Đọc sách là nền tảng của việc học suốt đời
Văn hóa đọc trẻ em là thói quen và niềm yêu thích đọc được nuôi dưỡng từ sớm, giúp trẻ chủ động tìm hiểu, suy ngẫm và tiếp tục học hỏi trong suốt cuộc đời. Vì thế, phát triển đọc sách không nên chỉ là việc bổ sung đầu sách cho thư viện; đó là một phần thiết yếu của giáo dục toàn diện trẻ và sự chăm lo lâu dài cho chất lượng con người. Khi trẻ biết tự tìm câu trả lời trong sách, các em có thêm cơ hội khám phá thế giới, bồi đắp khả năng cảm thụ và hình thành tinh thần tự học. Một hội thi giới thiệu sách tại Đắk Lắk quy tụ 358 học sinh thuộc 29 đội, với các phần thi về giới thiệu đội hình, tuyên truyền sách và năng khiếu. Hoạt động ấy cho thấy đọc có thể gắn với kỹ năng trình bày, sự tự tin, hợp tác và kết nối giữa gia đình, nhà trường, xã hội.
Sách được trao đi cần đi cùng trải nghiệm
Quyên góp sách học sinh là cách thiết thực để những cuốn sách còn giá trị sử dụng tiếp tục đến tay độc giả mới, nhưng số lượng sách không nên là thước đo duy nhất của thành công. Libreria Project, thành lập năm 2020 bởi một nhóm học sinh THPT tại Hà Nội, đã kết hợp thu gom sách với talkshow song ngữ, trò chơi tập thể và workshop thủ công để khơi gợi hứng thú đọc, sáng tạo và sẻ chia. Sự kiện “Dệt Sắc Đan Mây” thu nhận hơn 3.200 cuốn sách, với khoảng 1.600 học sinh tham gia tại ba điểm trường; sách được phân loại, chọn lọc để trao tặng học sinh khó khăn, trong đó có trẻ em vùng cao. Cách làm này đáng nhân rộng: trẻ không chỉ nhận sách mà còn được tham gia hoạt động, gặp bạn bè và có lý do để tò mò, mở sách. Nguồn lực được luân chuyển, còn trải nghiệm giúp việc đọc có cơ hội trở thành lựa chọn tự nguyện.
Biến việc đọc thành một phần của đời sống
Một tủ sách chỉ tạo được giá trị bền vững khi có người thường xuyên mở sách và có hoạt động giúp nội dung chạm tới đời sống. Tủ sách Hà Nội được định hướng như không gian mở, thân thiện, nơi nhiều lứa tuổi có thể tìm hiểu lịch sử, văn hóa và ký ức về Thủ đô; một tủ sách cộng đồng 200 đầu sách tại nhà văn hóa thôn cũng trở thành điểm sinh hoạt cho người dân ở nhiều lứa tuổi. Với trẻ em, một câu chuyện về nơi mình sống có thể khơi gợi mong muốn tìm hiểu thêm, rồi đưa gia đình cùng bước ra ngoài khám phá. Thói quen ấy cần được vun từ những việc nhỏ: cha mẹ dành 15–20 phút mỗi ngày đọc cùng con và trò chuyện về cuốn sách. Khi gia đình, nhà trường và thiết chế văn hóa phối hợp, việc chia sẻ tài nguyên mới trở thành một hệ sinh thái đọc có sức sống, thay vì những đợt tặng sách rời rạc.
