷ đồng là cam kết cụ thể rằng không học sinh nghèo hiếu học nào bị bỏ lại phía sau”.
Từ khẩu hiệu đến kỹ năng số: vì sao học suốt đời phải gắn với công nghệ
Điểm khác biệt của Tuần lễ học tập suốt đời lần này là sự nhấn mạnh vào công nghệ số và trí tuệ nhân tạo. Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Khói thẳng thắn: trong bối cảnh công nghệ số, dữ liệu và AI làm thay đổi cách học, cách làm việc, thì bằng cấp là cần nhưng không đủ; năng lực quan trọng là khả năng tự học, cập nhật tri thức và làm chủ công nghệ. Điều này được cụ thể hóa bằng lời kêu gọi: “Mỗi công dân có một kỹ năng số thiết thực; mỗi cơ quan, đơn vị có một sáng kiến về học tập”. Sở Giáo dục và Đào tạo được giao nhiệm vụ đẩy mạnh bồi dưỡng kỹ năng số cơ bản và nâng cao, hướng dẫn người dân sử dụng nền tảng học trực tuyến, thư viện số, sách điện tử, trợ lý học tập ảo. Nghĩa là, học suốt đời không còn dừng ở việc đọc sách giấy mà phải chuyển mạnh vào không gian số, nơi tri thức thay đổi từng ngày.
Bài học cho cộng đồng: mô hình tốt là mô hình có thể nhân rộng
Điều đáng nói nhất từ 24 mô hình học tập tiêu biểu là tính khả nhân và khả sao chép. Khi một cộng đồng, dòng họ hay đơn vị đạt danh hiệu “học tập”, họ chứng minh rằng học suốt đời có thể được tổ chức bằng những bước rất cụ thể: lập quy ước học tập trong gia đình, duy trì sinh hoạt đọc sách tại tổ dân phố, xây dựng tủ sách – thư viện số cơ quan, khuyến khích mỗi cán bộ có một sáng kiến học tập mới. Các mô hình trải dài nhiều độ tuổi, nhiều bối cảnh – từ công dân đến gia đình, từ cộng đồng đến đơn vị – nên bất kỳ nơi đâu cũng có thể tìm thấy một hình mẫu gần với mình để tham khảo. Tuy nhiên, để xây dựng xã hội học tập thực chất, không thể chỉ dừng ở vinh danh. Mỗi danh hiệu phải kéo theo cam kết duy trì, cập nhật, tích hợp công nghệ số và tạo điều kiện học tập công bằng cho nhóm yếu thế. Đó mới là ý nghĩa lâu dài của Tuần lễ học tập suốt đời.
