Tín dụng ưu đãi bắt đầu mở rộng
Tín dụng ưu đãi là các chương trình cho vay áp dụng lãi suất thấp hơn dành cho những nhóm khách hàng hoặc lĩnh vực được xác định, nhằm hỗ trợ tiếp cận vốn. Tại họp báo Chính phủ thường kỳ ngày 4/11, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết hơn 20 ngân hàng đã công bố chương trình dành cho sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên. Mức lãi suất trong các chương trình này giảm từ 0,5-2%/năm theo thông tin được công bố. Đây là tín hiệu đáng chú ý, nhưng không đồng nghĩa mọi khách hàng đều được hưởng cùng một mức giảm: phạm vi hỗ trợ được xác định theo lĩnh vực và chương trình của từng ngân hàng. Vì vậy, con số hơn 20 cho thấy chính sách đã lan rộng trong hệ thống, còn lợi ích cụ thể phụ thuộc vào điều kiện vay và đối tượng được áp dụng.
Lãi suất phát sinh mới đã đi xuống
Dữ liệu được Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà nêu tại cuộc họp cho thấy lãi suất cho vay phát sinh mới bình quân cuối tháng 10 giảm khoảng 0,2-0,5%/năm so với giữa tháng. Cùng giai đoạn, lãi suất huy động thực tế đối với tiền gửi mới giảm khoảng 0,4%/năm. Đây là những chuyển động có ý nghĩa vì chi phí vốn đầu vào giảm tạo cơ sở để các ngân hàng hạ lãi suất cho vay, dù mức giảm ở phía người vay hiện chưa đồng nhất. Cần đọc các số liệu này đúng phạm vi: chúng phản ánh các khoản vay và tiền gửi phát sinh mới, không phải bằng chứng rằng toàn bộ khoản vay đang tồn tại đã được điều chỉnh. Nói cách khác, xu hướng đã hình thành, nhưng chưa thể suy ra mọi người vay đều lập tức thấy chi phí trả nợ giảm.
“Lãi suất cho vay phát sinh mới bình quân giai đoạn cuối tháng 10/2026 giảm khoảng 0,2-0,5%/năm so với giai đoạn giữa tháng 10/2026”, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cho biết.
Vì sao ngân hàng giảm lãi suất lúc này
Việc ngân hàng giảm lãi suất diễn ra trong thế cân bằng khó: nhu cầu vốn trong nước tăng, trong khi kinh tế thế giới phức tạp và nhiều ngân hàng trung ương tiếp tục tăng lãi suất để ứng phó lạm phát. Trước áp lực đó, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí, chia sẻ lợi nhuận và hạ lãi suất huy động niêm yết đối với tiền gửi mới kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Sau chỉ đạo, các ngân hàng giảm phổ biến 0,5%/năm; nhóm ngân hàng thương mại cổ phần giảm 0,5-0,7%/năm. Cơ quan điều hành cũng yêu cầu giảm 1,5-2%/năm lãi suất cho vay đối với sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên. Các biện pháp này cho thấy mục tiêu không chỉ là đưa ra ưu đãi, mà còn tạo dư địa để dòng vốn phục vụ hoạt động kinh tế.
Đà giảm cần được kiểm chứng bằng khả năng tiếp cận vốn
Hơn 20 chương trình tín dụng ưu đãi là bước khởi đầu, không phải lý do để mặc định mặt bằng cho vay đã giảm đồng đều. Tác động thiết thực sẽ phụ thuộc vào việc ngân hàng triển khai giảm lãi suất có thực chất và người dân, doanh nghiệp đủ điều kiện tiếp cận vốn nhanh chóng, thuận lợi. Ngày 3/11, Ngân hàng Nhà nước thông báo triển khai hoán đổi ngoại tệ sang đồng Việt Nam kỳ hạn 6 tháng để hỗ trợ nguồn vốn cho các tổ chức tín dụng. Cơ quan này cũng cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo giảm cả lãi suất huy động lẫn cho vay, đồng thời theo dõi tín dụng trong hai tháng cuối năm để hướng vốn vào sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên. Kết luận nên thận trọng nhưng lạc quan: lãi suất mới đã hạ nhiệt, còn mức độ lan tỏa sẽ được quyết định bởi thực thi và khả năng vay vốn trên thực tế.
